Mauretania
Krótki opis gospodarki i jej struktury
System gospodarczy i najważniejsze strategie gospodarcze
Mauretania ma gospodarkę rynkową z dużym udziałem sektora publicznego, o niskim stopniu dywersyfikacji i wysokiej podatności na wstrząsy zewnętrzne. Strukturę gospodarki nadal silnie determinują sektory wydobywcze — w szczególności żelazo, złoto i rybołówstwo — co czyni ją szczególnie wrażliwą na zmiany w cenach surowców i popycie globalnym.
W 2025 roku Mauretania utrzymywała pozytywny, choć spowolniony wzrost gospodarczy. Według Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW) dynamika Produktu Krajowego Brutto (PKB) wyniosła około 4,0%, co oznaczało spadek z poziomu 5,2% z 2024 roku. Spowolnienie to było efektem głównie niższej produkcji surowców naturalnych, zwłaszcza złota i rudy żelaza, oraz wahań na rynkach międzynarodowych.
PKB per capita wyniósł około 1,700 USD, co plasowało Mauretanię w grupie państw o niskich dochodach, choć obserwowano powolną poprawę wskaźników społeczno-ekonomicznych. Inflacja wzrosła do około 3,6% z 1,5% w roku poprzednim, głównie z powodu wzrostu cen paliw i artykułów spożywczych, które mają znaczący udział w koszyku konsumpcyjnym przeciętnego Mauretańczyka.
Deficyt budżetowy utrzymano na bardzo niskim poziomie około 0,2% PKB, a dług publiczny zmniejszył się do około 44%, co świadczyło o racjonalnej polityce fiskalnej oraz skuteczniejszej ściągalności podatków w sektorze surowcowym. Rezerwy walutowe pokrywały wartość odpowiadającą 6 miesiącom importu, wskazując na dobrą płynność finansową i odporność na zewnętrzne wstrząsy.
Mauretania pozostawała silnie uzależniona od wydobycia surowców mineralnych. Pomimo spadku produkcji, wydobycie złota i rudy żelaza nadal stanowiło ponad 60% wartości eksportu kraju. W 2025 roku odnotowano spadek wydobycia rudy żelaza o około 5%, głównie z powodu problemów logistycznych i inwestycyjnych w kopalniach zlokalizowanych w rejonie Zouerate — jednym z głównych ośrodków wydobywczych kraju. Cena złota na rynkach światowych uległa lekkiemu spadkowi, co negatywnie wpłynęło na dochody z eksportu.
Strategie gospodarcze
Gospodarka Mauretanii nadal wykazuje dużą wrażliwość na zmienność cen żywności, energii i surowców naturalnych na rynkach światowych, co wpływa na poziom inflacji i bilans handlowy. Dodatkowe ryzyka obejmują susze, uzależnienie od pomocy zagranicznej, ograniczenia infrastrukturalne, słabą zdolność instytucjonalną oraz niedobór kapitału ludzkiego, które wspólnie stanowią istotne wyzwania dla trwałego i zrównoważonego rozwoju.
W odpowiedzi na te wyzwania władze Mauretanii kontynuują strategię dywersyfikacji gospodarki, aby zmniejszyć zależność od sektora wydobywczego i rybołówstwa oraz stworzyć nowe źródła wzrostu i zatrudnienia. Priorytetami są takie obszary jak rolnictwo, wartość dodana w rybołówstwie, sektor energetyczny (w tym odnawialne źródła energii), usługi cyfrowe oraz przemysł przetwórczy.
Nowa strategiczna ramowa współpraca (Country Partnership Framework 2026–2030) z Grupą Banku Światowego kładzie silny nacisk na dywersyfikację na rzecz wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy, co ma być osiągane przez rozwój sektora prywatnego, lepsze warunki dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz programy rozwoju kompetencji.
Kluczowym elementem strategii jest ulepszanie ram instytucjonalnych i regulacyjnych, które ma przyciągać więcej bezpośrednich inwestycji zagranicznych i wewnętrznych. Reformy te obejmują modernizację prawa inwestycyjnego, uproszczenie procedur biurokratycznych oraz działania na rzecz większej przejrzystości i stabilności prawnej — co ma poprawić klimat biznesowy i atrakcyjność kraju dla inwestorów.
Rozwój kapitału ludzkiego oraz zwiększenie zatrudnienia, zwłaszcza młodych osób, jest uważany za centralny punkt transformacji gospodarczej. Bank Światowy i inne instytucje wspierają programy szkoleniowe, rozwój umiejętności zawodowych oraz poprawę jakości systemów edukacji i opieki zdrowotnej, aby przygotować siłę roboczą do pracy w bardziej zróżnicowanej gospodarce.
Kontynuowane są inwestycje w transport, energetykę, infrastrukturę cyfrową i wodno‑sanitarną, które mają na celu poprawę integralności łańcuchów dostaw, usprawnienie logistyki i zwiększenie integracji terytorialnej. Finansowanie projektów infrastrukturalnych oraz modernizacja portów i dróg mają wspierać zarówno handel regionalny, jak i eksport.
