Lasy Państwowe Nadleśnictwo Augustów

Nadleśnictwo Augustów - formy ochrony przyrody

I.Sieć obszarów Natura 2000:
Głównym celem funkcjonowania Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 jest zachowanie określonych typów siedlisk przyrodniczych i gatunków roślin i zwierząt, które uważa się za cenne (znaczące dla zachowania dziedzictwa przyrodniczego Europy) i zagrożone wyginięciem w skali całej Europy. Cel ten ma być realizowany poprzez wyznaczenie  i objęcie ochroną obszarów, na których te gatunki i siedliska występują. Działania w zakresie ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej flory i fauny mają służyć zachowaniu lub odtworzeniu różnorodności biologicznej Europy, co jest jednym z priorytetów działalności Unii Europejskiej. Dodatkowo państwa członkowskie zobowiązane są do podejmowania w razie potrzeby  starań w celu zachowania ekologicznej spójności sieci Natura 2000, w celu utrzymania migracji, rozprzestrzeniania i wymiany genetycznej gatunków.

Puszcza Augustowska - PLB200002.
Obszar obejmuje zwarty kompleks Puszczy Augustowskiej, leżący na styku Równiny Augustowskiej i Kotliny Biebrzańskiej o powierzchni 134378 ha. W skład obszaru wchodzi 20 214 ha gruntów Nadleśnictwa Augustów. Powołany Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. z 2011 r. Nr 25, poz. 133
Ostoja Augustowska - PLH200005.
 Ostoja o powierzchni 107068,70 ha obejmuje swym zasięgiem prawie całą polską część Puszczy Augustowskiej. W skład obszaru wchodzi 18 868 ha gruntów Nadleśnictwa Augustów. powołana Decyzją komisji UE  nr C(2008) 8039 (2009/93/WE). Od 2014 r. obowiązuje Plan zadań ochronnych.
Dolina Biebrzy -  PLH200008  
Dolina Biebrzy pokryta jest prawie naturalnymi torfowiskami o unikalnej różnorodności siedlisk, zbiorowisk roślinnych oraz gatunków zwierząt. Obejmuje 121206 ha z czego  1020 ha położona jest w nadleśnictwie. Rzeka ma naturalne koryto z wieloma meandrami oraz porzuconymi zaporami w różnym stadium zarastania. Dolina, w której występuje jedynie nieznaczny spadek terenu, zasilana jest również przez wody gruntowe napływające z otaczających ją wyżyn, co uaktywnia procesy torfotwórcze na rozległym terenie. W dolinie Biebrzy występuje kilka typów mokradeł. Dominują torfowiska, prócz nich występują też bagna, lasy bagienne oraz rzeczne równie zalewowe.
Ostoja Biebrzańska  -  PLB200006
Powołana Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. z 2011 r. Nr 25, poz. 133). W ostoi stwierdzono występowanie co najmniej 43 gatunków ptaków wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej. Liczebności 19 gatunków mieszczą się w kryteriach wyznaczania ostoi ptaków wprowadzonych przez Bird Life International. Ponadto 25 gatunków zostało zamieszczonych w Polskiej czerwonej księdze zwierząt.
Ostoja Biebrzańska jest najważniejszą w Polsce i Unii Europejskiej ostoją wodniczki i orlika grubodziobego. Największa liczebność w Polsce i jedna z największych w Unii Europejskiej, osiągają ponadto: błotniak stawowy, cietrzew, derkacz, dubelt, uszatka błotna, kropiatka, rybitwa czarna i rybitwa białoskrzydła (w lata o wysokim poziomie wody). Bardzo ważna ostoja ptaków drapieżnych (kania ruda, kania czarna, bielik, błotniak zbożowy, gadożer, orzeł przedni i orzełek).
W nadleśnictwie zajmuje obszar 4 689 ha.

