Powrót

Wnioski o uchylenie immunitetów sędziom Trybunału Konstytucyjnego Bogdanowi Święczkowskiemu i Bartłomiejowi Sochańskiemu

03.11.2026

Wnioski o uchylenie immunitetów sędziom Trybunału Konstytucyjnego Bogdanowi Święczkowskiemu i Bartłomiejowi Sochańskiemu

Prokurator Generalny Waldemar Żurek w dniach 30 października 2026 r. oraz 3 listopada 2026 r. skierował do Trybunału Konstytucyjnego 6 wniosków o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Trybunału Konstytucyjnego Bogdana Święczkowskiego oraz 1 wniosek o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Trybunału Konstytucyjnego Bartłomieja Sochańskiego.
 

Bogdan Święczkowski

Wnioski o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej Bogdana Święczkowskiego sporządzono w czterech postępowaniach. Objęto nimi czyny, co do których zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na przyjęcie dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstw będących przedmiotem tych postępowań.


I. Uniemożliwianie wykonywania obowiązków służbowych sędziom Trybunału Konstytucyjnego

W toku śledztwa prowadzonego przez Zespół do spraw przeciwdziałania negatywnym skutkom orzeczeń wydanych przez sędziów powołanych po 2017 r. na podstawie uchwał KRS (sygn. akt 1001-14.Ds.16.2026) zgromadzono materiał dowodowy dający podstawy do przyjęcia dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przez Bogdana Święczkowskiego dwóch czynów zabronionych, polegających na:

  1. Przekroczeniu uprawnień i niedopełnieniu obowiązków poprzez uniemożliwianie sędziom Trybunału Konstytucyjnego wykonywania funkcji oraz złośliwym i uporczywym naruszaniu ich praw pracowniczych. W okresie od 9 kwietnia do 28 października 2026 r. Bogdan Święczkowski, wykonując obowiązki Prezesa Trybunału Konstytucyjnego, miał wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w tym z Wiceprezesem Trybunału Konstytucyjnego Bartłomiejem Sochańskim, uniemożliwiać wykonywanie obowiązków służbowych pięciu sędziom: Annie Korwin-Piotrowskiej, Marcinowi Dziurdze, Krystianowi Markiewiczowi, Maciejowi Taborowskiemu i Maciejowi Berkowi.

    Działania te miały polegać m.in. na kwestionowaniu statusu sędziów wybranych przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, nieprzydzielaniu im spraw, pomijaniu przy wyznaczaniu składów orzekających, zwoływaniu Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i losowaniu rzeczników dyscyplinarnych oraz ograniczaniu swobody poruszania się po budynku Trybunału.

    Miały być one podejmowane pomimo wydania 5 maja 2026 r. przez Europejski Trybunał Praw Człowieka środka tymczasowego zobowiązującego właściwe organy państwa do powstrzymania się od utrudniania sędziom wykonywania obowiązków. Według ustaleń śledztwa Bogdan Święczkowski miał działać w celu osiągnięcia korzyści osobistej i majątkowej związanych z utrzymaniem funkcji Prezesa Trybunału Konstytucyjnego, umożliwiającej mu wpływanie na działalność orzeczniczą Trybunału i funkcjonowanie Zgromadzenia Ogólnego Sędziów. Działania te miały naruszać prawa sędziów oraz godzić w prawidłowe funkcjonowanie Trybunału Konstytucyjnego (czyn z art. 231 § 2 k.k. i art. 218 § 1a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i w zw. z art. 12 § 1 k.k.);
     
  2. Stosowaniu przemocy wobec sędziów Trybunału Konstytucyjnego w celu uniemożliwienia im wykonywania obowiązków służbowych. 14 października 2026 r. w siedzibie Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski miał użyć przemocy wobec sędziego Macieja Berka poprzez naruszenie jego nietykalności cielesnej, podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych wynikających z objęcia urzędu sędziego Trybunału Konstytucyjnego, a następnie zablokował własnym ciałem wejście do części budynku, w której znajdują się pokoje sędziów, czym uniemożliwił Maciejowi Berkowi oraz Magdalenie Bentkowskiej, Marcinowi Dziurdzie, Krystianowi Markiewiczowi i Maciejowi Taborowskiemu dostęp do pomieszczeń służbowych i wykonywanie obowiązków służbowych (czyn z art. 222 § 1 k.k. i art. 224 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.).
     