Mauretania wprowadza strategie zrównoważonego rozwoju oraz inwestycje w odnawialne źródła energii i technologie wspierające odporność na zmiany klimatyczne, co jest coraz ważniejsze ze względu na ryzyko susz i presję środowiskową. Przykładem jest rosnące zainteresowanie projektami w zakresie zielonej energii, takich jak produkcja zielonego amoniaku i wodoru, które mają potencjał stać się nowymi filarami przemysłowymi i eksportowymi.
Strategie rządu obejmują również rozwój systemów opieki społecznej, w tym ukierunkowane transfery pieniężne i reformę subsydiów, które mają chronić najbardziej wrażliwe grupy społeczne przed szokami ekonomicznymi i klimatycznymi, jednocześnie sprzyjając włączeniu społecznemu.
Mauretania intensyfikuje współpracę z MFW, Bankiem Światowym, Afrykańskim Bankiem Rozwoju oraz innymi partnerami rozwojowymi, aby uzyskać nie tylko finansowanie, ale również wsparcie techniczne i know‑how. Programy te wspierają wdrażanie reform strukturalnych, modernizację administracji publicznej oraz poprawę zarządzania finansami publicznymi.
Główne sektory gospodarki i ich udział w PKB
Mauretania jest krajem o zróżnicowanej gospodarce, której główne sektory obejmują rolnictwo, hodowlę zwierząt, rybołówstwo oraz wydobycie surowców mineralnych.
Sektor górniczy i wydobywczy. Kraj dysponuje bogatymi zasobami mineralnymi, w tym rudą żelaza, złotem, miedzią, gipsem oraz fosforytami. Trwają również intensywne poszukiwania takich surowców jak tantal, uran, ropa naftowa i gaz ziemny. Sektor wydobywczy systematycznie rośnie w znaczeniu: udział sektora w PKB Mauretanii zwiększył się z 10,2% w 2018 r. do około 23,5% w 2024 r..
Produkcja rudy żelaza wzrosła do około 14,2 mln ton w 2024 r. (wzrost o ok. 9% względem 2019 r.), utrzymując pozycję Mauretanii jako drugiego największego afrykańskiego producenta tego surowca. Produkcja złota w 2024 r. osiągnęła około 36 ton, a miedzi – 38 tys. ton.
Wydobycie węglowodorów jest nadal na bardzo wczesnym etapie, ale spodziewany jest duży wpływ ekonomiczny z eksploatacji przybrzeżnych złóż gazowych Grand Tortue/Ahmeyim (GTA). Szacuje się, że dochody z tego projektu mogą sięgnąć nawet 25 mld USD w perspektywie najbliższych 30 lat, co stanowi kluczowy czynnik dla transformacji strukturalnej gospodarki.
Sektor wydobywczy stwarza duże możliwości rozwoju usług powiązanych, tworzenia miejsc pracy oraz wzrostu gospodarczego, jednak nadal boryka się z ograniczeniami takimi jak niewystarczające kompetencje techniczne lokalnych podmiotów, ograniczona integracja lokalnych dostawców oraz niewystarczający efekt domina na inne sektory gospodarki.
Rybołówstwo. Rybołówstwo pozostaje jednym z najważniejszych sektorów gospodarki Mauretanii. Wody przybrzeżne należą do najbogatszych na świecie pod względem zasobów rybnych. Jednak nadmierna eksploatacja zasobów przez krajowe i zagraniczne floty stanowi poważne zagrożenie dla trwałości tego sektora. Rybołówstwo generuje obecnie około 22% wpływów budżetowych kraju oraz odpowiada za około 48% zysków z dewiz (wzrost względem wcześniejszych lat). Rocznie w Mauretanii przetwarza się około 2 miliony ton ryb (2024), co oznacza stabilizację w porównaniu do poprzednich lat po okresie spadków. Ograniczenie intensywności połowów w ostatnich latach przyczyniło się do czasowego zmniejszenia eksportu ryb o około 35%, jednak dzięki wdrażaniu polityk zrównoważonego rybołówstwa i restrukturyzacji floty, sektor ten wykazuje oznaki stabilizacji i umiarkowanego odbicia, choć realny wzrost produkcji w rybołówstwie pozostaje wyzwaniem.
Rolnictwo. Pomimo wzrostu znaczenia sektorów wydobywczego i rybołówstwa, rolnictwo i hodowla zwierząt wciąż odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu ludności, zwłaszcza na obszarach wiejskich. Częste susze zmusiły wielu nomadów i drobnych rolników do migracji do miast, co przełożyło się na spadek udziału rolnictwa w PKB do około 6,2% w 2024 r. (z 6,5% w 2022 r.), będąc efektem trudnych warunków klimatycznych oraz strukturalnych ograniczeń sektora. Udział usług w gospodarce utrzymuje się na poziomie około 23%, a hodowla zwierząt, w szczególności bydła i owiec, pozostaje jednym z najważniejszych segmentów rolnictwa.
