Ochrona przyrody
POMNIKI PRZYRODY
Pomnikami przyrody są pojedyncze twory przyrody żywej i nieożywionej lub ich skupiska o szczególnej wartości przyrodniczej, naukowej, kulturowej, historycznej lub krajobrazowej oraz odznaczające się indywidualnymi cechami, wyróżniającymi je wśród innych tworów, okazałych rozmiarów drzewa, krzewy gatunków rodzimych lub obcych, źródła, wodospady, wywierzyska, skałki, jary, głazy narzutowe oraz jaskinie.
Na terenie Nadleśnictwa Woziwoda znajduje się 41 pomników przyrody, w tym 24 pojedynczych drzew oraz 13 grup drzew i alei. Tą formą ochrony objęto także stanowiska (skupienia) roślin zielnych - dwa bagna zwyczajnego oraz po jednym wawrzynka wilczełyko i chrobotka alpejskiego.
Wśród drzew pomnikowych najliczniejszą grupę stanowią okazałe dęby szypułkowe w wieku szacowanym na około 200 lat. Licznie reprezentowany jest także cis pospolity (11 szt.), gatunek objęty w Polsce ochroną ścisłą, którego okazy to kilkumetrowe drzewka lub krzewy, rozproszone pojedynczo na terenie nadleśnictwa.
Królewskie drzewo borów -sosna pospolita - ma wśród pomników przyrody czterech swoich przedstawicieli, z których najokazalszą nazwano właśnie "Królową Borów Tucholskich". Spośród gatunków obcego pochodzenia na uwagę zasługują natomiast dęby błotne, których kilka egzemplarzy odnaleziono nad jeziorem Świdno.
Rejestr pomników przyrody zlokalizowanych na terenie Nadleśnictwa Woziwoda wg. zasięgu terytorialnego poszczególnych gmin:
GMINA CZERSK
|
L.p. |
Gatunek |
Leśnictwo |
Adres leśny |
Pozycja GPS |
|
|
DŁ. |
SZER. |
||||
|
1 |
Dąb szypułkowy |
Dąbki |
26 g |
17.994185 |
53.762710 |
|
2 |
Stanowisko bagna zwyczajnego |
Dąbki |
96 b, 100 c, |
18.020552 |
53.737798 |
|
3 |
Cis pospolity |
Dąbki |
27 d |
17.992267 |
53.761472 |
|
4 |
Dąb błotny |
Dąbki |
30 c |
17.975713 |
53.760275 |
|
5 |
Stanowisko wawrzynka wilczełyko
|
Dąbki |
30 b |
17.970095 |
53.758038 |
|
6 |
Jodła pospolita - grupa drzew |
Dąbki |
48 m |
17.995798 |
53757102 |
|
7 |
Dąb szypułkowy |
Lipce |
33 g |
17.994785 |
53.753854 |
|
8 |
Dąb szypułkowy |
Lipce |
33 f |
17.948662 |
53.754447 |
|
9 |
Cis pospolikty, |
Lipce |
33 h |
17.950238 |
53.754917 |
|
10 |
Dąb szypułkowy |
Lipce |
33 l |
17.949720 |
53.754332 |
|
11 |
Dąb szypułkowy |
Ustronie |
47 i |
18.007198 |
53.756438 |
GMINA ŚLIWICE
|
L.p. |
Gatunek |
Leśnictwo |
Adres leśny |
Pozycja GPS |
|
|
DŁ. |
SZER. |
||||
|
1 |
Dąb szypułkowy |
Lipowa |
252 t |
18.136083 |
53.739502 |
|
2 |
Sosna pospolita |
Różanek |
247 g |
18.158052 |
53.744947 |
|
3 |
Aleja przydrożna - 16 egz. Dąb szypułkowy |
Lipowa |
252 b |
18.133450 |
53.739250 |
|
4 |
Dąb szypułkowy |
Lipowa |
263 b |
18.146353 |
53.737752 |
|
5 |
Cis pospolity |
Różanek |
305 f |
18.175353 |
53.729462 |
|
6 |
Dąb szypułkowy |
Lipowa |
252 f |
18.132033 |
53.740390 |
|
7 |
Sosna pospolita |
Lipowa |
242 g |
18.133347 |
53.743910 |
|
8 |
Dąb szypułkowy- 2 egz. |
Zielony Dół |
201 h 201 g |
18.093725 |
53.752017 |
|
9 |
Cis pospolity |
Zielony Dół |
202 i |
18.081777 |
53.753702 |
|
10 |
Stanowisko bagna zwyczajnego |
Zielony Dół |
188 b 188 c |
18.108827 |
53765692 |
|
11 |
Dąb szypułkowy |
Zielony Dół |
203 f |
18.086065 |
53.752223 |
|
12 |
Dąb szypułkowy |
Zielony Dół |
217 l |
18.092267 |
53.745180 |
GMINA TUCHOLA
|
L.p. |
Gatunek |
Leśnictwo |
Adres leśny |
Pozycja GPS |
|
|
DŁ. |
SZER. |
||||
|
1 |
Jałowiec pospolity |
