Polska gęś - doceniana za granicą jakość oparta na tradycji
10.11.2026
W listopadzie, wraz z obchodami dnia św. Marcina, na polskie stoły wraca gęsina - produkt głęboko zakorzeniony w naszej tradycji kulinarnej. Za tym świątecznym zwyczajem stoi jednak znacznie więcej niż historia i smak. Polska należy do europejskich liderów produkcji gęsi, a rodzima gęsina od lat z powodzeniem trafia na zagraniczne rynki. Jej wysoka jakość, walory odżywcze i uznanie konsumentów sprawiają, że pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich produktów drobiarskich.
Polska zaliczana jest do grupy wiodących producentów gęsi, pierza i puchu gęsiego
w Unii Europejskiej. Pogłowie gęsi w naszym kraju w ostatnich pięciu latach kształtuje się w przedziale 0,9–1,3 mln szt. Produkcja koncentruje się przede wszystkim na celach konsumpcyjnych, znaczenie gospodarcze mają jednak również puch i pierze, cenione jako wysokiej jakości wypełnienie o doskonałych właściwościach termoizolacyjnych.
Szacuje się, że na świecie występuje około 60 ras gęsi. W Polsce dominującą rasą jest Gęś Biała Kołudzka, która jest efektem pracy Instytutu Zootechniki – PIB w Kołudzie Wielkiej. Mięso tej rasy charakteryzuje się dużą zawartością białka (około 23%), małą zawartością tłuszczu (4%), bardzo dobrymi przyrostami i znakomitym smakiem. Odchowana gęś trafiająca do skupu waży 6,5-7 kg.
Produkcja gęsi w Polsce jest skupiona wokół dużych zakładów drobiarskich i wylęgarni – w zależności od zamówień, liczba gęsi oraz udział poszczególnych województw w krajowym pogłowiu mogą być znacząco zróżnicowane w kolejnych latach.
W 2025 r. chów gęsi w Polsce skoncentrowany był przede wszystkim w dwóch województwach – w wielkopolskim (319 tys. szt., 34% udziału) i kujawsko-pomorskim
(214 tys. szt., 23%). Łączny udział tych dwóch regionów w krajowym pogłowiu wynosił 57%. Stosunkowo liczne stada gęsi utrzymywano również w woj.: łódzkim (74 tys. szt.), zachodniopomorskim (58 tys. szt.) i podlaskim (54 tys. szt.).
Jakość i tradycja
Popularność produkcji mięsa gęsiego w Polsce wynika z utrzymującego się popytu eksportowego oraz z zapotrzebowania ze strony krajowych konsumentów, doceniających jego walory smakowe, zdrowotne i dietetyczne. Według stanu na 10.11.2026 r. na „Liście produktów tradycyjnych” prowadzonej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi znajdowała się m.in.: Gęś owsiana z Bogusławic, Gęś pomorska pieczona, Gęś Biała Kołudzka - owsiana czy Półgęsek z Radziwiłłowa.
Gęsina, w porównaniu z innymi gatunkami mięsa, charakteryzuje się korzystnymi proporcjami kwasów tłuszczowych, w tym tak istotnych dla naszego zdrowia jak omega-3 i omega-6. W mięsie gęsi znajduje się dużo białka zawierającego wszystkie aminokwasy egzogenne, których organizm człowieka nie może syntetyzować samodzielnie. Mięso to jest źródłem witamin z grupy B, witaminy A i E oraz wielu składników mineralnych, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Polskie gęsi cenione na świecie
Ze względu na wysoką jakość, polskie gęsi są cenione przez zagranicznych konsumentów. W ostatnich pięciu latach wolumen eksportu mięsa gęsi z Polski kształtował się na poziomie 12-16 tys. ton (w wadze produktu). Równocześnie z uwagi na duże zróżnicowanie cen transakcyjnych na rynku międzynarodowym przychody uzyskiwane ze sprzedaży zagranicznej mięsa gęsi ulegały dużym wahaniom (od 61 mln EUR w 2024 r. do 116 mln EUR w 2022 r.), co z uwagi na proeksportowe zorientowanie krajowej produkcji stanowiło czynnik w znacznym stopniu mający wpływ na rentowność produkcji.
Najwięcej gęsiny Polska eksportuje do krajów Unii Europejskiej. Głównym odbiorcą mięsa są Niemcy. W 2025 r. na rynek niemiecki sprzedano 8,6 tys. ton polskiej gęsiny o wartości
79 mln EUR, co stanowiło 71% wolumenu i 86% przychodów z eksportu tego asortymentu. Mniejszymi odbiorcami polskiej gęsiny były: Francja (1,2 tys. ton; 2,7 mln EUR), Hongkong (0,9 tys. ton; 2,6 mln EUR), Wielka Brytania (0,4 tys. ton; 1,5 mln EUR), Austria (0,2 tys. ton; 1,7 mln EUR) i Czechy (0,1 tys. ton; 1 mln EUR).
Polska eksportuje także wątróbkę z gęsi, która jest cenionym produktem kategorii premium. Przedmiotem eksportu są także pozostałe podroby, takie jak żołądki, serca, a także ceniony za swoje właściwości kulinarne smalec gęsi.
Przyszłość polskiej gęsiny zależy nie tylko od eksportu (w tym od umacniania jej pozycji na rynkach Azji Południowo-Wschodniej i Bliskiego Wschodu), ale również od budowania zaufania do krajowych produktów. Świadomość konsumentów wzrasta, coraz więcej osób wybiera żywność wysokiej jakości, o sprawdzonym pochodzeniu, zawierającą certyfikaty jakości, dlatego tak istotne jest właściwe oznakowanie produktów przez producentów, promowanie polskich wyrobów w kraju i zagranicą (m.in. poprzez kampanię „#Kupuj świadomie” i znak PRODUKT POLSKI) oraz dywersyfikację i rozwijanie zasięgu kanałów dystrybucji.