Prokuratura Okręgowa
w Opolu

W dniu 21 stycznia 2026 r. przed Sądem Rejonowym w Nysie zapadł wyrok skazujący wobec 6 osób w związku z prowadzoną przez oskarżonych działalnością gospodarczą w zakresie hodowli trzody chlewnej. Przypisane oskarżonym przestępstwo polegało na zanieczyszczeniu w latach 2020-2023 wód i powierzchni ziemi poprzez odprowadzanie do gruntu gnojowicy w nadmiernych ilościach oraz zanieczyszczeniu powietrza wskutek emisji odoru pochodzącego z gnojowicy oraz odpadów stałych powstałych w związku z prowadzoną na wielką skalę hodowlą trzody chlewnej w jednej z miejscowości na terenie powiatu nyskiego. W ocenie Sądu I instancji stan ten niósł ze sobą zagrożenie istotnego obniżenia jakości wody, powietrza i powierzchni ziemi, a także zagrażał zdrowiu osób zamieszkujących w okolicy, co stanowi występek przewidziany w art. 182 § 1 Kodeksu karnego.

Wskazany wyrok to konsekwencja śledztwa Prokuratury Rejonowej w Nysie. W jego toku ustalono m. in., że prowadzona przez oskarżonych hodowla stanowiła istotną uciążliwość dla osób zamieszkujących w jej pobliżu z uwagi na generowany przez gnojowicę i odpady stałe odór. Natomiast oskarżeni zamieszkiwali z dala od miejsca prowadzania produkcji, nie będąc narażonymi na immisje pochodzące z fermy. Stwierdzono również, że w okresie letnim 2021 r. do miejscowych władz samorządowych wpłynęło 47 zgłoszeń związanych z uciążliwością zapachową hodowli będącą konsekwencją wylewania na grunty  nieczystości płynnych i gnojowicy.

Na potrzeby śledztwa powołano biegłych celem oceny oddziaływania fermy na środowisko jak również na zdrowie i samopoczucie mieszkańców okolicznych miejscowości. Z pozyskanych wówczas dowodów wynikało, że zanieczyszczenia powietrza spowodowane emisją do atmosfery lotnych związków chemicznych powstałych w związku z hodowlą trzody chlewnej (m. in. amoniaku i siarkowodoru) może prowadzić do chorób układu oddechowego i wywoływać negatywne samopoczucie mieszkańców przyległej do fermy miejscowości. Z opinii wynika również, że uciążliwość zapachowa może stanowić chroniczny stresor, zdolny wywoływać utrzymujące się stany rozdrażnienia lub niepokoju. Nadto biegli stwierdzili, że związki chemiczne zawarte w gnojowicy powodują liczne dolegliwości (podrażnienie oczu, nosa oraz dróg oddechowych), a w dłużej perspektywie mogą wywoływać wiele schorzeń jak migreny, kaszel, skurcze w klatce piersiowej, reakcje o podłożu zapalnym i uczuleniowym oraz alergie. Z kolei badania próbek gleby w miejscach nawożonych gnojowicą doprowadziły do ujawnienia jaj pasożytów jelitowych i bakterii grupy coli.

Istotne znaczenia dla oceny stanu faktycznego miała również wydana w październiku 2023 r. decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, na mocy której nakazano wstrzymanie działalności fermy tuczu trzody chlewnej. W akcie tym podkreślono, że choć formalnie objęte jej mocą fermy należały do kilku osób (członków rodziny), to jednak ich lokalizacja w jednym miejscu i infrastrukturalno-technologiczne powiązania nakazują traktować jako je jako całość i tak też oceniono oddziaływanie tej hodowli na środowisko.

Za przypisane przestępstwo Sąd Rejonowy w Nysie wymierzył wszystkim oskarżonym kary po 8 miesięcy pozbawienia wolności, orzekając jednocześnie o warunkowym zawieszeniu wykonania tej kary na okres próby jednego roku. Ponadto wobec każdego z oskarżonych orzeczono nawiązki w wysokości po 10 000 zł na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Wyrok jest nieprawomocny.

Prokurator Rejonowy w Nysie ocenił wyrok jako słuszny.

 

Rzecznik Prasowy

Prokuratury Okręgowej w Opolu

prok. Stanisław Bar