Lipce |
76Ao |
17.929040 |
53.741053 |
|
2 |
Brzoza brodawkowata 3 egz. Brodaczka kępkowa |
Biała |
129 o |
17.982900 |
53.682900 |
|
3 |
Dab szypułkowy 6 szt. |
Komorza |
221 a |
17.910330 |
53.667715 |
|
4 |
Sosna zwyczajna |
Komorza |
225 a |
17.883670 |
53.668795 |
|
5 |
Modrzew europejski |
Komorza |
205h-99 |
17.837823 |
53.684917 |
|
6 |
Sosna czarna 7 egz. |
Komorza |
243 d-99 |
17.85153 |
53.660920 |
|
7 |
Cis pospolity |
Komorza |
233 d-99 |
17.917367 |
53660865 |
|
8 |
Stanowisko chrobotka alpejskiego 0,2 ha |
Legbąd |
74 f |
18.011177 |
53.708348 |
|
9 |
Cis pospolity 2 szt. |
Woziwoda |
93 o |
17.908553 |
53.669485 |
|
10 |
Dąb szypułkowy "Zbyszko" |
Woziwoda |
93 s |
17.909825 |
53.669075 |
|
11 |
Dąb szypułkowy - 2 egz. |
Woziwoda |
140 c |
17.91881 |
53.66374 |
|
12 |
Cis pospolity |
Woziwoda |
140 c |
17.919053 |
53.663485 |
|
13 |
Dąb szypułkowy |
Zielonka |
162 j |
17.935986 |
53.660180 |
|
14 |
Lipa drobnolistna - 5 egz. |
Zielonka |
183 b |
17.935752 |
53.652610 |
|
15 |
Dąb szypułkowy |
Zielonka |
179 a |
17.981347 |
53.66832 |
|
16 |
Dab szypułkowy - 3 egz. |
Zielonka |
155 a |
17.976040 |
53.671890 |
|
17 |
Lipa drobnolistna |
Zielonka |
163 k |
17.933982 |
53.653593 |
|
18 |
Dąb szypułkowy |
Zielonka |
202 a |
17.943842 |
53.64332 |
REZERWATY PRZYRODY
Rezerwat przyrody obejmuje obszary zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym, ekosystemy, ostoje i siedliska przyrodnicze, a także siedliska roślin, siedliska zwierząt i siedliska grzybów oraz twory i składniki przyrody nieożywionej, wyróżniające się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, kulturowymi lub walorami krajobrazowymi
Rezerwaty przyrody to obszary zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym, ekosystemy, ostoje i siedliska przyrodnicze, a także siedliska roślin, siedliska zwierząt i siedliska grzybów oraz twory i składniki przyrody nieożywionej, wyróżniające się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, kulturowymi lub walorami krajobrazowymi.
Stanowią najwyższą krajową formę ochrony przyrody, zaraz po parkach narodowych. Z uwagi na cel ochrony ustanawia się rezerwaty leśne, wodne, stepowe, słonoroślowe, faunistyczne, florystyczne, torfowiskowe, przyrody nieożywionej lub krajobrazowe. Nadzór nad tą formą ochrony przyrody sprawuje właściwy miejscowo regionalny dyrektor ochrony środowiska.
Na terenie nadleśnictwa ustanowiono 8 rezerwatów przyrody o łącznej powierzchni ponad 321 ha. W wielu z nich chronione są pozostałości i fragmenty dawnych lasów o charakterze pierwotnym, cenne i rzadkie zbiorowiska leśne oraz zagrożone siedliska roślin.
Działania w rezerwatach przyrody określane są na 20 lat w planach ochrony albo maksymalnie na 5 lat w zadaniach ochronnych. Rezerwaty mogą być objęte ochroną:
- ścisłą, gdzie zachodzą naturalne procesy przyrodnicze;
- czynną, w której realizuje się działania ochronne celem poprawy stanu zachowania obszaru np. poprzez usuwanie gatunków inwazyjnych, odkrzaczanie torfowisk, odsłanianie stanowisk światłożądnych gatunków roślin;
- krajobrazową, w której dopuszcza się gospodarcze wykorzystanie terenów, w tym np. wykaszanie łąk, ekstensywny wypas zwierząt czy użytkowanie lasu;
Przykładem chronionego obszaru, w którym występują ww. 3 rodzaje ochrony jest rezerwat przyrody Dolina Rzeki Brdy ustanowiony na terenie Nadleśnictw Tuchola i Woziwoda.
