Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa

Potencjał produkcyjny w liczbach

Według rejestrów prowadzonych przez KOWR, Polska konsekwentnie utrzymuje pozycję jednego z liderów produkcji biokomponentów (dodatków do paliw wytwarzanych z biomasy) w regionie. Kluczową rolę odgrywa bioetanol (wytwarzany głównie z kukurydzy) oraz estry metylowe (do produkcji których wykorzystywane są głównie oleje roślinne).

Zasoby surowcowe są bardzo duże. Polska jako znaczący producent rzepaku w UE, wykorzystuje znaczną część zbiorów na cele energetyczne, co bezpośrednio wpływa na rentowność upraw. Wykorzystanie biomasy rolniczej do produkcji biokomponentów pozwala na zagospodarowanie nadwyżek surowców, które w innym przypadku mogłyby destabilizować ceny na rynkach spożywczych.

Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, jako organ rejestrowy wskazany w ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, prowadzi rejestr wytwórców biokomponentów.

W rejestrze wytwórców biokomponentów aktualnie ujętych jest 20 podmiotów, z czego:

• 10 podmiotów jest uprawnionych do produkcji bioetanolu,
• 7 podmiotów jest uprawnionych do produkcji estrów metylowych,
• 2 podmioty są uprawnione do produkcji biowęglowodorów ciekłych i bio propanu,
• 1 podmiot jest uprawniony do produkcji biowęglowodorów ciekłych i bio propanu-butanu,

W 2025 r. wytworzono:

• 974,924 tys. ton estrów metylowych, do produkcji których wykorzystano:
  • oleje roślinne (92% ogółu surowców wykorzystanych do produkcji estrów metylowych),
  • zużyte oleje kuchenne i posmażalnicze (3%),
  • glicerynę surową, oleje syntezowane, kwasy tłuszczowe i tłuszcze zwierzęce (5%);
• 445,511 tys. ton bioetanolu, do produkcji którego wykorzystano:
  • kukurydzę (73% ogółu wykorzystanych surowców; 100% pochodziło z Polski),
  • zawiesinę skrobi odpadowej o kodzie odpadu 02 03 80 (13%),
  • pozostałości produkcyjne skrobi z przetwórstwa pszenicy (4%),
  • odpady  i melasę buraczaną (5%),
  • destylaty z kukurydzy, melasy buraczanej, odpadów i pozostałości (3%),
  • porektyfikaty (2%);
• 3,385 tys. ton biowęglowodorów ciekłych, do produkcji których wykorzystano:
  • alkohole i destylaty odpadowe (100% ogółu wykorzystanych surowców).

Aspekt ekonomiczny: Stabilność i nowe rynki zbytu

Dla rolnika produkcja biokomponentów to przede wszystkim dywersyfikacja przychodów.

• Gwarancja zbytu: Sektor biokomponentów tworzy stały, przewidywalny popyt na surowce rolne, niezależny od chwilowych wahań w branży spożywczej.
• Narodowy Cel Wskaźnikowy (NCW): Obowiązek dodawania biokomponentów do paliw transportowych wymusza na koncernach paliwowych stałe zakupy u wytwórców, co pośrednio wpływa na dochody rolników. Dla polskiej wsi oznacza to stabilny rynek zbytu na rzepak i kukurydzę, co pomaga stabilizować ceny płodów rolnych.
• Wartość dodana: Przetwórstwo surowców na biokomponenty generuje produkty uboczne, takie jak wysokobiałkowe pasze (np. śruta rzepakowa czy wywar gorzelniany), które obniżają koszty hodowli zwierząt.

Środowisko: Redukcja bez kompromisów

Zastosowanie biokomponentów to najszybsza droga do dekarbonizacji transportu bez konieczności natychmiastowej wymiany całej floty pojazdów na elektryczne.

• Ograniczenie emisji: Biokomponenty zaawansowane (II generacji) pozwalają na istotną redukcję emisji gazów cieplarnianych w porównaniu do paliw kopalnych w całym cyklu życia (LCA).
• Biodegradowalność: Estry metylowe są znacznie bezpieczniejsze (m.in. mają wysoki stopień biodegradowalności) dla gleb i wód w przypadku ewentualnych wycieków niż tradycyjny olej napędowy.

W kontekście geopolitycznym, biokomponenty zwiększają niezależność energetyczną. Każdy litr biokomponentu wyprodukowany z polskiego rzepaku czy kukurydzy to mniejsza zależność od importowanej ropy naftowej. Buduje to poczucie bezpieczeństwa narodowego, w którym rolnik staje się strategicznym dostawcą energii.

Biokomponenty to pomost łączący tradycyjne rolnictwo z nowoczesną energetyką, którego znaczenie gwałtownie wzrosło w obliczu nowej destabilizacji rynków. Dzisiejsza sytuacja na rynku paliw – zdeterminowana przez napięcia geopolityczne i operacje wojskowe w regionie Iranu – dobitnie pokazuje, jak kruche są łańcuchy dostaw ropy naftowej. Ryzyko blokady strategicznych szlaków transportowych przekłada się na drastyczne wahania cen na stacjach benzynowych i niepewność surowcową całej Europy.

W tym kontekście polskie biopaliwa przestają być tylko realizacją unijnych dyrektyw, a stają się realną tarczą bezpieczeństwa. Każdy hektar rzepaku czy kukurydzy przetworzony na paliwo to mniejsza presja na import surowców z regionów objętych konfliktami. Inwestując w zielony silnik rolnictwa, Polska nie tylko wspiera portfele rolników i chroni klimat, ale przede wszystkim buduje suwerenność energetyczną, która jest odporna na wstrząsy na Bliskim Wschodzie.

Więcej o działaniach KOWR na rzecz rozwoju innowacyjnych rozwiązań w polskiej energetyce na stronach EnergiazRolnictwa.pl.