II. Nieuprawnione wykorzystanie materiałów z kontroli operacyjnej i ujawnienie informacji niejawnych

W toku śledztwa o sygn. akt 1001-23.Ds.9.2025, prowadzonego przez Zespół Śledczy nr 3 Prokuratury Krajowej, dotyczącego legalności, funkcjonalności oraz wykorzystania oprogramowania Pegasus, zgromadzono materiał dowodowy dostatecznie uzasadniający podejrzenie popełnienia przez Bogdana Święczkowskiego dwóch czynów zabronionych w związku z pełnieniem funkcji Prokuratora Krajowego, polegających na:

  1. Przekroczeniu uprawnień poprzez polecenie prokuratorowi, bez wymaganego pisemnego upoważnienia, przeprowadzenia kontroli czynności operacyjno-rozpoznawczych prowadzonych wobec Romana Giertycha. Kontrola ta miała wykraczać poza ustawowe ramy i służyć uzyskaniu informacji dotyczących jego życia prywatnego oraz działalności zawodowej i politycznej, w tym spraw prowadzonych przez niego w charakterze adwokata i obrońcę. Polecenie jej przeprowadzenia miało zostać wydane pomimo świadomości, że część materiałów zawiera informacje objęte tajemnicą obrończą i adwokacką. Następnie miał polecić bezprawne sporządzenie kopii tych materiałów na płytach DVD, mimo że uprawnienie do ich kopiowania przysługiwało Szefowi CBA, po uzyskaniu zgody ministra – Członka Rady Ministrów właściwego do spraw koordynowania działalności służb specjalnych. Zachowania te miały naruszać prawo Romana Giertycha do prywatności, a także prawa innych osób do obrony oraz poufności kontaktów z adwokatem (czyn z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 266 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.);
     
  2. Przekroczeniu uprawnień poprzez polecenie przekazania ówczesnemu Ministrowi Sprawiedliwości Prokuratorowi Generalnemu Zbigniewowi Ziobro materiałów niejawnych, w tym pochodzących z kontroli operacyjnej, oznaczonych klauzulą „poufne” i zawierających informacje objęte tajemnicą obrończą, oraz udostępnienia mu stanowiska komputerowego przeznaczonego do przetwarzania informacji niejawnych w pomieszczeniach niespełniających wymogów ich ochrony. Działania te miały na celu umożliwienie Zbigniewowi Ziobrze nieuprawnionego dostępu do informacji o planowanych wobec niego i jego najbliższych działaniach określonej osoby, a także o strategii obrony tej osoby w prowadzonych przeciwko niej postępowaniach. W konsekwencji prowadząc do naruszenia jej prawa do obrony oraz zasady ochrony informacji niejawnych (czyn z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 266 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.).

Wniosek dotyczący czynu opisanego w punkcie pierwszym został skierowany do Trybunału Konstytucyjnego ponownie. Pierwszy wniosek w tej sprawie prokurator skierował 30 września 2025 r.

Uchwałą z 15 października 2025 r. Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego nie wyraziło zgody na pociągnięcie sędziego Trybunału Konstytucyjnego Bogdana Święczkowskiego do odpowiedzialności karnej w powyższym zakresie. 

W ocenie prokuratora udział w podjęciu uchwały sędziów, których status był kwestionowany z uwagi na wadliwość wyboru, uniemożliwił ukształtowanie składu Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału Konstytucyjnego uprawnionego do podejmowania uchwał zgodnych z prawem. W konsekwencji uchwała nie wywołała skutków prawnych, a postępowanie w przedmiocie uchylenia immunitetu sędziemu Bogdanowi Święczkowskiemu nie zostało prawomocnie zakończone.

Z tych względów konieczne stało się ponowne skierowanie wniosku w tym zakresie w celu jego rozpoznania przez właściwy organ, działający w prawidłowo ukształtowanym składzie.
 

