Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa

Grunty dla samorządów lokalnych

Od 1992 roku, tj. od początku działalności dawnej Agencji Nieruchomości Rolnych – obecnie Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa – do końca listopada 2025 r. nieodpłatnie przekazano uprawnionym podmiotom 695,7 tys. ha gruntów Zasobu. Ważnymi beneficjentami tej formy rozdysponowania gruntów są samorządy lokalne. W latach 1992–30.11.2025 r. przekazano nieodpłatnie jednostkom samorządu terytorialnego (głównie gminom)– 62 125 ha gruntów, a w pierwszych 11 miesiącach 2025 roku – 661 ha.

 

 

Nieodpłatne przekazywanie gruntów Zasobu WRSP na rzecz jednostek samorządu terytorialnego (gmin, powiatów, województw) realizowane jest w szczególności na cele związane z inwestycjami infrastrukturalnymi wykonywanymi przez te jednostki, przy czym majątek przekazywany jest gminom z niezbędnymi gruntami, służącymi wykonywaniu innej działalności niż gospodarcza (np.: parki, przedszkola, świetlice).

Warunki niezbędne do spełnienia przez jednostki samorządowe

Nieodpłatne przekazanie gruntów może nastąpić na wniosek np. jednostki samorządowej, skierowany do właściwego oddziału terenowego KOWR. Aby samorządy lokalne mogły skorzystać z nieodpłatnego przekazania gruntów przez KOWR na realizację zadań własnych muszą spełnić następujące warunki:

1. Posiadać aktualny plan zagospodarowania przestrzennego albo studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy;
2. Określić zadania, z katalogu zadań własnych jednostki samorządu terytorialnego, na które KOWR może przekazać nieodpłatnie nieruchomości zgodnie z ustawą;
3. Wystosować pisemny wniosek jednostki samorządowej do właściwego oddziału terenowego KOWR;
4. Wykorzystać nieruchomość zgodnie z celem, na jaki została przekazana przez KOWR.

Nieruchomości wchodzące w skład Zasobu WRSP mogą zostać w drodze umowy nieodpłatnie przekazane na własność jednostce samorządu terytorialnego:

– na cele związane z realizacją inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych,

– w celu umożliwienia realizacji miejscowego planu odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu,

• na cele służące wykonywaniu zadań realizowanych przez te jednostki – pod warunkiem że jest to zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, miejscowego planu rewitalizacji, ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a w przypadku braku miejscowego planu lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – z ustaleniami planu ogólnego gminy.

Na otrzymanych gruntach samorządy muszą realizować zadania precyzyjnie określone w umowie z KOWR. Jeśli nieruchomość w ciągu 10 lat od przekazania przez KOWR zostanie sprzedana lub zagospodarowana w inny sposób niż określony w umowie, KOWR może zażądać zwrotu aktualnej wartości pieniężnej tej nieruchomości.

Inwestycje poprawiające jakość życia

Na uzyskanych przez samorządy lokalne gruntach powstają szkoły, boiska sportowe, place zabaw, tereny rekreacyjne, jak również obiekty użyteczności publicznej: hydrofonie, studnie głębinowe, przepompownie, oczyszczalnie ścieków, drogi dojazdowe, a także nekropolie. Każdy przekazany przez KOWR hektar umożliwia inwestycje poprawiające jakość życia i wzmacniające lokalną gospodarkę. Dzięki temu ludziom na wsi i w małych miastach żyje się lepiej.