Spółdzielnie energetyczne - inicjatywy społeczne wspierane przez KOWR
13.02.2026
Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa odgrywa kluczową rolę w rozwoju odnawialnych źródeł energii (OZE) w polskim rolnictwie. Niedawno zarejestrował jubileuszową 500 spółdzielnię energetyczną. W II półroczu 2025 r. do KOWR wpłynęło 600 wniosków o rejestrację, a w styczniu tego roku kolejnych 120.
13 lutego 2026 r. w siedzibie KOWR odbyło się uroczyste wręczenie zaświadczenia o zarejestrowaniu 500. spółdzielni energetycznej.
W spotkaniu udział wziął Stefan Krajewski – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a gospodarzem był Henryk Smolarz – Dyrektor Generalny KOWR.
Jubileuszowa spółdzielnia energetyczna została założona przez dwa samorządy z województwa lubelskiego – gminy Konopnica i Borzechów.
Dokumenty o zarejestrowaniu spółdzielni, odebrali Mirosław Żydek – wójt gminy Konopnica, oraz Edward Jarzynka – wójt gminy Borzechów.
Wspólne działanie w rolnictwie to priorytet tego rządu
– zaznaczył minister Stefan Krajewski.
Tym bardziej kiedy celem tego działania jest zielona energia. Liczymy, że przepisy, które Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi opracowało wspólnie z Ministerstwem Energii jeszcze bardziej przyśpieszą rozwój tej gałęzi. Wydłużamy czas obowiązywania umów przyłączeniowych biogazowni do sieci elektroenergetycznych, żeby rolnicy mogli spokojnie przejść procedury uzyskiwania niezbędnych pozwoleń na budowę takich instalacji. Takich zmian chcieli rolnicy.
Podczas spotkania, dyrektor Henryk Smolarz podkreślił, że dzięki spółdzielniom energetycznym istnieją realne możliwości obniżenia kosztów pozyskiwania energii. Jest to istotne zarówno dla jednostek samorządu terytorialnego, jak i mieszkańców obszarów wiejskich.
Jeżeli dynamika zakładania spółdzielni utrzyma się na obecnym poziomie, wkrótce będziemy świętować rejestrację 1000. spółdzielni energetycznej
– powiedział dyrektor Henryk Smolarz.
Nowe wyzwania przed spółdzielczością
Spółdzielczość ma w Polsce długoletnią tradycję, sięgającą przeszło 200 lat. Pierwsze inicjatywy spółdzielcze powstawały na Lubelszczyźnie, gdzie Stanisław Staszic założył Towarzystwo Rolnicze w Hrubieszowie (1816 r.). Dziś ruch spółdzielczy zyskał nowe możliwości. Obszary wiejskie mogą iść teraz drogą niezależności energetycznej, stawiając na odnawialne źródła energii. Dzięki spółdzielniom energetycznym istnieją realne możliwości obniżenia kosztów pozyskiwania energii. Jest to istotne zarówno dla jednostek samorządu terytorialnego, jak i mieszkańców obszarów wiejskich.
Spółdzielnie energetyczne: lokalna recepta na tańszą i niezależną energię
W obliczu stale rosnących kosztów pozyskiwania energii, coraz więcej lokalnych społeczności w Polsce, stawia na samowystarczalność.
Spółdzielnie energetyczne stają się niezwykle istotnym narzędziem, które pozwala gminom, mieszkańcom, przedsiębiorcom nie tylko obniżyć rachunki za prąd, ale także zyskać realną niezależność energetyczną dzięki odnawialnym źródłom energii. Spółdzielnie energetyczne to inicjatywy oddolne, których głównym celem jest wytwarzanie energii na własne potrzeby.
Mogą je zakładać gminy i ich jednostki organizacyjne, a także mieszkańcy oraz lokalni przedsiębiorcy z terenów gmin wiejskich i miejsko-wiejskich.