Hodowla. Rząd Mauretanii zintensyfikował działania na rzecz rozwoju sektora mięsnego oraz poprawy produktywności hodowli. Potencjał tego sektora jest nadal niedostatecznie wykorzystywany, choć hodowla liczy około 21 milionów sztuk zwierząt gospodarskich (2024), a sektor generuje obecnie między 15 a 17% PKB kraju. Mauretania dysponuje rozbudowaną siecią około 130 targowisk hodowlanych i eksportuje rocznie między 110 000 a 160 000 ton czerwonego mięsa. Pomimo dużych możliwości wzrostu w obszarach mięsa czerwonego, mleka, skórek oraz drobiu, te sektory pozostają słabo zintegrowane z resztą gospodarki. Sprzedaż żywca odbywa się na cotygodniowych targach, lecz sektor napotyka na ograniczenia, takie jak niska dostępność pasz, problemy zdrowotne i genetyczne zwierząt, niewystarczająca infrastruktura rolno-pasterska oraz brak nowoczesnych zakładów uboju i przechowywania spełniających międzynarodowe normy sanitarne i zdrowotne.
Polityka kursowa
Polityka kursowa Mauretanii kształtuje się w kontekście otwartego środowiska dla konwersji i transferu środków związanych z inwestycjami. Rząd gwarantuje inwestorom swobodny transfer walut wymienialnych po obowiązującym kursie rynkowym, pod warunkiem, że takie waluty są dostępne. Zabezpieczenie to dotyczy również cudzoziemców pracujących w kraju, którzy mogą liczyć na szybki transfer swoich zarobków zawodowych. Aby przeprowadzać transfery funduszy, inwestorzy muszą otworzyć rachunek bankowy w walucie obcej w Mauretanii.
Mimo braku ustawowych ograniczeń dotyczących kwot pieniędzy, które inwestorzy mogą transferować do kraju lub z niego, praktyczne aspekty wypłaty funduszy mogą być skomplikowane. Aby regulować sektor finansowy, Bank Centralny Mauretanii zamknął w 2019 roku 691 nielegalnych punktów transferu pieniędzy, pozostawiając jedynie dziewięć agencji z tymczasową autoryzacją na transfery funduszy. Dostęp do dewiz na transakcje lub repatriację dywidend można uzyskać poprzez rynek nieformalny oraz banki komercyjne. Chociaż natychmiastowe transfery są możliwe, jeśli banki dysponują odpowiednimi rezerwami, niedobory mogą wymagać uzyskania twardej waluty z Banku Centralnego, który priorytetowo traktuje transfery rządowe, co może prowadzić do opóźnień.
Najważniejszą nowością z okresu 2023–2025 jest uruchomienie przez Bank Centralny Mauretanii w grudniu 2023 roku platformy Międzynarodowego Rynku Walutowego. Jest to krok milowy na drodze do stopniowej transformacji systemu kursowego kraju z dotychczasowego reżimu stosunkowo sztywnego kursu walutowego do bardziej elastycznego mechanizmu ustalania kursu. Wartość mauretańskiej ugiji jest obecnie ustalana w ramach wahań do plus lub minus 5 procent względem kursu odniesienia, który bazuje na koszyku walutowym, w którym 80 procent stanowi dolar amerykański, a 20 procent euro. Platforma ta ma na celu zwiększenie transparentności na rynku walutowym, poprawę płynności walutowej oraz lepsze dostosowanie kursu ugiji do warunków rynkowych, co powinno przyczynić się do stabilizacji bilansu płatniczego oraz zmniejszenia ryzyka makroekonomicznego związanego z nagłymi wahaniami kursów walutowych. System ten daje Mauretanii większą elastyczność w zarządzaniu polityką kursową, co jest szczególnie istotne w kontekście wahań cen surowców i wymagań międzynarodowych partnerów gospodarczych.
Przypomnieć należy również, że w styczniu 2018 roku Mauretania przeprowadziła denominację swojej waluty, zastępując starą jednostkę (MRO) nową ugiją (MRU) w stosunku 1 do 10. Lokalne banki dostosowały swoje systemy do nowej waluty, zmieniając m.in. książeczki czekowe i bankomaty, jednak praktyka podawania cen w starej walucie bywa nadal spotykana na rynku lokalnym.
Surowce i technologie krytyczne
Mauretania jest krajem bogatym w zasoby naturalne, wśród których znajdują się ruda żelaza, miedź, cynk, fosforyty, złoto, ropa naftowa oraz gaz ziemny. Kraj ten utrzymuje pozycję jednego z największych producentów rudy żelaza w Afryce, a ruda żelaza stanowi około 35% całkowitego eksportu Mauretanii. Wydobycie tego surowca koncentruje się głównie w regionie Zuwarat.
Ponadto Mauretania dysponuje znaczącymi złożami gazu ziemnego, w tym polami Grand Tortue Ahmeyim (GTA) oraz Bir Allah. Wspólnie z Senegalem, Mauretania kontynuuje przygotowania do rozpoczęcia produkcji gazu z pola Grand Tortue Ahmeyim, zlokalizowanego na granicy obu krajów. Obecne szacunki wskazują, że GTA będzie produkować około 2,5 miliona ton skroplonego gazu ziemnego rocznie, z przeznaczeniem zarówno na rynek krajowy, jak i eksport. Ten projekt jest jednym z kluczowych motorów transformacji energetycznej i rozwoju gospodarczego Mauretanii.
