Prokuratura Krajowa

Na polecenie prokuratora ze śląskiego wydziału zamiejscowego Prokuratury Krajowej, dnia 29 września 2026 roku funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz Straży Granicznej, we współpracy z Generalnym Inspektorem Informacji Finansowej, zatrzymali 11 osób w ramach wielowątkowego śledztwa dotyczącego nieprawidłowości w działaniu niepublicznych uczelni wyższych.
Wśród zatrzymanych są osoby powiązane z prywatnymi uczelniami wyższymi, dwie z nich zarządzały zagraniczną filią dawnej uczelni Collegium Humanum.

Zarzuty i środki zapobiegawcze

Prokurator przedstawił dwóm podejrzanym zarzuty dotyczące założenia oraz kierowania zorganizowaną grupą przestępczą, natomiast pozostałym zarzucono udział w zorganizowanej grupie przestępczej (art. 258 § 1 i 3 k.k.).

Grupa działała w okresie od początku 2017 roku do co najmniej 24 września 2026 r., a jej celem było wydawanie poświadczających nieprawdę dokumentów w postaci zaświadczeń o przebiegu studiów, dyplomów ukończenia studiów licencjackich oraz studiów drugiego stopnia, a także wystawianie poświadczających nieprawdę dokumentów stanowiących oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy w celu umożliwienia i ułatwienia legalizacji pobytu cudzoziemców w Polsce w zamian za korzyści majątkowe (art. 264a § 1 k.k. i art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 272 k.k. i art. 271 § 3 k.k.).

Ponadto podejrzani usłyszeli zarzuty dotyczące prania brudnych pieniędzy. Zarzuty te związane są z przyjmowaniem na konta kontrolowanych przez siebie podmiotów środków płatniczych pochodzących z korzyści związanych z popełnieniem opisanych wcześniej czynów zabronionych, co miało na celu udaremnienie lub znaczne utrudnienie ustalenia ich przestępnego pochodzenia, a w konsekwencji uniemożliwienie ich zajęcia i orzeczenia przepadku (art. 299 k.k.).

Po przesłuchaniu podejrzanych, prokurator wobec 5 osób zastosował wolnościowe środki zapobiegawcze w postaci: poręczeń majątkowych w wysokości od 10 tys zł. do 30 tys. zł, dozoru Policji, zakazu kontaktowania się z określonymi w postanowieniu osobami, zakazu opuszczania kraju połączonego z zatrzymaniem paszportu, a także środka zapobiegawczego w postaci zakazu uczestniczenia – w charakterze członka, przewodniczącego, egzaminatora, sekretarza lub w jakiejkolwiek innej roli – w pracach wszelkich komisji egzaminacyjnych.

Wobec 6 osób prokurator skierował do sądu wnioski o zastosowanie tymczasowego aresztowania. 

Ustalenia śledztwa

Sposób działania podejrzanych był podobny do schematu znanego z działalności uczelni Collegium Humanum. Polegał na wystawianiu poświadczających nieprawdę dyplomów oraz zaświadczeń o toku studiów w zamian za korzyści majątkowe. Od „studentów” nie wymagano faktycznego uczestnictwa w zajęciach, przystępowania do egzaminów ani pisania prac dyplomowych. Łączna kwota korzyści majątkowych uzyskanych przez podejrzanych z tytułu wystawiania fikcyjnych dyplomów przekracza 850 tys. zł.

Podejrzani przekazywali między uczelniami niezgodne ze stanem faktycznym informacje. Służyły one do tworzenia fałszywej historii przebiegu studiów oraz pozorowania dorobku naukowego.

Zatrzymani prowadzili działalność m.in. w ramach nieformalnych filii i oddziałów uczelni, gdzie rekrutowali osoby zainteresowane szybkim zdobyciem dyplomu w zamian za korzyści majątkowe. Tworzono dla nich dokumentację, która fałszywie potwierdzała zaliczenie większości programu studiów na innej uczelni. Działające w strukturach zorganizowanej grupy przestępczej placówki wydawały również zaświadczenia o statusie studenta. Dokumenty te służyły do legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Polski, m.in. obywateli Federacji Rosyjskiej, Białorusi, Ukrainy, Gruzji, Indii oraz Chin.

Ułatwianie pobytu cudzoziemcom

Z ustaleń śledztwa wynika ponadto, że podejrzani od 2017 roku prowadzili działalność polegającą na ułatwianiu pobytu w Polsce obywatelom innych państw. Legalizacja była możliwa dzięki dokumentom poświadczającym nieprawdę – w tym fikcyjnym oświadczeniom o zamiarze powierzenia wykonywania pracy oraz zaświadczeniom o odbywaniu studiów.

Jak ustalono w toku śledztwa, działania te mogły dotyczyć co najmniej 200 cudzoziemców, w szczególności obywateli Białorusi, Rosji oraz Ukrainy. Suma korzyści majątkowych związanych z nielegalnym ułatwianiem cudzoziemcom pobytu na terytorium RP przekracza 22,5 mln zł.

Bilans śledztwa 

W toku śledztwa, we wszystkich jego wątkach, prokurator przedstawił ponad 881 zarzutów, 97 podejrzanym.
Wobec 55 osób skierowano akty oskarżenia, a 6 osób zostało skazanych nieprawomocnym wyrokiem.


prok. Katarzyna Calów-Jaszewska
Dział Prasowy
Prokuratury Krajowej