Krajowy Punkt Kontaktowy
ds. Odnawialnych Źródeł Energii

Przepisy prawa energetycznego umożliwiają przedsiębiorcom zobowiązanym do uzyskania koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej lub koncesji na magazynowanie energii elektrycznej w magazynie energii elektrycznej prowadzenie działalności od dnia pierwszego wprowadzenia energii elektrycznej do sieci elektroenergetycznej – bez posiadania wymaganej koncesji, na określonych warunkach.

Zgodnie z art. 33a Prawa energetycznego przedsiębiorca obowiązany do uzyskania koncesji w zakresie wytwarzania energii elektrycznej albo magazynowania energii elektrycznej w magazynie energii elektrycznej może:

1. uczestniczyć w rynku bilansującym,
2. wytwarzać energię elektryczną oraz sprzedawać energię elektryczną wytworzoną w jednostce wytwórczej - w przypadku przedsiębiorcy obowiązanego do uzyskania koncesji w zakresie wytwarzania energii elektrycznej, z wyłączeniem sprzedaży do odbiorców końcowych,
3. magazynować energię elektryczną - w przypadku przedsiębiorcy obowiązanego do uzyskania koncesji w zakresie magazynowania energii elektrycznej,
4. świadczyć usługi systemowe lub usługi systemowe niedotyczące częstotliwości

- od dnia pierwszego wprowadzenia energii elektrycznej do sieci elektroenergetycznej, bez wymaganej przepisami ustawy koncesji.

Działalność, o której mowa w pkt 1-4, jest dalej zwana „działalnością przedkoncesyjną”.

Działalność przedkoncesyjna może być wykonywana nie dłużej niż:

1. 12 miesięcy od dnia pierwszego wprowadzenia energii elektrycznej do sieci przez część jednostki wytwórczej albo przez jednostkę wytwórczą albo część magazynu energii elektrycznej albo magazyn energii elektrycznej albo
2. do dnia uzyskania koncesji przez część jednostki wytwórczej albo jednostkę wytwórczą albo część magazynu energii elektrycznej albo magazyn energii elektrycznej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej albo magazynowania energii elektrycznej w magazynach energii elektrycznej

- w zależności od tego, które z tych zdarzeń nastąpi wcześniej.

W terminie 30 dni przed upływem terminu, o których mowa pkt 1 powyżej, przedsiębiorca zawiadamia Prezesa URE o przedłużeniu okresu wykonywania działalności przedkoncesyjnej. Termin przedłuża się na okres niedłuższy niż 6 miesięcy.

Przedsiębiorca jest obowiązany:

1. zawrzeć umowę o przyłączenie do sieci przed rozpoczęciem działalności przedkoncesyjnej;
2. posiadać dokumentację potwierdzającą datę wytworzenia po raz pierwszy energii elektrycznej;
3. przekazać Prezesowi URE informację o dacie wytworzenia po raz pierwszy energii elektrycznej w terminie 30 dni od dnia jej wprowadzenia po raz pierwszy do sieci.

Przedsiębiorca jest także obowiązany, w przypadku wystąpienia przynajmniej jednej z okoliczności, o których mowa w art. 33 ust. 3 pkt 1-4 i 6 lub ust. 3a ustawy - Prawo energetyczne, do zawiadomienia o tym Prezesa URE i zakończenia wykonywania działalności przedkoncesyjnej niezwłocznie, jednak niepóźniej niż w terminie 7 dni od dnia zawiadomienia Prezesa URE.

W przypadku naruszenia ww. obowiązku,  przedsiębiorcy nie może (obligatoryjnie) być wydana koncesja przez okres jednego roku od dnia, w którym Prezes URE powziął informację o naruszeniu.
Ponadto w okresie wykonywania działalności przedkoncesyjnej, z uwzględnieniem ograniczeń operacyjnych wynikających z etapu realizacji inwestycji, przedsiębiorca jest obowiązany do:

1. prowadzenia działalności przedkoncesyjnej w sposób niepowodujący zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz nienarażający na powstanie szkód materialnych;
2. przestrzegania obowiązujących przepisów o ochronie środowiska i bezpieczeństwie ekologicznym;
3. spełnienia technicznych warunków wytwarzania energii elektrycznej i magazynowania energii elektrycznej w magazynach energii elektrycznej;
4. utrzymywania zdolności jednostek wytwórczych do wytwarzania energii elektrycznej w ilości i jakości wynikającej z zawartych umów sprzedaży oraz umów o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej;
5. współpracy z operatorem systemu elektroenergetycznego, do którego sieci przyłączona jest jednostka wytwórcza lub magazyn energii elektrycznej, w szczególności poprzez przekazywanie temu operatorowi niezbędnych informacji o stanie urządzeń oraz wykonywanie jego poleceń na zasadach określonych w przepisach prawa, instrukcji ruchu i eksploatacji sieci elektroenergetycznej oraz zawartej umowie o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej;
6. sprzedawania energii elektrycznej lub świadczenia usług polegających na magazynowaniu energii elektrycznej wyłącznie przedsiębiorcom wykonującym działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji lub obrotu energią elektryczną, na podstawie koncesji lub wpisu do odpowiedniego rejestru działalności regulowanej, w przypadkach gdy taka koncesja lub wpis są wymagane.

Przedsiębiorca wnosi coroczną opłatę do budżetu państwa, zwaną dalej „opłatą przedkoncesyjną”, obciążającą koszty jego działalności.

Wysokość opłaty przedkoncesyjnej stanowi iloczyn przychodów przedsiębiorcy uzyskanych z działalności przedkoncesyjnej, w roku powstania obowiązku wniesienia opłaty oraz odpowiedniego ze współczynników określonych w przepisach wykonawczych, wydanych na podstawie art. 34 ust. 6 ustawy – Prawo energetyczne.

Opłata przedkoncesyjna dla każdego rodzaju działalności przedkoncesyjnej nie może być mniejsza niż 1000 zł i większa niż 2 500 000 zł. Należy jednak zwrócić uwagę, że procedowane są zmiany przepisów w tym zakresie.

Obowiązek wniesienia opłaty przedkoncesyjnej powstaje na ostatni dzień roku kalendarzowego, w którym przedsiębiorca osiągnął z każdego rodzaju działalności przedkoncesyjnej przychód większy lub równy zero. Do opłaty przedkoncesyjnej stosuje się formularz w sprawie opłaty przedkoncesyjnej, którego wzór określają  przepisy wykonawcze, wydane na podstawie art. 34 ust. 6 ustawy – Prawo energetyczne.

W przypadku gdy przedsiębiorca nie wniesie opłaty przedkoncesyjnej za dany rok w wysokości obliczonej w formularzu, formularz ten stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Jeżeli przedsiębiorca zakończył wykonywanie działalności przedkoncesyjnej, obowiązek wniesienia opłaty przedkoncesyjnej powstaje na dzień zakończenia tej działalności.

Prezes URE może żądać od przedsiębiorcy informacji w sprawie opłaty przedkoncesyjnej w zakresie dotyczącym podstaw oraz prawidłowości jej obliczenia, w szczególności informacji o operacjach gospodarczych potwierdzających wysokość osiągniętego przychodu oraz o wysokości przychodu z działalności przedkoncesyjnej.

Przedsiębiorca wytwarzający energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii o łącznej mocy instalacji odnawialnego źródła energii nieprzekraczającej 5 MW jest zwolniony z opłaty przedkoncesyjnej w zakresie wytwarzania energii w tej instalacji.