Prokuratura Krajowa

„Zagrożenia przestępstwami oszustw w okresach świątecznych – zwalczanie, prewencja i edukacja” – to tytuł webinarium, które odbyło się na platformie MS Teams w dniu 19 grudnia 2025 r. Organizatorami wydarzenia było Koło Naukowe Kryminalistyki i Kryminologii Uniwersytetu Opolskiego, Katedra Praw Człowieka i Nauk Sądowych, Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Opolskiego oraz Redakcja kwartalnika „Wojskowy Przegląd Prawniczy”. W trakcie dwuipółgodzinnego spotkania praktycy: prokurator Małgorzata Duszyńska (Prokuratura Okręgowa w Lublinie, Członek Kolegium Redakcyjnego Wojskowego Przeglądu Prawniczego) i podinsp. w st. spocz. Marcin Zimoń  (były funkcjonariusz służby kryminalnej i prewencji, KSP w Warszawie) przedstawili studentom i pracownikom Uniwersytetu Opolskiego aktualne zagrożenia związane z oszustwami, omówili obecnie funkcjonujące formy i sposoby popełniania tego typu przestępstw oraz psychologiczne mechanizmy manipulacji, które sprawiają, że możemy zostać osobą pokrzywdzoną takim czynem. Podane przez prelegentów przykłady z praktyki zawodowej jednoznacznie wskazują, że nie ma osoby, która byłaby całkowicie oporna na manipulację i to bez względu na wiek, płeć, zawód, wykształcenie czy status społeczny. W związku z tym warto więc znać metody stosowane przez oszustów i sytuacje, które sprzyjają ich działaniom. 

Okres okołoświąteczny to czas, w którym statystyki policyjne odnotowują wzrost przestępstw przeciwko mieniu, a w szczególności oszustw, w tym internetowych (fałszywe sklepy, phising, oszustwo dopłaty do paczki). Przestępcy wykorzystują jednak nie tylko przedświąteczny pośpiech związany z zakupami i brak uważności, ale również stany emocjonalne swoich potencjalnych ofiar. Poczucie samotności, które wzmaga się w okresie okołoświątecznym wzbudza niekiedy rozpaczliwą desperację w poszukiwaniu bliższych relacji, co z kolei zaburza zdrowy osąd oraz racjonalną ocenę i jest wykorzystywane głównie przy tzw. oszustwach romantycznych. 

Ofiary oszustw, oprócz strat finansowych doświadczają także wielu negatywnych konsekwencji emocjonalnych np. utrata zaufania, wstyd, poniżenie i podczas webinarium poruszono tematykę dotyczącą pomocy takim osobom. Spotkanie poświęcone oszustwom w okresach świątecznych odbyło się z inicjatywy Pani Dziekan WPiA UO – dr hab. Ewy Pierzchały, prof. UO i dr Krzysztofa Muchy – adiunkta w Instytucie Nauk Prawnych WPiA UO i opiekuna Koła Naukowe Kryminalistyki i Kryminologii Uniwersytetu Opolskiego i jak widać po liczbie osób biorących udział w tym wydarzeniu - ponad 70, tematyka spotkała się z dużym zainteresowaniem. I jest to optymistyczna informacja, gdyż nagłaśnianie tego problemu i edukacja, to jeden ze skuteczniejszych sposobów do walki z przestępstwem oszustwa.  

Małgorzata Duszyńska