W zakresie technologii odnawialnych energii Mauretania intensyfikuje rozwój technologii solarnych i wiatrowych, które są fundamentem dla transformacji energetycznej kraju. Kraj planuje również rozpoczęcie produkcji zielonego wodoru, co stanowi ważny krok w kierunku gospodarki niskoemisyjnej. Warunki naturalne, takie jak rozległe, niezamieszkane tereny o wysokim nasłonecznieniu i silnych wiatrach, sprzyjają realizacji tych inwestycji.
Rząd Mauretanii wyznaczył cele w zakresie zwiększenia udziału energii odnawialnej w krajowym miksie energetycznym. Federalne Ministerstwo Współpracy Gospodarczej i Rozwoju Niemiec (BMZ) aktywnie wspiera Mauretanię w tych działaniach, udzielając pomocy przy negocjacjach umów z deweloperami projektów oraz konsorcjami realizującymi inwestycje w zielony wodór i odnawialne źródła energii. Wsparcie to ma na celu przyspieszenie rozwoju sektora OZE oraz zwiększenie integracji Mauretanii w globalne łańcuchy wartości związane z technologiami niskoemisyjnymi.
Wydobycie ropy naftowej, choć mniej rozwinięte niż sektor gazowy, nadal jest przedmiotem badań i eksploracji. Mauretania prowadzi prace mające na celu zwiększenie produkcji ropy naftowej, jednak w najbliższych latach to właśnie sektor gazowy i inwestycje w odnawialne źródła energii będą dominować w transformacji energetycznej kraju.
Stan infrastruktury
Stan infrastruktury w Mauretanii pozostaje zróżnicowany i wymaga dalszych znaczących inwestycji oraz modernizacji. W 2023 roku Mauretania zajmowała 130. miejsce na 167 krajów w Indeksie Wydajności Logistyki (LPI) opracowanym przez Bank Światowy, co wskazywało na niską jakość infrastruktury w kraju. Do 2025 roku pozycja ta uległa niewielkiej poprawie, plasując Mauretanię na około 125. miejscu, co jest efektem prowadzonych inwestycji, jednak infrastruktura nadal pozostaje jednym z głównych ograniczeń rozwoju gospodarczego kraju.
Drogi w Mauretanii liczą obecnie około 2743 km dróg utwardzonych, 1148 km dróg ulepszonych oraz 5140 km szlaków niemodernizowanych. Istnieje pięć głównych dróg łączących większe miasta kraju. Oś Nawakszut – Nema, zwana drogą nadziei, liczy około 1100 km i jest asfaltowa na odcinku do Nema, jednak odcinek Nema – Bassiknou (ok. 250 km) pozostaje w budowie i jest kamienisty lub piaszczysty. Pozostałe główne trasy to Nawakszut – Kaédi (418 km asfaltowa), Nawakszut – Akjoujt (255 km z przedłużeniem do Ataru i Sahary Zachodniej przez pustynię), Nouakchott-Rosso (204 km asfaltowa, prowadząca do St-Louis w Senegalu) oraz Nawakszut-Nouadhibou (470 km asfaltowa, prowadząca do Sahary Zachodniej).
Sieć kolejowa w Mauretanii ogranicza się do jednotorowej linii normalnotorowej o długości 704 km, która łączy kopalnie żelaza w Zouerate z portem rudy w Nouadhibou. Linia ta, zbudowana przez Francję i oddana do użytku w 1963 roku, jest nadal obsługiwana przez Krajowe Przedsiębiorstwo Przemysłowo-Górnicze (SNIM). Linia ta służy głównie do transportu rudy żelaza, lecz do niektórych pociągów dołączane są wagony osobowe oraz platformy do przewozu samochodów. Codzienne usługi pasażerskie obsługuje spółka zależna SNIM – ATTM, w tym obsługa miejscowości Choum, położonej 460 km od Nouadhibou. Do 2025 roku pojawiły się inicjatywy rozwoju i modernizacji tej infrastruktury kolejowej, ze wsparciem międzynarodowym, mające na celu zwiększenie przepustowości i poprawę jakości usług, jednak ich realizacja jest jeszcze na wczesnym etapie.
Mauretania dysponuje trzema międzynarodowymi portami lotniczymi: w Nawakszut, Nouadhibou i Atar, które zapewniają połączenia z innymi krajami. Lotniska te wymagają dalszej modernizacji, a w latach 2023–2025 zrealizowano programy poprawy infrastruktury lotniskowej z pomocą międzynarodowych partnerów, co przełożyło się na zwiększenie liczby obsługiwanych lotów i poprawę standardów bezpieczeństwa.