III. Naruszenia prawa przy zakupie systemu Hermes przez Prokuraturę Krajową

W toku śledztwa o sygn. akt 2008-3.Ds.6.2024, prowadzonego przez zespół prokuratorów Prokuraturze Regionalnej w Rzeszowie w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków w związku z zakupem przez Prokuraturę Krajową systemu „Hermes”, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. i inne, materiał dowodowy uzasadnia przedstawienie Bogdanowi Święczkowskiemu, byłemu Prokuratorowi Krajowemu, a obecnie sędziemu Trybunału Konstytucyjnego, zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 231 § 1 k.k.

W ocenie prokuratora uzyskane dowody uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że Bogdan Święczkowski pełniąc funkcje Prokuratora Krajowego, przekroczył uprawnienia i nie dopełnił obowiązków funkcjonariusza publicznego, podejmując z naruszeniem prawa i z pominięciem obowiązujących procedur arbitralną decyzję o wyborze oferty i zakupie przez Prokuraturę Krajową systemu „Hermes” służącego do pozyskiwania i analizowania informacji pochodzących ze źródeł internetowych. System został stworzony przez podmiot z Izraela, a zakupiony za pośrednictwem firmy z siedzibą w Luksemburgu.

Działania i zaniechania Bogdana Święczkowskiego miały polegać w szczególności na:

  • zaniechaniu przeprowadzenia postępowania konkurencyjnego umożliwiającego wybór najkorzystniejszej oferty; 
  • nieprzeprowadzeniu szczegółowej analizy potrzeb i wymagań Prokuratury Krajowej w zakresie zasadności i niezbędności korzystania z systemu; 
  • niezweryfikowaniu funkcjonalności systemu „Hermes”, w szczególności źródeł i sposobu pozyskiwania danych oraz algorytmów ich przetwarzania, pomimo uzasadnionych podstaw do przypuszczenia, że system umożliwiał dostęp do danych niebędących ogólnodostępnymi i wykraczał poza zakres analiz kryminalnych;
  • niezweryfikowaniu systemu pod kątem bezpieczeństwa przetwarzania danych objętych tajemnicą postępowań przygotowawczych prowadzonych w Prokuraturze Krajowej;
  • ukształtowaniu postanowień umowy zakupu systemu „Hermes” w sposób niekorzystny dla interesów majątkowych Prokuratury Krajowej;
  • niepodjęciu działań organizacyjnych niezbędnych do zapewnienie poufności, integralności i rozliczalności przetwarzania danych osobowych w systemie „Hermes”.
     

IV. Delegowanie prokuratorów z naruszeniem prawa

W toku śledztwa o sygn. akt 1001-14.Ds.36.2024, prowadzonego w Wydziale Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej, zgromadzono materiał dowodowy dający podstawy do przyjęcia dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przez Bogdana Święczkowskiego 9 czynów zabronionych polegających na przekroczeniu uprawnień przy delegowaniu prokuratorów.
Pełniąc funkcję Prokuratora Krajowego, miał on wydawać decyzje o czasowym delegowaniu 9 prokuratorów, pomimo braku konkretnych potrzeb kadrowych jednostek, do których zostali skierowani. Decyzje te miały być podejmowane w celu sprzecznym z ustawowym przeznaczeniem instytucji delegowania, także pomimo wiedzy o trudnej sytuacji rodzinnej niektórych z delegowanych prokuratorów.

W ten sposób miał stworzyć mechanizm stosowania wobec prokuratorów swoistych sankcji służbowych, nieprzewidzianych w katalogu kar dyscyplinarnych. Opisane działania miały godzić zarówno w interesy delegowanych prokuratorów, jak i w interes publiczny, związany z racjonalnym wykorzystaniem kadr prokuratury. Miały również stanowić złośliwe i uporczywe naruszanie praw prokuratorów do równego traktowania i poszanowania godności pracowniczej (czyny z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 218 § 1a k.k.).
 