Nadrzędną rolą rezerwatów przyrody jest utrzymanie i ochrona walorów przyrodniczych. Na ogół nie są udostępnione do zwiedzania, rekreacji czy turystki. Zgodę na wejście do rezerwatu, na indywidualny wniosek, może wydać właściwy miejscowo regionalny dyrektor ochrony środowiska.
Wykaz rezerwatów przyrody pozostających pod zarządem Nadleśnictwa Woziwoda znajduje się poniżej. Szczegółowe dane o rezerwatach zawierają linki do Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody przypisane do każdego obiektu.
| Nazwa obiektu | Link CRFOP | Suma pow.wydz. (w ha) |
| Bagno Grzybna | PL.ZIPOP.1393.RP.1219 | 6,13 |
| Cisy nad Czerską Strugą | PL.ZIPOP.1393.RP.420 | 16,71 |
| Dolina Rzeki Brdy | PL.ZIPOP.1393.RP.1425 | 1574,85 (na terenie nadleśnictwa 215.97) |
| Jeziorka Kozie | PL.ZIPOP.1393.RP.462 | 12,07 |
| Jezioro Zdręczno | PL.ZIPOP.1393.RP.929 | 15,12 |
| Torfowisko Jezierzba | PL.ZIPOP.1393.RP.1688 | 36,97 |
| Torfowisko Rytki | PL.ZIPOP.1393.RP.1691 | 7,47 |
| Ustronie | PL.ZIPOP.1393.RP.104 | 10,94 |
UŻYTKI EKOLOGICZNE
Użytki ekologiczne to zasługujące na ochronę pozostałości ekosystemów mających znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej – naturalne zbiorniki wodne, śródpolne i śródleśne oczka wodne, kępy drzew i krzewów, bagna, torfowiska, wydmy, płaty nieużytkowanej roślinności, starorzecza, wychodnie skalne, skarpy, kamieńce, siedliska przyrodnicze oraz stanowiska rzadkich lub chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów, ich ostoje, miejsca rozmnażania lub miejsca sezonowego przebywania
Na terenie Nadleśnictwa Woziwoda występują użytki ekologiczne na łącznej powierzchni 321,18 ha. Są to powierzchnie nieleśne – śródleśne jeziora, torfowiska, bagna, łąki i pastwiska, które ze względu na występowanie bogatej i zróżnicowanej gatunkowo roślinności (mszaki, paprocie, widłaki), liczne stanowiska lęgowe ptaków oraz miejsca bytowania płazów, gadów, ssaków i owadów (w tym gatunków chronionych, ginących i rzadkich) zostały objęte tą formą ochrony.
W miejscach tych nie prowadzi się zabiegów gospodarczych, a umożliwia się procesy naturalnej sukcesji co powoduje, że użytki pozostają w stanie naturalnym i przyczyniają się do wzbogacenia lokalnego środowiska przyrodniczego oraz zachowania jego różnorodności biologicznej.
Najwiekszym kompleksem użytków ekologicznych w nadleśnictwie jest kompleks o nazwie Łąki Czerskie (Zielona Łąka), obejmuje powierzchnię około 100 ha łąk -CRFOP PL.ZIPOP.1393.UE.0416063.1910
Wykaz użytków ekologicznych do pobrania w materiałach poniżej
OBSZAR CHRONIONEGO KRAJOBRAZU
Obszar chronionego krajobrazu jest terenem chronionym ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach,
Obszar chronionego krajobrazu jest terenem chronionym ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowy ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych.
Obejmujący część obszaru Nadlesnictwa Woziwoda Śliwicki Obszar Chronionego Krajobrazu powstał na mocy Rozporządzenia nr 9/91 Wojewody Bydgoskiego z 14 czerwca 1991r. Całkowita jego powierzchnia wynosi 26487 ha, z czego największa powierzchnię zajmują lasy.
W jego obszar wchodzą tereny północno-wschodniej części Nadleśnictwa Woziwoda. Jest on pomostem miedzy Tucholskim i Wdeckim Parkiem Krajobrazowym.
Ta forma ochrony wprowadzona została w związku z rozwijającym się przemysłem i postępującą urbanizacją prowadzącą do degradacji środowiska przyrodniczego i wpływającą niekorzystnie na warunki życia człowieka. Obszary chronionego krajobrazu na terenie poszczególnych województw, łącząc się z obszarami chronionego krajobrazu województw sąsiednich i tworzą wielkoprzestrzenny system obszarów chronionych oddziałujący w sposób znaczący na zdrowie człowieka, a także na gospodarkę narodową oraz kulturę i naukę. Ma on stanowić uzupełnienie istniejących form ochrony przyrody (parki, rezerwaty).
