Polska w Meksyku

Rys historyczny

Pierwsi emigranci napłynęli do Meksyku po powstaniu listopadowym. Większość z nich po krótkim pobycie w Meksyku reemigrowała do Stanów Zjednoczonych i Kanady. Na początku XX wieku w Meksyku osiedliło się ok. 4000 osób, z których większość stanowili emigranci narodowości żydowskiej.

Po wybuchu II wojny światowej, poza grupą polskiej inteligencji oraz obywatelami polskimi pochodzenia żydowskiego, pojawiła się w Meksyku grupa ok. 1,5 tysiąca zesłańców syberyjskich, która na podstawie porozumienia podpisanego przez gen. Władysława Sikorskiego i prezydenta Meksyku, Manuela Avila Camacho, trafiła w 1943 r. do posiadłości Santa Rosa w stanie Guanajuato. Po 1946 r. większość z nich wyjechała - głównie do USA, zaś niewielka grupa pozostała w Meksyku.

W okresie powojennym, aż do dzisiaj, sporadycznie osiedlali się w Meksyku obywatele polscy, w tym artyści i naukowcy.

Współpraca polityczna w okresie III RP

Polska i Meksyk podzielają podobne wartości i stanowiska w wielu kwestiach, takich jak: umacnianie demokracji i rządów prawa, poszanowanie dla prawa międzynarodowego, ochrona praw człowieka, multilateralizm, bezpieczeństwo energetyczne i wolny handel. Ta zbieżność stanowisk ułatwia współpracę na forach międzynarodowych, takich jak ONZ czy WTO.

Meksyk jako jedno z pierwszych państw Ameryki Łacińskiej poparł kandydaturę Polski na niestałego członka Rady Bezpieczeństwa ONZ w kadencji 2018-2019. Wizyty szefów państw i rządów były sporadyczne w historii relacji dwustronnych. Premier RP Jerzy Buzek odwiedził Meksyk w 1998 r. Z kolei prezydent Meksyku Vicente Fox odwiedził Polskę w 2004 r.

Do kilku spotkań na najwyższym szczeblu doszło przy okazji Szczytów UE-AŁiK: w 2004 r. w Guadalajarze spotkali się prezydenci Aleksander Kwaśniewski i Vicente Fox; w 2006 r. w Wiedniu premier Kazimierz Marcinkiewicz i prezydent Vicente Fox; w 2008 r. w Limie premier Donald Tusk spotkał się z prezydentem Felipe Calderónem. Sporadyczne były wizyty ministrów spraw zagranicznych. Minister Rosario Green odwiedziła Polskę w 2000 r., minister Włodzimierz Cimoszewicz złożył wizytę w Meksyku w 2003 r. Minister José Antonio Meade Kuribreña złożył w kwietniu 2015 r. wizytę w Polsce.

W dniach 22-25 kwietnia 2017 r. prezydent RP Andrzej Duda złożył wizytę w Meksyku, w trakcie której przeprowadził rozmowy ze swoim meksykańskim odpowiednikiem, Enrique Peña Nieto. Była to pierwsza oficjalna wizyta prezydenta RP w historii stosunków dwustronnych. Prezydenci podpisali wspólną deklarację: „W kierunku partnerstwa strategicznego między Polską i Meksykiem”. Ponadto podpisano 12 porozumień, w tym deklarację o współpracy między ministrem rozwoju i finansów RP a ministrem gospodarki Meksyku, umowę o współpracy w zakresie sportu, turystyki, szkolenia służb policyjnych, badania przestrzeni kosmicznej oraz agencji prasowych (PAP-Notimex).

Między Polską a Meksykiem regularnie odbywają się konsultacje polityczno-gospodarcze na szczeblu podsekretarzy stanu w MSZ. Ostatnia, XV runda konsultacji miała miejsce w czerwcu 2026 r. w Mieście Meksyk, z udziałem Wojciecha Zajączkowskiego oraz Maríi Teresy Mercado. Dialog dwustronny uzupełniają kontakty parlamentarne - w marcu 2024 r. powołano Senacką Grupę Polsko-Meksykańską, której przewodniczy wicemarszałkini Senatu RP, Magdalena Biejat. Po stronie meksykańskiej, od października 2025 r. działa Parlamentarna Grupa Przyjaźni Meksykańsko-Polskiej, której przewodniczy deputowana María Angélica Granados Trespalacios.

Generalny kształt polsko-meksykańskim stosunkom gospodarczym i handlowym nadaje Umowa o Partnerstwie Gospodarczym, Koordynacji Politycznej i Współpracy między Meksykiem i Unią Europejską z 1997 r. – Umowa Globalna. Jej część handlowa (TLCUEM) weszła w życie 1.07.2000 r., w 2018 r. zakończyły się negocjacje dot. jej aktualizacji i modernizacji. Podczas VIII Szczytu Meksyk - UE, w maju 2026 r. podpisano Zmodernizowaną Umowę Globalną oraz przejściową umowę handlową, które mają jeszcze bardziej zintensyfikować relacje gospodarcze na linii UE-Meksyk. Współpraca z UE obejmuje głównie handel i inwestycje, transformację energetyczną, bezpieczeństwo, zdrowie, cyfryzację, badania naukowe i ochronę środowiska.

Dodatkowo, między Polską a Meksykiem podpisano szereg umów z zakresu relacji gospodarczych. Podczas oficjalnej wizyty Prezydenta RP Andrzeja Dudy w Meksyku (kwiecień 2017 r.) podpisane zostały memoranda między instytucjami o znaczeniu gospodarczym: o współpracy instytucji wspierających eksport (BGK i KUKE - Bancomext), stowarzyszeń przedsiębiorców (KIG-COMCE), agencji promocji handlu i inwestycji (PAIH-ProMexico) oraz między ministerstwami gospodarki Polski i Meksyku.

Meksyk należy do najważniejszych partnerów Polski w regionie Ameryki Łacińskiej i Karaibów, ze względu na rolę, jaką odgrywa w stosunkach wewnątrzamerykańskich i na arenie międzynarodowej. Jest aktualnie największym odbiorcą polskiego eksportu w regionie. W latach dwutysięcznych obroty handlowe z Meksykiem charakteryzował systematyczny wzrost – zarówno importu, jak i eksportu (z wyjątkiem roku 2009). Wg danych GUS w 2025 r. polski eksport do Meksyku wyniósł ok. 7 mld PLN, natomiast import z Meksyku do Polski ok. 5,9 mld PLN.

W 2025 r. Polska zajęła 19-tą pozycję wśród partnerów handlowych Meksyku. Główne towary eksportowane z Polski to części do pojazdów (w tym dla branży lotniczo-kosmicznej), maszyny, urządzenia elektryczne, sprzęt technologiczny, baterie jonowo-litowe, art. rolno-spożywcze. Z Polską kojarzone są również wybrane alkohole, kosmetyki i biżuteria. Natomiast Polska importuje z Meksyku głównie części samochodowe, silniki, urządzenia i akcesoria medyczne, elektronikę oraz artykuły rolno-spożywcze.

Według stanu na 2025 r. w Meksyku istniało ponad 50 firm z kapitałem polskim, z których większość mieściła się w mieście Meksyk oraz stanach Tlaxcala, Baja California Sur, Veracruz i Quintana Roo. Polski kapitał lokowany jest przede wszystkim w sektorze motoryzacyjnym, przetwórstwa przemysłowego, chemicznym, metalurgicznym oraz spożywczym. Rośnie także znaczenie sektora zielonych technologii i IT. W 2025 r. skumulowana wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych z Polski do Meksyku wyniosła ok. 3,61 mln USD (w samym 2025 r. ok. 0,6 mln USD).

Ambasada RP w Meksyku działa na rzecz promocji Polski poprzez organizację przedsięwzięć z zakresu dyplomacji publicznej i kulturalnej. Podstawowym dokumentem, w oparciu o który następuje wymiana kulturalna między Polską a Meksykiem, jest Umowa o współpracy w dziedzinie edukacji i kultury między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Meksykańskich Stanów Zjednoczonych, podpisana w Warszawie w dniu 12 czerwca 1997 roku. Placówka, w celu promocji Polski, zorganizowała w ostatnich latach m.in. następujące przedsięwzięcia: retrospektywę Andrzeja Wajdy (2018), koncerty Kameralnej Orkiestry Polskiego radia AMADEUS (2018), książka z okazji 90-lecia nawiązania stosunków dyplomatycznych między Polską a Meksykiem. Co roku placówka bierze udział w targach turystycznych Expomayorista, ukazując Polskę jako atrakcyjny kierunek turystyczny, oraz w największym w Meksyku festiwalu muzyki jazzowej – EuroJazz, zapraszając takie gwiazdy jak Leszek Możdżer (2019) czy Adam Pierończyk Trio (2016). 

Linki:

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego 
Oficjalny portal Ministerstwa Spraw Zagranicznych promujący Polskę
Portal Instytutu Adama Mickiewicza, jednostki podległej polskiemu Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego, odpowiedzialnej za promocję Polski w świecie.

Ambasada RP w Meksyku wspiera współpracę naukową oraz wymianę akademicką między polskimi i meksykańskimi instytucjami szkolnictwa wyższego. W ostatnich latach zostały zawarte liczne umowy pomiędzy uniwersytetami obu krajów oraz umowa między Konferencją Rektorów Akademickich Szkół Polskich a jej meksykańskim odpowiednikiem Asociación Nacional de Universidades e Instituciones de Educación Superior (Narodowe Stowarzyszenie Uniwersytetów i Instytucji Szkolnictwa Wyższego), podpisana 30 stycznia 2018 r. Placówka utrzymuje także kontakt z obywatelami meksykańskimi, którzy studiowali w Polsce.  Postawą współpracy akademickiej i naukowej jest Umowa o współpracy w dziedzinie edukacji i kultury między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Meksykańskich Stanów Zjednoczonych, podpisana w Warszawie w dniu 12 czerwca 1997 roku;  na podstawie której rządy obu krajów przyznają rok rocznie siedem stypendiów rządowych obywatelom drugiego kraju.     

Za uznawalność wykształcenia odpowiada Pion Uznawalności Wykształcenia i Uwierzytelniania Dokumentów Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej 
https://nawa.gov.pl/apostille-i-legalizacja/kontakt 

Uznawalność kształcenia
Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej – instytucja podległa polskiemu Ministerstwu Szkolnictwa Wyższego i Nauki, wspierająca wymianę akademicką i współpracę międzynarodową w celu wzmocnienia potencjału polskiej nauki i szkolnictwa wyższego.
Go Poland – portal Narodowej Agencji wymiany Akademickiej poświęcony możliwościom studiowania w Polsce.
Agencia Mexicana de Cooperación Internacional para el Desarrollo (Meksykańska Agencja Współpracy Międzynarodowej na rzecz Rozwoju) – jednostka meksykańskiego ministerstwa spraw zagranicznych odpowiedzialna za współpracę międzynarodową w zakresie nauki i kultury.