Główne porty morskie zlokalizowane w Nawakszut i Nouadhibou odgrywają kluczową rolę w handlu międzynarodowym. Port w Nouadhibou przeszedł modernizację infrastruktury terminalowej, co pozwoliło na zwiększenie przepustowości przeładunkowej, szczególnie w zakresie eksportu rudy żelaza oraz innych surowców.
W dziedzinie energetyki Mauretania intensyfikuje rozwój infrastruktury energetycznej, koncentrując się przede wszystkim na odnawialnych źródłach energii, takich jak energia słoneczna i wiatrowa. Projekty związane z zielonym wodorem są w trakcie realizacji, mając na celu zaspokojenie rosnących potrzeb energetycznych kraju oraz wsparcie transformacji energetycznej. Do 2025 roku kilka dużych farm wiatrowych i słonecznych weszło w fazę eksploatacji, poprawiając stabilność i dostępność energii elektrycznej, szczególnie w regionach północnych i centralnych.
Dostęp do wody pitnej oraz infrastruktury sanitarno-kanalizacyjnej pozostaje ograniczony, zwłaszcza na obszarach wiejskich. Rząd kontynuuje realizację projektów mających na celu poprawę dostępu do czystej wody i nowoczesnych systemów kanalizacyjnych, przy wsparciu finansowym i technicznym ze strony organizacji międzynarodowych. Programy te od 2023 do 2025 roku doprowadziły do zwiększenia odsetka ludności mającej dostęp do podstawowej infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, jednak nadal pozostaje to wyzwanie.
Pomimo podejmowanych działań, Mauretania zmaga się z wyzwaniami związanymi z niskim poziomem inwestycji w infrastrukturę, ubóstwem oraz skutkami zmian klimatycznych, które dodatkowo komplikują rozwój infrastruktury. Wiele projektów infrastrukturalnych wymaga wsparcia międzynarodowego oraz ścisłej współpracy z partnerami zagranicznymi, zarówno w sferze finansowej, jak i technologicznej.
Kalendarz dni wolnych od pracy
Święta stałe
01 stycznia Nowy rok
01 maja Święto pracy
28 listopada Święto Niepodległości
Święta ruchome
20-21.03.2026 Aid Al Fitr - Święto zakończenia miesiąca postu Ramadan
27-28.05.2026 Aid Al Adha – Święto Ofiarowania
17.06.2026 Fatih Moharram – Nowy rok Hidżry
26-27.06.2026 Aid Al Mawlid – Urodziny proroka
Podstawowe dane makroekonomiczne
|
Podstawowe dane makroekonomiczne |
|||
|
|
2023 |
2024 |
2025 |
|
PKB nominalne (USD ceny bieżące) BŚ |
10,45 Mld |
10,9 Mld |
11,49 Mld |
|
PKB (PPP) |
|
6520 USD |
6870 USD |
|
Stopa wzrostu PKB (realna) BŚ |
3,4% |
4,2% |
5,5% |
|
PKB per capita (nominalne) BŚ |
2149,4 USD 1630 USD |
1700 USD |
1790 USD |
|
PKB per capita (PPP) |
6250 USD |
6520 USD |
6870 USD |
|
Stopa inflacji (CPI) BŚ |
5,0% |
4,7% |
4,2% |
|
BŚ |
10,5% |
11,1% |
10,9% |
|
Rating kredytowy Fitch / Moody's / S&P |
Brak danych |
Brak danych |
Brak danych |
|
IMF |
2,3 % |
2% |
1,6% |
|
Dług publiczny (% PKB) |
48 % 42,5% |
44% |
45% |
Dane demograficzne
|
Dane demograficzne (aktualne) |
|
|
Liczba ludności (w tys.) |
5 315 065 osób (2025) |
|
Siła robocza (w tys./mln, dane krajowe) |
ok.1 100 000 – 1 129 000 os. |
|
Rozmiar klasy średniej (w tys./mln) |
bd |
|
Poziom ubóstwa (% populacji żyjącej poniżej progu ubóstwa) |
28-30% (2025) |
|
32-32,6 (2025) |
|
|
0,56–0,563 |
|
Handel zagraniczny i inwestycje
Eksport Mauretanii w 2025 roku obejmuje przede wszystkim rudy żelaza, które stanowią około 41% całkowitego eksportu kraju. Drugim najważniejszym produktem eksportowym jest złoto oraz precjoza, które odpowiadają za około 20,5% wartości eksportu. Produkty rybołówstwa mają udział na poziomie około 12,8%, natomiast miedź i koncentraty miedziowe stanowią około 7,7% eksportu. Oprócz tych głównych towarów Mauretania eksportuje także tłuszcze zwierzęce i roślinne, które odpowiadają za około 5,1%, produkty spożywcze na poziomie około 3,8%, a także paliwa mineralne i inne surowce, które stanowią mniejsze udziały w strukturze eksportu.
