Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa

12 lutego ORLEN i KOWR podpisały umowę o współpracy, która pomoże w transformacji energetycznej, ale też wyznaczy nowe kierunki rozwoju polskiego rolnictwa.

Jak powiedział obecny przy podpisaniu porozumienia Stefan Krajewski, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi – Takie wykorzystanie majątku Skarbu Państwa, który mamy w zasobach to kierunek przeze mnie oczekiwany. Jako Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, któremu podlega KOWR, wymagam działań na rzecz rozwoju rolnictwa. Mamy możliwości, żeby stworzyć rolnikom nowe, stabilne źródła dochodu, i trzeba to robić. Cieszę się, że w końcu uda się ten pomysł wdrożyć w życie.

Grupę ORLEN reprezentowali: Robert Soszyński, Wiceprezes Zarządu ORLEN ds. Operacyjnych, oraz Jan Pajek, Prezes Zarządu ORLEN Biometan. Ze strony KOWR umowę podpisał Dyrektor Generalny Henryk Smolarz.

Celem porozumienia jest tworzenie nowych miejsc produkcji biometanu w lokalizacjach o wysokim potencjale rozwoju. Partnerstwo wspiera realizację strategii ORLEN2035, w tym osiągnięcie do 0,24 mld m³ biometanu rocznie, co oznacza wzrost produkcji biometanu ponad sto razy do deklarowanej produkcji, co przyspieszy dekarbonizację transportu i redukcję emisji gazów cieplarnianych.

Czym jest biometan i jakie daje możliwości?

W biometanowniach produkowany jest biogaz, który następnie oczyszczany jest z dwutlenku węgla oraz zanieczyszczeń, takich jak związki siarki i azotu. W efekcie powstaje biometan – paliwo o parametrach gazu ziemnego, które może być wtłaczane do sieci gazowych lub skraplane do postaci bioLNG, czyli odnawialnego paliwa dla transportu ciężkiego.

Biometan może również służyć do produkcji biowodoru. Jedną z jego istotnych zalet jest możliwość łatwego magazynowania. Warto podkreślić, że pozyskany w toku produkcji dwutlenek węgla może być wykorzystywany np. w produkcji szklarniowej.

Głos przedstawicieli ORLEN

– Nowoczesna energetyka to kierunek, który konsekwentnie zamieniamy w realne projekty. Już dziś prawie 70 procent naszej produkcji pochodzi ze źródeł nisko- i zeroemisyjnych. Porozumienie z KOWR pozwala nam lepiej wykorzystać możliwości polskiego rolnictwa oraz skutecznie skalować inwestycje w biogaz i biometan. Dzięki tej współpracy przyspieszymy rozwój sieci biometanowni, które zapewnią nam stabilne, czyste paliwo i przyczynią się do dekarbonizacji transportu. To inwestycja w niezależność, konkurencyjność oraz długofalowy rozwój polskiej gospodarki – mówi Robert Soszyński, Wiceprezes Zarządu ORLEN ds. Operacyjnych.

– Porozumienie z KOWR otwiera nam dostęp do kluczowych zasobów i partnerów w sektorze rolnym, umożliwiając realizację projektów w całym kraju. We współpracy z rolnikami będziemy przetwarzać odpady i pozostałości z produkcji rolnej w paliwo dla energetyki, ciepłownictwa czy transportu. Nasze inwestycje realnie przyczynią się do redukcji emisji i stworzą trwałą wartość dla nas i naszych partnerów – mówi Jan Pajek, Prezes Zarządu ORLEN Biometan.

Korzyści dla rolnictwa i lokalnych społeczności

– Wdrożenie umowy KOWR–ORLEN, poza realnym wkładem w transformację energetyczną i ograniczeniem emisyjności, otwiera nowe perspektywy dla polskiego rolnictwa. Niesie ze sobą znaczący potencjał ekonomiczny i ekologiczny, tworząc konkretne szanse rozwojowe dla lokalnych społeczności – zarówno dla przedsiębiorców, jak i gospodarstw rolnych – podkreśla Henryk Smolarz, Dyrektor Generalny KOWR.

Dobrze prowadzona współpraca przy synergii społeczności lokalnych, KOWR i ORLEN ma przynieść pozytywne rezultaty dla każdej ze stron. Wspólne działania znacząco wzmocnią rozwój rynku biogazu i biometanu – jednego z kluczowych elementów strategii ORLEN2035, ukierunkowanej na zwiększanie niezależności energetycznej oraz realizację celów klimatycznych.

– Inwestycje w odnawialne źródła energii pozwalają wzmocnić lokalne bezpieczeństwo energetyczne oraz finansowe. Biogazownie i biometanownie to nowe miejsca pracy – zarówno na etapie realizacji inwestycji, jak i w fazie ich eksploatacji, a także dodatkowe, stabilne źródła dochodu dla rolników dostarczających substraty. Inwestycje te zwiększają wpływy do budżetów gmin oraz sprzyjają budowie lokalnej gospodarki obiegu zamkniętego – zaznaczył Dyrektor Henryk Smolarz.

