150 lat badań nasion w Polsce - od tradycji do nowoczesności
13.10.2026
Jakość przyszłych upraw zaczyna się od nasion. Od 150 lat laboratoryjna ocena nasion w Polsce pomaga sprawdzać, czy materiał przeznaczony do siewu spełnia wymagania jakościowe. Jubileuszowi tej pracy poświęcona jest ogólnopolska konferencja, która odbędzie się dziś, 13 października 2026 r., w Warszawie.
Wydarzenie w Narodowym Instytucie Kultury i Dziedzictwa Wsi „150 lat badań nasion w Polsce – od tradycji do nowoczesności” połączy spojrzenie na historię oceny nasion z prezentacją współczesnych narzędzi i wiedzy wykorzystywanych w nasiennictwie.
Co można odczytać z próbki nasion?
Próbka nasion może wyglądać niepozornie, ale jej badanie dostarcza informacji istotnych dla producentów materiału siewnego i rolników. W laboratorium sprawdza się między innymi czystość nasion, ich zdolność kiełkowania, wilgotność oraz obecność nasion innych gatunków roślin.
Każde z tych badań odpowiada na inne pytanie. Ocena czystości pozwala określić skład próbki i udział zanieczyszczeń. Badanie zdolności kiełkowania pokazuje, jaki odsetek nasion w określonych warunkach wytwarza prawidłowo rozwinięte siewki. Oznaczanie wilgotności dostarcza informacji ważnych przy przechowywaniu materiału, a identyfikacja nasion innych roślin wymaga rozpoznania cech, które często trudno dostrzec bez powiększenia.
Wyniki pomagają ocenić jakość materiału siewnego i jego zgodność z wymaganiami. Dla rolnika są ważną informacją przy wyborze nasion, od których rozpoczyna się uprawa. Jakość materiału siewnego, obok cech odmiany i warunków uprawy, ma znaczenie dla wykorzystania potencjału plonowania roślin.
Jubileuszowa konferencja w Warszawie
Konferencja rozpocznie się o godz. 10.00 w Narodowym Instytucie Kultury i Dziedzictwa Wsi przy ul. Krakowskie Przedmieście 66 w Warszawie.
Otwarcia dokona Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa Magdalena Makowska. W programie przewidziano wystąpienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefana Krajewskiego, wręczenie odznak honorowych „Zasłużony dla Rolnictwa” oraz uroczystą prezentację znaczka „150 lat badań nasion w Polsce” z udziałem przedstawiciela Zarządu Poczty Polskiej.
Spotkanie będzie też okazją do uhonorowania osób związanych z nasiennictwem oraz rozmowy o tym, jak dorobek laboratoryjnej oceny nasion wspiera współczesne rolnictwo.
Historia, cyfrowe kolekcje i potencjał nasion
Podczas konferencji zaplanowano cztery wystąpienia ukazujące różne aspekty badań nasion:
- Irena Gera, kierownik Referencyjnego Laboratorium Nasiennego Centralnego Laboratorium GIORiN, przedstawi wykład „150 lat laboratoryjnej oceny nasion w Polsce”.
- Krzysztof Stobrawa, starszy specjalista Referencyjnego Laboratorium Nasiennego Centralnego Laboratorium GIORiN, zaprezentuje temat „Digitalizacja kolekcji nasion Referencyjnego Laboratorium Nasiennego”.
- Dr hab. Maja Boczkowska, prof. Instytutu, z Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin w Radzikowie, wygłosi wykład „Projekt życie. Jak natura spakowała przyszłość”.
- Marek Luty, dyrektor Działu Marketingu i Rozwoju Produktu w Hodowli Roślin Strzelce Sp. z o.o. Grupa IHAR, przedstawi wystąpienie „Aby plony mogły wzrastać. Od potencjału odmiany do jakości nasion”.
Tematy wykładów łączą doświadczenie kolejnych pokoleń specjalistów z rozwojem narzędzi cyfrowych, wiedzą o biologii nasion oraz praktyką hodowli i produkcji materiału siewnego.
Za wiarygodnym wynikiem stoją ludzie
Przez lata zmieniały się wyposażenie laboratoriów, sposoby dokumentowania badań i dostępne narzędzia. Współczesną pracę wspierają między innymi mikroskopy cyfrowe, komputerowe systemy rejestracji wyników i kolekcje ułatwiające identyfikację nasion.
Podstawą rzetelnej oceny pozostają jednak kompetencje pracowników: znajomość metod, umiejętność rozpoznawania gatunków, precyzja i doświadczenie. To specjaliści przygotowują próbki, prowadzą obserwacje, interpretują wyniki i odpowiadają za prawidłowe wykonanie badań.
Jubileusz jest okazją do pokazania ich pracy oraz przypomnienia, że laboratoryjna ocena nasion stanowi ważne ogniwo systemu zapewniania jakości materiału siewnego.