Bartłomiej Sochański

W toku śledztwa o sygn. akt 1001-14.Ds.16.2026, prowadzonego przez Zespół do spraw przeciwdziałania negatywnym skutkom orzeczeń wydanych przez sędziów powołanych po 2017 r. na podstawie uchwał Krajowej Rady Sądownictwa, zgromadzono materiał dowodowy uzasadniający dostatecznie podejrzenie, że Bartłomiej Sochański, jako Wiceprezes Trybunału Konstytucyjnego, przekroczył uprawnienia i nie dopełnił obowiązków, uniemożliwiając sędziom Trybunału Konstytucyjnego wykonywanie obowiązków służbowych oraz złośliwie i uporczywie naruszając ich prawa pracownicze. 

Zachowania te miały polegać na bezpodstawnym kwestionowaniu statusu sędziów wybranych przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, nieprzydzielaniu im spraw, pomijaniu ich przy wyznaczaniu składów orzekających, ograniczaniu dostępu do pomieszczeń służbowych i swobody poruszania się po budynku Trybunału i korzystania z pomieszczeń służbowych, a także niewypłacaniu wynagrodzeń i innych świadczeń. Działania te miały być podejmowane z pominięciem środka tymczasowego wydanego 5 maja 2026 r. przez Europejski Trybunał Praw Człowieka, zobowiązującego właściwe organy państwa do powstrzymania się od utrudniania sędziom Trybunał Konstytucyjnego wykonywania obowiązków służbowych.

Z ustaleń śledztwa wynika ponadto, że Bartłomiej Sochański miał działać wspólnie i w porozumieniu z Bogdanem Święczkowskim oraz innymi osobami w celu osiągnięcia korzyści osobistej i majątkowej, związanej z utrzymaniem przez Bogdana Święczkowskiego funkcji Prezesa Trybunału Konstytucyjnego. Funkcja ta miała umożliwiać mu wpływanie na działalność orzeczniczą Trybunału oraz funkcjonowanie Zgromadzenia Ogólnego Sędziów.

Opisane zachowania miały naruszać prawa sędziów Trybunału Konstytucyjnego, w tym prawo do wykonywania obowiązków służbowych, otrzymywania wynagrodzenia, równego traktowania i poszanowania godności. Miały również godzić w prawidłowe funkcjonowanie Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności uniemożliwiając utworzenie pełnego składu orzekającego, co mogło stwarzać zagrożenie dla pewności prawa i trwałości orzeczeń (czyn z art. 231 § 2 k.k. i art. 218 § 1a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i w zw. z art. 12 § 1 k.k.).
 

Immunitet sędziów Trybunału Konstytucyjnego

Zgodnie z art. 196 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sędzia Trybunału Konstytucyjnego nie może zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej ani pozbawiony wolności bez uprzedniej zgody Trybunału Konstytucyjnego. Oznacza to, że pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej wymaga wcześniejszego uchylenia przysługującego mu immunitetu.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego pociągnięcie sędziego Trybunału do odpowiedzialności karnej wymaga uzyskania zgody Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału Konstytucyjnego.

Tryb rozpatrywania wniosku określa art. 23 ustawy. Zgoda na pociągnięcie sędziego Trybunału Konstytucyjnego do odpowiedzialności karnej lub pozbawienie go wolności wyrażana jest w formie uchwały Zgromadzenia Ogólnego, podejmowanej bezwzględną większością głosów sędziów uczestniczących w posiedzeniu. Uchwała powinna zostać podjęta w terminie miesiąca od dnia złożenia wniosku.

Przed podjęciem uchwały sędzia, którego dotyczy wniosek, ma prawo złożyć wyjaśnienia przed Zgromadzeniu Ogólnemu. Nie uczestniczy jednak w naradzie ani w głosowaniu nad uchwałą w jego sprawie.

 

W przekazanych przez Prokuratora Generalnego do Trybunału Konstytucyjnego wnioskach o wyrażenie zgody na pociągniecie do odpowiedzialności karnej sędziów Trybunału Konstytucyjnego Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego prokuratorzy przedstawili materiał dowodowy zgromadzony w poszczególnych postępowaniach wraz ze szczegółową argumentacją obejmującą oceną tych dowodów oraz wskazaniem przepisów prawa, które – w ich ocenie – zostały naruszone w związku z czynami opisanymi we wnioskach, liczących łączenie 307 stron. 
 

prok. Anna Adamiak
Rzecznik Prasowy
Prokuratora Generalnego

{"register":{"columns":[]}}