Najważniejszą korzyścią dla członków jest atrakcyjny system rozliczeń. Pozwala on na magazynowanie nadwyżek energii elektrycznej w sieci i pobieranie tej energii w okresie, w którym źródła energii nie będą jej produkowały. Należy jednak pamiętać, że z sieci będziemy mogli pobrać tylko 60% zmagazynowanej wcześniej energii. Dlatego niezwykle istotne jest odpowiednie zbilansowanie produkcji i zużycia energii w spółdzielni. Kolejną niezwykle ważną korzyścią jest to, że energia, która jest wytwarzana i zużywana wewnątrz spółdzielni, jest zwolniona z niektórych opłat zmiennych, w tym przede wszystkim opłaty dystrybucyjnej.
Własne źródła energii to nie tylko oszczędności, ale przede wszystkim stabilność. Spółdzielnie chronią swoich członków przed wahaniami cen rynkowych, budując lokalną odporność energetyczną.
Rola KOWR w rozwoju OZE
KOWR odgrywa kluczową rolę w promocji OZE w polskim rolnictwie. Nasze działania skupiają się na promowaniu samowystarczalności energetycznej obszarów wiejskich poprzez edukację, kampanie skierowane w szczególności do przedstawicieli samorządów terytorialnych, lokalnych przedsiębiorców, rolników zainteresowanych inwestycjami OZE, liderów społecznych, stowarzyszeń lokalnych oraz mieszkańców gmin wiejskich i miejsko-wiejskich, w tym dzieci.
Działania edukacyjne i promocyjne
KOWR realizuje liczne działania edukacyjne i promocyjne, wspierając rozwój spółdzielni energetycznych oraz zwiększając świadomość społeczną. Do końca 2025 r. zorganizowano blisko 50 wydarzeń edukacyjnych dla niemal 2900 uczestników, w tym przedstawicieli samorządów. W 2025 r. odbyło się także 9 dwudniowych szkoleń dla gmin z całej Polski, obejmujących m.in. rozwój biogazu rolniczego, aspekty techniczne i prawne inwestycji oraz funkcjonowanie spółdzielni energetycznych. Uzupełnieniem były webinaria, które w IV kwartale 2025 r. przyciągnęły ponad 1200 zarejestrowanych uczestników i ponad 800 osób na żywo.
KOWR regularnie prowadzi także działania promujące tematykę spółdzielni w telewizji, internecie oraz mediach społecznościowych. Do końca 2025 r. kampanie osiągnęły łączny zasięg ponad 1,4 mld wyświetleń. Wśród ubiegłorocznych działań wyróżniała się kampania promująca animacje o spółdzielniach energetycznych i biogazowniach rolniczych na YouTube (ponad 10 mln wyświetleń i 5 mln obejrzeń). Reklamy internetowe dotarły do odbiorców ponad 703 mln razy, zwiększając rozpoznawalność OZE, szczególnie na obszarach wiejskich i miejsko-wiejskich.
Spółdzielnie energetyczne zyskują sprzymierzeńców
Do KOWR codziennie wpływają wnioski o rejestrację kolejnych spółdzielni energetycznych: w II półroczu 2025 r. wpłynęło 600 wniosków, a w styczniu tego roku około 120. Dotychczas zarejestrował ponad 570 spółdzielni energetycznych, a kolejnych 100 spółdzielni złożyło wnioski i czeka na wpis.
Działania KOWR to kompleksowy program budowania ekosystemu zielonej energii na obszarach wiejskich i miejsko-wiejskich. Dzięki wsparciu KOWR, proces zakładania spółdzielni staje się prostszy, a lokalne społeczności zyskują fachową wiedzę niezbędną do skutecznego zarządzania własną energią. Ponadto KOWR wzmacnia bezpieczeństwo energetyczne, konkurencyjność gospodarstw rolnych oraz odporność społeczności lokalnych na wahania rynku energii, czyniąc z OZE strategiczny element rozwoju polskiej wsi.
Więcej informacji o tym, jak założyć spółdzielnię i skorzystać z zielonej transformacji, można znaleźć na stronie www.energiazrolnictwa.pl.