Prokuratura Krajowa

Prokuratura Krajowa oraz Wojskowe Biuro Historyczne zorganizowały w dniu 12 maja 2026 r. w siedzibie Prokuratury Krajowej przy ul. Postępu 3 w Warszawie konferencję naukowo-historyczną poświęconą pamięci Józefa Romana Rybickiego ps. „Andrzej” – jednej z najwybitniejszych postaci polskiego ruchu niepodległościowego XX wieku, filologa klasycznego, żołnierza Armii Krajowej, dowódcy Kedywu Okręgu Warszawa Armii Krajowej, uczestnika Powstania Warszawskiego, działacza Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, więźnia politycznego okresu stalinowskiego, współtwórcy Komitetu Obrony Robotników, odznaczonego Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari.

Józef Roman Rybicki należał do pokolenia Polaków, które w najtrudniejszych momentach historii potrafiło połączyć niezłomność charakteru z głębokim poczuciem odpowiedzialności za Ojczyznę. Walczył o wolną Polskę zarówno z bronią w ręku podczas niemieckiej okupacji, jak i później – przeciwstawiając się komunistycznemu zniewoleniu. Pozostał wierny wartościom niepodległościowym przez całe życie, stając się symbolem odwagi oraz patriotycznej służby na rzecz Ojczyzny.

Konferencję poprzedziła uroczystość złożenia wieńca w dniu 9 maja 2026 r., w 40. rocznicę śmierci Bohatera, na cmentarzu w Milanówku, z udziałem Zastępcy Prokuratora Generalnego – Jacka Bilewicza, Dyrektora Departamentu do Spraw Wojskowych Prokuratury Krajowej – płk. Tomasza Mackiewicza oraz córki Józefa Romana Rybickiego – dr Hanny Rybickiej. 

Oprawę honorową uroczystości zapewnił Oddział Specjalny Żandarmerii Wojskowej w Warszawie, kontynuujący tradycje Oddziału Dyspozycyjnego „A” Kedywu Okręgu Warszawa Armia Krajowa, którego pierwszym dowódcą był Józef Roman Rybicki. Obecność żołnierzy pielęgnujących dziedzictwo jednostki dowodzonej niegdyś przez Bohatera stanowiła wyjątkowy symbol ciągłości pamięci o etosie Polskiego Państwa Podziemnego i jego żołnierzach.

Konferencję otworzył I Zastępca Prokuratora Generalnego Prokurator Krajowy – Dariusz Korneluk, który przybliżył uczestnikom sylwetkę Józefa Romana Rybickiego, wskazując na jego niezwykłe zasługi dla walki o niepodległą Polskę. 

Zastępca Prokuratora Generalnego – Jacek Bilewicz odczytał list skierowany do organizatorów i uczestników konferencji przez Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Obrony Narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza.

Główną część konferencji stanowiła debata moderowana przez Dyrektora Wojskowego Biura Historycznego – prof. dr. hab. Grzegorza Motykę pt. „Od Armii Krajowej do Solidarności – od zbrojnego oporu do obywatelskiego sprzeciwu. Pokolenie Józefa Rybickiego”. W debacie udział wzięli: prof. dr hab. Andrzej Friszke, prof. dr hab. Rafał Wnuk, prof. dr hab. Bogusław Pacek, dr Sebastian Pawlina oraz mec. Jacek Taylor.

Uczestnicy debaty podkreślali, że biografia Józefa Romana Rybickiego pozostaje świadectwem ciągłości polskich dążeń niepodległościowych – od walki konspiracyjnej w czasie II wojny światowej, poprzez opór wobec systemu komunistycznego, aż po działalność na rzecz budowania wolnej, demokratycznej Polski.

W trakcie konferencji odbyła się również prezentacja materiałów archiwalnych i źródłowych, przygotowana i zaprezentowana przez przedstawicieli Muzeum Wojska Polskiego oraz Gabinetu Rękopisów Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie. Przedstawiono wybrane eksponaty z okresu działalności Kedywu ze zbiorów Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, a także materiały pochodzące z archiwum Kedywu Okręgu Warszawa Armii Krajowej, przekazane Bibliotece przez dr Hannę Rybicką. Dokumenty te były przez lata ukrywane i przechowywane przez Józefa Romana Rybickiego jako świadectwo działalności Polskiego Państwa Podziemnego i walki o wolność Ojczyzny.

Zorganizowanie tego wydarzenia było dla Prokuratury Krajowej wielkim zaszczytem oraz wyrazem hołdu dla Józefa Romana Rybickiego – człowieka niezłomnego, który swoją postawą i działalnością zapisał trwałą kartę w historii walki o wolną i suwerenną Polskę.

prok. Anna Adamiak
Rzecznik Prasowy
Prokuratora Generalnego