II.Rezerwaty przyrody

Na terenie Nadleśnictwa Augustów znajdują się 4 rezerwaty przyrody:
- rezerwat częściowy „Stara Ruda” o powierzchni 76,07 ha, utworzony został w 1980    roku (M. P. nr 19, poz. 94).
- rezerwat częściowy „Kozi Rynek” o powierzchni 147,40 ha, utworzony został w 1959 r. (M. P. nr 103, poz. 557), a powiększony w 2025 roku do pow. 518,92 ha.
- rezerwat częściowy „Kuriańskie Bagno” o powierzchni 913,80 ha, utworzony został w 1985 roku (M. P. nr 17, poz. 134).
- rezerwat częściowy „Glinki” o powierzchni 1,79 ha, utworzony został w 1971 r. (M. P. nr 53, poz. 346).
- rezerwat przyrody "Bory nad Kanałem Augustowskim" o powierzchni 57,17 ha, utworzony został w 2024 roku (Dz.U. Woj. Podlaskiego poz. 5641).
- rezerwat przyrody "Sokoli Las" o powierzchni 67,55 ha, utworzony został w 2024 roku  (Dz.U. Woj. Podlaskiego poz. 3704).
W zasięgu administracyjnym Nadleśnictwa Augustów w obrębie Białobrzegi położony jest rezerwat przyrody „Jezioro Kolno” o powierzchni 269,26 ha, który jest rezerwatem ornitologicznym objętym ochroną częściową.

III.Użytki ekologiczne

Jeśli  jest potrzeba objęcia ochroną niewielkich powierzchniowo obiektów, ale cennych pod względem przyrodniczym a jednocześnie nie mogły one być objęte ochroną rezerwatową ze względu na niewielką powierzchnię i zazwyczaj mniejszą rangę ich walorów przyrodniczych – powołuje się użytek ekologiczny. Użytek ekologiczny ustanawia rada gminy, w odpowiedniej uchwale określając: nazwę danego obiektu lub obszaru, jego położenie, sprawującego nadzór, szczególne cele ochrony, w razie potrzeby ustalenia dotyczące jego czynnej ochrony oraz zakazy właściwe dla tego obiektu, obszaru lub jego części.
W zarządzie Nadleśnictwa Augustów znajduje się 24 użytków o łącznej powierzchni 36 ha.

IV. Obszary chronionego krajobrazu

Na terenie Nadleśnictwa Augustów utworzono trzy obszary chronionego krajobrazu:
Pojezierze Rajgrodzkie    195,20 ha    Dziennik Urzędowy Woj. Podlaskiego  poz. 2119 z dn. 26.06.2015 r.
Puszcza i Jeziora Augustowskie    15 820,22 ha    Rozporządzenie Nr 21/05 Wojewody Podlaskiego z 25.02.2005 r.
Dolina Biebrzy    3 816,15 ha    Rozporządzenie Nr 15/05 Wojewody Podlaskiego z 25.02.2005 r.

V.    Pomniki przyrody

Na terenie Nadleśnictwa Augustów występują 34 pomniki przyrody w postaci pojedynczych drzew (przeważnie sosen) lub grup drzew.
 
VI.    Strefy ochrony gatunkowej

W Nadleśnictwie Augustów występuje 13 stref ptaków - na łącznej powierzchni 835,67 ha z czego:
bocian czarny – 3 strefy
głuszec – 2 strefy
orlik krzykliwy – 2 strefy
orzeł bielik – 2 strefy
Puchacz - 1 strefa
Sóweczka - 3 strefy

Ponadto występuje 10 stref ochrony porostów:  puchlinki ząbkowanej i granicznika płucnika.

Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., Nr 112, poz. 1198 z późniejszymi zmianami) informacja publiczna, która nie została zamieszczona w Biuletynie Informacji Publicznej Nadleśnictwa Augustów jest udostępniana na wniosek,  z zastrzeżeniem ograniczeń wynikających z obowiązujących przepisów.

Informacji udziela Pan Grzegorz Androsiuk, tel. (87) 6439906;  e-mail: grzegorz.androsiuk@bialystok.lasy.gov.pl.

Szczegółowe informacje o istniejących na obszarze nadleśnictwa formach ochrony przyrody oraz ich wykaz zawiera Program Ochrony Przyrody (do pobrania poniżej).