Partnerstwo obejmuje zagospodarowanie odpadów rolniczych i ich wykorzystanie do produkcji bioLNG, co bezpośrednio wesprze realizację Narodowego Celu Wskaźnikowego (NCW) w Grupie ORLEN. Strony deklarują wdrażanie nowoczesnych, zeroemisyjnych technologii biometanowych oraz dalszy rozwój odnawialnych źródeł energii.

Konkretne inwestycje i cele do 2035 roku

Do 2035 roku Grupa ORLEN planuje pozyskiwać do 0,24 mld m³ biometanu rocznie na potrzeby realizacji NCW. Działania te wpisują się w strategię rozwoju nisko- i zeroemisyjnych źródeł energii oraz zwiększania udziału odnawialnych gazów w miksie energetycznym. Jednym z kluczowych działań w tym obszarze jest rozwój infrastruktury biometanowej przez spółkę ORLEN Biometan. Aktualnie finalizowana jest budowa instalacji w Głąbowie (woj. warmińsko-mazurskie), która będzie pierwszą biometanownią w Grupie ORLEN oraz pierwszą w Polsce wyposażoną w instalację do skraplania biometanu, umożliwiającą produkcję bioLNG. Zakład ma docelowo wytwarzać około 7 mln m³ biometanu rocznie.

Równolegle spółka eksploatuje trzy biogazownie rolnicze: w Konopnicy (woj. łódzkie), Wojnach-Wawrzyńcach (woj. podlaskie), Buczku (woj. kujawsko-pomorskie) o mocach od 1,2 do 2,0 MW.  We wszystkich lokalizacjach rozpoczyna się proces  transformacji instalacji w nowoczesne biometanownie.

Współpraca z rolnikami i surowce do produkcji

Z instalacji korzysta nie tylko spółka, ale również lokalni rolnicy. Każda z biometanowni potrzebuje do działania od 80 do 100 tys. ton rocznie substratów – w głównej mierze odpadów i pozostałości z rolnictwa oraz przetwórstwa rolno-spożywczego.

Do najczęściej wykorzystywanych należą m.in.: gnojowica, obornik, kiszonki i zielonki roślinne, wysłodki buraczane, wywar pogorzelniany, produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego, słoma, odpady owocowo-warzywne.

ORLEN Biometan, jako część Grupy ORLEN, systematycznie umacnia swoją pozycję lidera rynku biometanu w Polsce, realizując inwestycje wspierające budowę nowoczesnego, rozproszonego systemu produkcji zielonego gazu, zgodnie ze strategią ORLEN2035.

Rola KOWR w rozwoju OZE

Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR) odgrywa kluczową rolę w promocji odnawialnych źródeł energii (OZE) w polskim rolnictwie, realizując zadania wynikające z ustawy z 10 lutego 2017 r. (art. 9 ust. 2 pkt 10). Działania KOWR skupiają się na promowaniu samowystarczalności energetycznej obszarów wiejskich poprzez edukację i kampanie skierowane w szczególności do przedstawicieli samorządów terytorialnych, lokalnych przedsiębiorców, rolników zainteresowanych inwestycjami OZE, liderów społecznych, stowarzyszeń lokalnych oraz mieszkańców gmin wiejskich i miejsko-wiejskich, w tym dzieci.

Główne filary działań

KOWR w ramach projektu „Energia z rolnictwa” prowadzi szerokie działania edukacyjne i informacyjno‑promocyjne, których celem jest upowszechnianie wiedzy o możliwościach wykorzystania lokalnych zasobów OZE w rolnictwie – w szczególności biogazu rolniczego, biometanu, biomasy oraz propagowania idei tworzenia spółdzielni energetycznych. Działania te relacjonowane są na stronie internetowej www.energiazrolnictwa.pl.

Efekt: rosnąca skala wpływu i budowanie ekosystemu

Działania KOWR to kompleksowy program budowania ekosystemu zielonej energii na obszarach wiejskich i miejsko-wiejskich. Kampanie medialne wygenerowały miliony kontaktów z przekazem o OZE, co przekłada się na rosnącą świadomość społeczną. W 2025 r. w ramach projektów edukacyjnych przeszkolono równolegle blisko 300 uczestników szkoleń samorządowych, ponad 300 uczestników warsztatów biogazowych oraz ponad 800 uczestników webinariów o spółdzielniach energetycznych. Od 2019 roku przeszkolono ponad 4600 uczestników, co tworzy silną grupę lokalnych liderów, wyposażonych w aktualną wiedzę i narzędzia do wdrażania projektów OZE. Aktywne uczestnictwo w kluczowych wydarzeniach branżowych umożliwia KOWR łączenie interesów rolników, samorządów, sektora finansowego i technologicznego, co w praktyce skraca drogę od koncepcji do inwestycji w biogazownie, biometanownie i spółdzielnie energetyczne. W efekcie KOWR realnie wzmacnia bezpieczeństwo energetyczne, konkurencyjność gospodarstw rolnych oraz odporność społeczności lokalnych na wahania rynku energii, czyniąc z OZE strategiczny element rozwoju polskiej wsi.