Całkowita wartość eksportu Mauretanii w 2025 roku szacowana jest na około 3,9 miliarda dolarów, co wskazuje na wzrost w porównaniu z wcześniejszymi latami. Wśród głównych partnerów handlowych Mauretanii, Chiny pozostają najważniejszym odbiorcą, przyjmując około 30,8% całkowitego eksportu. Na drugim miejscu znajduje się Kanada, która importuje około 12,8% towarów eksportowanych przez Mauretanię, zwłaszcza złoto, co jest związane z obecnością kanadyjskich firm wydobywczych. Pozostali partnerzy europejscy i światowi również odgrywają znaczącą rolę, choć ich udział jest mniejszy niż Chin i Kanady.
W porównaniu do wcześniejszych lat udział rud żelaza w eksporcie wzrósł, podczas gdy udział złota i produktów rybołówstwa uległ zmniejszeniu. Nadal jednak są to kluczowe sektory dla gospodarki Mauretanii, które napędzają dochody z eksportu. Struktura eksportu odzwierciedla stopniową dywersyfikację towarów eksportowych, choć surowce naturalne pozostają dominujące.
Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ)
Według danych zawartych w World Investment Report 2025 przygotowanym przez UNCTAD, napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) do Mauretanii w 2024 roku znacznie wzrósł w porównaniu z rokiem poprzednim. W 2024 roku napływ BIZ osiągnął około 1,53 mld USD, czyli był wyraźnie wyższy niż w 2023 roku, kiedy to inwestycje wyniosły 878 mln USD. To oznacza wzrost o około 74,2% rok do roku, co stanowi jedną z najwyższych dynamik w regionie.
Łączna wartość zgromadzonych bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Mauretanii (stock of FDI) jest kontynuacją wzrostu obserwowanego w ostatnich latach, choć brak jest dokładnych danych o łącznej sumie za 2025 rok opublikowanych do tej pory. Dane historyczne wskazywały, że łączna wartość BIZ przed pandemią była wyraźnie niższa, a później sukcesywnie rosła, pokazując poprawę w atrakcyjności inwestycyjnej kraju.
Podobnie jak wcześniej, zdecydowana większość inwestycji w Mauretanii wciąż skupia się na sektorach wydobywczych i energetycznych, w tym na poszukiwaniu i wydobyciu ropy naftowej, gazu ziemnego, rudy żelaza oraz złota, a także w mniejszym stopniu w sektorze rybołówstwa. Duże odkrycia gazu u wybrzeży kraju w ostatnich latach przyciągają dodatkowe inwestycje, zwłaszcza w projekty związane z infrastrukturą gazową i LNG, co potwierdza rosnący udział kapitału zagranicznego w tych segmentach.
Istotną zmianą w 2025 roku są reformy kodu inwestycyjnego, które weszły w życie na początku 2025 roku i mają na celu poprawę klimatu inwestycyjnego w kraju. Nowy kodeks wprowadza m.in. kredyty podatkowe na szkolenia pracownicze, zachęty na rzecz zrównoważonego rozwoju środowiskowego, wzmocniony system wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) oraz nowy reżim inwestycji strukturalnych, co ma ułatwić zagranicznym inwestorom wejście i funkcjonowanie na rynku mauretańskim.
Większość bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Mauretanii nadal pochodzi z krajów o silnych powiązaniach gospodarczych lub historycznych relacjach z Mauretanią. Wśród głównych inwestorów pozostają Francja, która tradycyjnie była liderem inwestycyjnym w kraju, oraz Chiny, Zjednoczone Emiraty Arabskie i Kanada, które kontynuują ekspansję kapitału w sektorach surowcowych i energetycznych.
Rząd mauretański nadal promuje swoje strategiczne położenie geograficzne, bogactwo zasobów naturalnych oraz potencjał energetyczny – w tym gazu ziemnego i odnawialnych źródeł energii – jako główne atuty przyciągające inwestorów. Wykorzystanie portu głębokowodnego w Nouadhibou jako regionalnego węzła usługowego jest jednym z elementów tej strategii promocyjnej.
Środowisko inwestycyjne nadal napotyka jednak na wyzwania, które wpływają na napływ BIZ, takie jak niepewność polityczna i bezpieczeństwa, korupcja, słabo zdywersyfikowana gospodarka i duży udział sektora nieformalnego, co pozostaje ograniczeniem dla bardziej zrównoważonego i trwałego wzrostu inwestycji.
Mauretańska Agencja Promocji Inwestycji (APIM), utworzona w 2021 roku, nadal odgrywa kluczową rolę w ułatwianiu dostępu do rynku zarówno dla inwestorów krajowych, jak i zagranicznych. Ponadto wprowadzono reformy kodeksu inwestycyjnego oraz utworzono Wysoką Radę Inwestycyjną, mające na celu poprawę klimatu biznesowego oraz konkurencyjności gospodarki Mauretanii, a także adaptację do nowych wymogów globalnych standardów inwestycyjnych.
Jeśli chodzi o ranking i otoczenie instytucjonalne, Mauretania plasuje się nadal na stosunkowo niskich pozycjach w międzynarodowych indeksach: na przykład w Globalnym Indeksie Innowacji zajmuje miejsca w dolnej części rankingu, co wskazuje na potrzebę dalszych reform i inwestycji w sektory innowacyjne, a także większej integracji z rynkami globalnymi.
Udział w inicjatywach i organizacjach wielostronnych o charakterze gospodarczym
Mauretania jest członkiem wielu kluczowych organizacji i inicjatyw wielostronnych o charakterze gospodarczym. Należy do Unii Afrykańskiej (AU), Światowej Organizacji Handlu (WTO) oraz Organizacji Współpracy Islamskiej (OIC). Ponadto uczestniczy w grupie państw Afryka-Karaiby-Pacyfik (ACP) i realizuje Umowy o Partnerstwie Ekonomicznym (EPA) z Unią Europejską. Mauretania jest także członkiem Afrykańskiego Banku Rozwoju (AfDB) oraz współpracuje z Międzynarodowym Funduszem Walutowym (IMF), Bankiem Światowym i innymi agencjami ONZ, takimi jak FAO, ILO, WHO i UNESCO. W sferze regionalnej należy do Rady Jedności Gospodarczej Arabskiej (CAEU), a także do Grupy 77 (G-77), Ruchu Państw Niezaangażowanych (NAM) oraz Ligi Państw Arabskich.
Pozycja kraju w rankingach
|
Pozycja kraju w rankingach |
||
|
|
pkt |
pozycja |
|
Corruption Perception Index (Transparency International) |
30/100 |
130/180 |
|
Global Innovation Index (World Intellectual Property Organization) |
13,5/71,5 |
131/139 |
|
Economic Freedom Index (Heritage Foundation) |
55,3/100 |
119/184 |
Relacje dwustronne
Dwustronne relacje handlowe i inwestycyjne
Wymiana handlowa pomiędzy Polską a Islamską Republiką Mauretanii pozostaje relatywnie niewielka, jednak w ostatnich latach wykazuje zauważalną dynamikę. W 2024 roku eksport towarów z Polski do Mauretanii wyniósł około 57,3mln USD, natomiast import z Mauretanii do Polski osiągnął wartość około 5,8 mln USD. Polski eksport do Mauretanii obejmuje głównie produkty rolno-spożywcze, w tym zboża i przetwory zbożowe, artykuły mleczarskie oraz cukry, a także wybrane maszyny i urządzenia przemysłowe. Towary te odpowiadają na podstawowe potrzeby importowe Mauretanii, w szczególności w kontekście bezpieczeństwa żywnościowego oraz stopniowej modernizacji infrastruktury gospodarczej. Import z Mauretanii do Polski pozostaje natomiast ograniczony i dotyczy przede wszystkim surowców mineralnych, w tym rud żelaza. W I kwartale 2025 r. obroty dwustronne wyniosły 9,6 mln USD.
Pomimo niewielkiej skali obrotów handlowych, współpraca gospodarcza między Polską a Mauretanią posiada potencjał rozwojowy, zwłaszcza w sektorach rolnictwa, energii odnawialnej, infrastruktury oraz przetwórstwa. Polskie firmy z sektora energii odnawialnych zainteresowane są inwestycjami na tym rynku, a spółka „Hynfra” już prowadzi na nim swoją działalność. Ostatnia misja gospodarcza polskich firm w Mauretanii, zorganizowana przez ZBH/PAIH przy współpracy placówki w Rabacie miała miejsce w 2024.
Relacje z UE
Relacje między Mauretanią a Unią Europejską (UE) są obecnie określone w umowie z Samoa podpisanej w listopadzie 2023 r., która zastępuje umowę z Kotonu i konwencję z Lomé. To nowe porozumienie ustanawia wspólne zasady w takich obszarach jak prawa człowieka, demokracja, bezpieczeństwo, zrównoważony rozwój i migracja. Określa również zasady regularnego dialogu między UE a Mauretanią, który ostatni odbył się 20 lutego 2024 r. Stosunki między UE a Mauretanią są silne i pogłębiają się po ponownym ich nawiązaniu po zamachach stanu w Mauretanii 2005 i 2008 r., a współpraca została całkowicie wznowiona w 2010 r. To partnerstwo, które stale się wzmacnia, przyczynia się do wspierania rozwoju gospodarczego i społecznego Mauretanii poprzez współpracę i programy w różnych sektorach, takich jak rybołówstwo, rozwój obszarów wiejskich i bezpieczeństwo. UE jest także kluczowym partnerem w walce z terroryzmem i poprawie bezpieczeństwa w regionie Sahelu.
UE jest głównym międzynarodowym darczyńcą w Mauretanii, udzielającym dotacji i pożyczek, w szczególności za pośrednictwem Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI), w celu wsparcia sektora prywatnego i dywersyfikacji gospodarki. Finansowanie koncentruje się na inicjatywach skierowanych do młodych ludzi i kobiet, a także na zrównoważonym rozwoju. EBI wspiera także projekty w dziedzinie cyfryzacji, takie jak utworzenie centrum danych i budowa podwodnego kabla światłowodowego.
Mauretania podpisała w 2018 r. umowę o partnerstwie gospodarczym (EPA) z innymi krajami Afryki, której celem jest otwarcie nowych możliwości handlowych, korzystając jednocześnie z unijnego systemu „wszystko oprócz broni” (ESB). Umowa o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów (SFPA) umożliwia statkom europejskim prowadzenie połowów na jej wodach. Podczas pandemii Covid-19 UE wsparła krajowy plan reagowania kwotą 35 mln euro, a także zapewniła szczepionki w ramach inicjatywy Covax.
W 2025 r. partnerstwo UE–Mauretania ewoluowało wokół kluczowych inicjatyw strategicznych. W ramach strategii inwestycyjnej Global Gateway UE i Mauretania uzgodniły pakiet inwestycyjny o wartości około 269 mln € obejmujący projekty w sektorach energii, transportu, zdrowia, migracji i budżetowym wsparciu, podkreślając zobowiązanie UE do wspierania transformacji gospodarczej i zielonego rozwoju kraju.
Ponadto Europejski Bank Inwestycyjny (EIB Global), we współpracy z Banque El Amana, podpisał w 2025 r. umowę pożyczki o wartości 20 mln €, aby poprawić dostęp do finansowania dla małych i średnich przedsiębiorstw (szczególnie kierowanych przez kobiety i młodych ludzi) w tzw. „niebieskiej gospodarce”, odzwierciedlając wspólne cele UE dotyczące zrównoważonego rozwoju i inkluzji społecznej.
UE nadal wzmacnia bezpieczeństwo poprzez wsparcie militarne: w marcu 2025 r. Rada UE przyjęła trzeci pakiet pomocy o wartości 20 mln € w ramach Europejskiej Inicjatywy na rzecz Pokoju, wyposażając siły zbrojne Mauretanii w środki do zwiększenia świadomości sytuacyjnej i obecności morskiej, co ma na celu poprawę stabilności i bezpieczeństwa w regionie Sahelu.
UE nadal angażuje się również w pomoc humanitarną – w marcu 2025 r. Komisja Europejska przyznała dodatkowe 4 mln € na pomoc humanitarną dla osób najbardziej poszkodowanych skutkami konfliktów w Sahelu, zwłaszcza uchodźców i powracających Mauretańczyków, co zwiększa łączną pomoc humanitarną UE w Mauretanii do 159 mln € od 2007 r.
Baza traktatowa (między krajem opisywanym a Polską i UE)
|
Rodzaj Umowy |
Data Podpisania | Opis |
| Umowa o Współpracy Gospodarczej | 2010 | Dotyczy współpracy w dziedzinie handlu, inwestycji i rozwoju gospodarczego. |
| Umowa o Współpracy w Dziedzinie Rolnictwa | 2011 | Skupia się na technologii rolniczej, produkcji żywności i wymianie doświadczeń w agrotechnice. |
| Umowa o Współpracy w Dziedzinie Ochrony Środowiska | 2012 | Obejmuje wspólne projekty ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju. |
| Umowa o Współpracy w Dziedzinie Edukacji i Nauki | 2013 | Promuje wymianę studentów i współpracę akademicką. |
| Porozumienie o Współpracy w Dziedzinie Bezpieczeństwa | 2014 | Dotyczy współpracy w zakresie bezpieczeństwa i zwalczania terroryzmu. |
| Umowa w Dziedzinie Kultury | 2015 | Wspiera wymianę kulturalną i organizację wydarzeń artystycznych. |
|
Rodzaj Umowy |
Data Podpisania | Opis |
| Umowa o Stowarzyszeniu między UE a Mauretanią | 2001 | Reguluje współpracę polityczną i gospodarczą, w tym handel i pomoc rozwojową. |
| Umowa o Partnerstwie i Współpracy między Polską a UE | 2004 | Wspiera koordynację działań Polski w ramach polityki UE dotyczącej Mauretanii. |
| Umowa o Współpracy w dziedzinie rybołówstwa | 2006 | Obejmuje zasady korzystania z zasobów rybnych w wodach terytorialnych Mauretanii przez flotę UE. |
| Porozumienie o dostosowaniu do polityki sąsiedztwa UE | 2010 | Umożliwia Mauretanii dostosowanie polityki do norm UE, w celu zacieśnienia współpracy. |
| Program współpracy rozwojowej UE z Mauretanią | 2014 | Skupia się na projektach rozwojowych w różnych sektorach, takich jak edukacja, zdrowie i infrastruktura. |
|
Umowa między Unią Europejską a rządem Islamskiej Republiki Mauretańskiej w sprawie ustanowienia i funkcjonowania Komórki Doradztwa i Koordynacji Regionalnej Unii Europejskiej oddelegowanej do Nawakszutu w celu wspierania struktur Grupy Pięciu na rzecz Sahelu |
19.01.2024 |
IRM podpisała dwustronne umowy o wzajemnej promocji i ochronie inwestycji z Marokiem, Szwajcarią, Niemcami, Hiszpanią, Rumunią, Włochami, Burkina Faso, Libanem, Republiką Korei.
Data aktualizacji: 30 stycznia 2026 roku