Wielkoprzestrzenny system obszarów chronionych obejmuje przede wszystkim tereny o najwyższych walorach przyrodniczych i zachowanej zdolności do utrzymania względnej równowagi ekologicznej. Ponadto w skład systemu wchodzą obszary o niższych walorach, warunkując jednak utrzymanie równowagi na obszarach najcenniejszych.
więcej informacji CRFOP : PL.ZIPOP.1393.OCHK.23
TUCHOLSKI PARK KRAJOBRAZOWY
Park krajobrazowy obejmuje obszar chroniony ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe w celu zachowania, popularyzacji tych wartości w warunkach zrównoważonego rozwoju.
Teren Nadleśnictwa Woziwoda częściowo leży w granicach Tucholskiego Parku Krajobrazowego. Utworzony został na mocy Uchwały nr 71/IX/85 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 9 grudnia 1985 r.
Całkowita powierzchnia TPK wynosi 36983 ha, a otuliny 15946 ha. Położony jest na terenie 6 gmin: Czersk, Chojnice, Tuchola, Śliwice, Cekcyn i Lubiewo. W jego zasięgu znajdują się tereny zarządzane przez Nadleśnictwa: Czersk, Rytel, Tuchola i Woziwoda. W zarządzie Nadleśnictwa Woziwoda znajduje się 11368,87 ha powierzchni parku.
OBSZARY NATURA 2000
Sieć Ekologiczna NATURA 2000 jest systemem ochrony zagrożonych składników różnorodności biologicznej kontynentu europejskiego, wdrażanym od 1992 roku. Tworzą je trzy typy obszarów: obszary specjalnej ochrony ptaków (OSO), specjalne obszary ochrony siedlisk (SOO) oraz obszary mające znaczenie dla Wspólnoty(OZW)
Wyznaczanie obszarów NATURA 2000 na terenie Nadleśnictwa Woziwoda poprzedziła powszechna inwentaryzacja, która odbyła się w latach 2006-2007 i wykonana została przez pracowników Służby Leśnej. Zaowocowała ona wyznaczeniem 438,26 ha siedlisk cennych dla obszarów NATURA 2000. Wśród tych siedlisk największą powierzchnię zajmuje śródlądowy bór chrobotkowy.
Wyniki tych prac potwierdziły bogactwo walorów przyrodniczych nadleśnictwa, co w konsekwencji doprowadziło do zgłoszenia w ramach specjalnej ochrony siedlisk obszaru o nazwie "Dolina Brdy i Stążki w Borach Tucholskich" (kod PLH040023). Jego całkowita powierzchnia wynosi 3558,02 ha, w tym na terenie Nadleśnictwa Woziwoda zajmuje 776,64 ha powierzchni.
Nadleśnictwo jest również częścią obszaru specjalnej ochrony ptaków-"Bory Tucholskie" (kod PLB 220009). Na terenie nadleśnictwa obejmuje on 14 815,38 ha powierzchni. Możemy spotkać tutaj takie gatunki jak: błotniak stawowy, derkacz, gągoł, dudek, zimorodek, kania ruda i lelek.
więcej informacji w CRFOP:
Dolina Brdy i Stążki w Borach Tucholskich PL.ZIPOP.1393.N2K.PLH040023.H
Bory Tucholskie PL.ZIPOP.1393.N2K.PLB220009.B
Wykaz obszarów NATURA 2000 do pobrania w materiałach poniżej
Materiały
Wykaz pomników przyrodypomniki_przyrody_ndl_woziwoda.pdf 0.28MB Wykaz użytków ekologicznych
uzytki_ekologiczne_ndl_woziwoda.pdf 0.12MB Wykaz obszarów NATURA 2000
natura_2000_ndl_woziwoda.pdf 0.11MB
- Pierwsza publikacja:
- 25.08.2021 14:23 ROBERT PIĄTKOWSKI
- Wytwarzający/ Odpowiadający:
- Robert Piątkowski
| Tytuł | Wersja | Dane zmiany / publikacji |
|---|---|---|
| Ochrona przyrody | 5.0 | 24.04.2026 12:23 ROBERT PIĄTKOWSKI |
| Ochrona przyrody | 4.0 | 24.04.2026 12:03 ROBERT PIĄTKOWSKI |
| Ochrona przyrody | 3.0 | 24.04.2026 11:52 ROBERT PIĄTKOWSKI |
| Ochrona przyrody | 2.0 | 12.11.2024 11:35 ROBERT PIĄTKOWSKI |
| Ochrona przyrody | 1.0 | 25.08.2021 14:23 ROBERT PIĄTKOWSKI |
Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP