Czad nie ma wakacji - zagrożenie zatruciem tlenkiem węgla również latem
30.06.2026
Tlenek węgla najczęściej kojarzony jest z sezonem grzewczym. Należy jednak pamiętać, że niebezpieczeństwo zatrucia czadem występuje przez cały rok. W okresie letnim źródłem zagrożenia mogą być przede wszystkim gazowe podgrzewacze wody, kotły, kuchenki, kominki oraz inne urządzenia, w których zachodzi proces spalania.
Dlaczego latem może dojść do zatrucia czadem?
Podczas upałów może dojść do osłabienia naturalnego ciągu w przewodach kominowych i wentylacyjnych. Gdy temperatura na zewnątrz jest wysoka, różnica temperatur między powietrzem wewnątrz budynku a powietrzem zewnętrznym staje się niewielka. W takich warunkach spaliny mogą nie być skutecznie odprowadzane, a w skrajnych przypadkach mogą cofać się do pomieszczeń. Zjawisko to nazywane jest ciągiem wstecznym.
Zagrożenie wzrasta w mieszkaniach wyposażonych w gazowe przepływowe podgrzewacze wody, szczególnie gdy urządzenia znajdują się w łazienkach. Dodatkowymi czynnikami ryzyka są:
- szczelnie zamknięte okna i brak nawiewu świeżego powietrza,
- zasłonięte lub niedrożne kratki wentylacyjne,
- niesprawne albo zanieczyszczone przewody kominowe,
- niewłaściwie użytkowane lub niesprawne urządzenia gazowe,
- jednoczesna praca wentylatora wyciągowego lub okapu kuchennego, która może zakłócić naturalny odpływ spalin,
- samodzielne przeróbki instalacji wentylacyjnej, gazowej lub kominowej.
Tlenek węgla powstaje podczas niepełnego spalania paliwa, gdy do urządzenia nie dociera wystarczająca ilość tlenu. Jest bezbarwny, bezwonny i pozbawiony smaku, dlatego człowiek nie jest w stanie rozpoznać jego obecności za pomocą zmysłów.
Objawy zatrucia tlenkiem węgla
Pierwsze objawy zatrucia mogą przypominać przemęczenie, przegrzanie organizmu lub infekcję. Należą do nich przede wszystkim:
- ból i zawroty głowy,
- nudności i wymioty,
- osłabienie oraz senność,
- duszność,
- zaburzenia równowagi i orientacji,
- przyspieszona praca serca,
- utrata przytomności.
Objawów tych nie wolno bagatelizować, zwłaszcza gdy pojawiają się podczas kąpieli, korzystania z urządzenia gazowego albo jednocześnie u kilku osób przebywających w tym samym pomieszczeniu.
Jak ograniczyć ryzyko?
Państwowa Straż Pożarna przypomina o podstawowych zasadach bezpieczeństwa:
- nie zasłaniaj kratek wentylacyjnych i otworów nawiewnych,
- zapewnij stały dopływ świeżego powietrza do pomieszczenia, w którym pracuje urządzenie spalające paliwo,
- zlecaj regularne kontrole instalacji gazowej oraz przewodów kominowych i wentylacyjnych osobom posiadającym odpowiednie uprawnienia,
- urządzenia gazowe użytkuj zgodnie z instrukcją producenta,
- nie dokonuj samodzielnych przeróbek instalacji,
- podczas pracy gazowego podgrzewacza wody nie używaj urządzeń mogących powodować podciśnienie i cofanie spalin,
- nie rozpalaj grilla ani urządzeń spalających węgiel drzewny w mieszkaniu, garażu, namiocie, przyczepie kempingowej lub innym zamkniętym pomieszczeniu,
- zamontuj autonomiczną czujkę tlenku węgla i regularnie sprawdzaj jej działanie.
Czujka nie zastępuje okresowych przeglądów instalacji i przewodów kominowych, ale może odpowiednio wcześnie ostrzec mieszkańców o pojawieniu się niebezpiecznego stężenia czadu.
Co zrobić w przypadku podejrzenia zatrucia?
W przypadku uruchomienia alarmu czujki lub wystąpienia objawów zatrucia należy:
- natychmiast przerwać korzystanie z urządzenia, jeżeli można to zrobić bez narażania własnego życia,
- otworzyć okna i drzwi, o ile jest to bezpieczne,
- wyprowadzić wszystkich domowników na świeże powietrze,
- zadzwonić pod numer alarmowy 112,
- nie wracać do pomieszczenia do czasu sprawdzenia go przez służby ratownicze,
- stosować się do poleceń operatora numeru alarmowego i ratowników.
Pamiętajmy: czad nie ma zapachu, koloru ani pory roku. Sprawna wentylacja, właściwie użytkowane urządzenia oraz czujka tlenku węgla mogą uratować zdrowie i życie.
Państwowa Straż Pożarna apeluje o ostrożność i przestrzeganie zasad bezpiecznego użytkowania urządzeń gazowych przez cały rok.