Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Jaworze

Tegoroczne hasło święta brzmi „Komórki regulatorowe T (Limfocyty T regulatorowe): Strażnicy równowagi immunologicznej (z ang. Regulatory T Cells: Guardians of Immune Balance)”. Ma ono na celu podkreślenie ważnej roli limfocytów T regulatorowych, których zadaniem jest tłumienie zbyt nasilonej lub autoreaktywnej odpowiedzi immunologicznej.

 

Głównym celem obchodów jest budowanie mostów między złożonymi odkryciami naukowymi a ich praktycznymi zastosowaniami w medycynie codziennej. Eksperci podkreślają, że nowoczesna immunologia wykracza daleko poza tradycyjne rozumienie walki z infekcjami. Badania nad układem odpornościowym mają kluczowe znaczenie w leczeniu nowotworów, chorób autoimmunizacyjnych, alergii, a nawet zaburzeń neurologicznych.

Pierwsze obchody Światowego Dnia Immunologii odbyły się 29 kwietnia 2005 roku z inicjatywy EFIS. Impulsem do jego utworzenia była zidentyfikowana potrzeba przełamania bariery komunikacyjnej między naukowcami a społeczeństwem. Badacze zauważyli, że mimo powszechnego zainteresowania zdrowiem, wiedza na temat immunologii pozostawała niszowa.

 

Sukces pierwszej edycji skłonił EFIS do rozszerzenia inicjatywy. W 2007 roku, przy wsparciu Międzynarodowej Unii Towarzystw Immunologicznych (IUIS), święto zyskało wymiar globalny, angażując ośrodki naukowe od Japonii po Amerykę Południową.

"Naszym celem było stworzenie pomostu między rosnącym zrozumieniem układu odpornościowego a informowaniem społeczeństwa i indywidualnych pacjentów, aby poprawić ogólny stan zdrowia i samopoczucie" – głosi oficjalne stanowisko EFIS.

Przełomowym momentem w rozwoju święta było opracowanie w 2008 roku przez Japońskie Towarzystwo Immunologiczne książki "Your Amazing Immune System" dla dzieci i młodzieży. Publikacja, przetłumaczona na język angielski w 2009 roku, a następnie na kilkanaście innych języków, wyznaczyła nowy standard w popularyzacji nauki.

 

Światowy Dzień Immunologii realizuje trzy główne cele:

Edukacja społeczeństwa na temat złożoności układu odpornościowego. Immunolodzy wyjaśniają, że system ten to nie tylko "tarcza" przeciw infekcjom, ale dynamiczna sieć wpływająca na niemal każdy aspekt zdrowia.

Zwrócenie uwagi na wyzwania współczesnej immunologii: oporność patogenów, choroby autoimmunizacyjne w starzejących się społeczeństwach i potrzeba personalizacji leczenia.

Inspirowanie młodych naukowców do podejmowania badań w tej dziedzinie. Warsztaty dla uczniów szkół średnich dają młodzieży szansę zobaczyć pracę laboratorium "od kuchni".

Działania te wspólnie przyczyniają się do budowania społeczeństwa lepiej rozumiejącego znaczenie immunologii dla zdrowia publicznego i indywidualnego.

 

Układ immunologiczny to układ narządów i mechanizmów organizmu działający w celu ochrony przed zakażeniami oraz eliminacji komórek nowotworowych. Jego działanie dotyczy rozpoznania obcego antygenu i uruchomienie odpowiednich reakcji, współdziałania komórek zaangażowanych w mechanizmy obronne oraz wytworzenie pamięci immunologicznej po przebytym kontakcie.

Układ immunologiczny człowieka chroni organizm przed atakiem rozmaitych wirusów, bakterii, grzybów, pasożytów, białek obcych, a także przed toksynami chemicznymi, smogiem czy toksynami wytwarzanymi przez rośliny i zwierzęta. Układ odpornościowy składa się z wielu narządów, które są ze sobą funkcjonalnie połączone. Należą do nich:

• grasica,
• śledziona,
• węzły chłonne,
• tkanka limfatyczna przewodu pokarmowego,
• migdałki.

System immunologiczny uzyskuje pełną sprawność, gdy mamy 18-20 lat. Niestety, wraz z wiekiem maleją zdolności obronne organizmu. Prawdopodobnie dzieje się tak dlatego, że stopniowo zmniejsza się, a potem zanika grasica - narząd, w którym dojrzewają ważne dla naszej odporności limfocyty T.

Dlatego powinniśmy dbać o układ odpornościowy poprzez:

1. Zrównoważoną dietę;

Działanie układu odpornościowego można wspomagać na co dzień, dbając o odpowiednią podaż mikro i makroelementów, witamin oraz składników odżywczych. Prawidłowo skomponowane posiłki dostarczają organizmowi substancje potrzebne do likwidacji patogenów i wspomagania odbudowy tkanek. Warto zrezygnować również z wysoko przetworzonego jedzenia, nadmiaru cukru i tłuszczów trans. Więcej na temat zdrowego odżywiania można znaleźć na portalu diety NFZ (https://diety.nfz.gov.pl/)

2. Ograniczenie lub rezygnację z palenia tytoniu, zażywania narkotyków, spożywania napojów alkoholowych;

Palenie tytoniu, zażywanie narkotyków, spożywanie napojów alkoholowych ma negatywne konsekwencje zdrowotne i może prowadzić do uzależnienia. Są to również czynniki, które wpływają na długość życia człowieka i powstawanie wielu chorób. Więcej informacji na temat skutków spożywania napojów alkoholowych (https://akademia.nfz.gov.pl/profilaktyka/alkohol-jak-uciec-od-ucieczkowego-picia/) oraz palenia tytoniu (https://akademia.nfz.gov.pl/profilaktyka/tyton-i-e-papierosy-im-szybciej-rzucisz-tym-wiecej-zyskasz/).

3. Zadbanie o odpowiedni sen i wypoczynek;

Sen to jedna z głównych potrzeb naszego organizmu i podstawa profilaktyki chorób. Więcej informacji na ten temat dostępnych jest na portalu Akademia NFZ (https://akademia.nfz.gov.pl/profilaktyka/sen-duzo-spij-dlugo-zyj/)

4. Aktywność fizyczną;

Według zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia dorośli (18-64 lata) powinni wykonywać aktywność fizyczną przez 150–300 minut tygodniowo o umiarkowanej intensywności lub 75–150 minut o dużej intensywności. Wśród dzieci i młodzieży wymaga się średnio 60 minut dziennie aktywności o umiarkowanej lub dużej intensywności aerobowej. Wytyczne zalecają regularne ćwiczenia wzmacniające mięśnie dla wszystkich grup wiekowych. Ćwiczenia aerobowe o dużej intensywności, a także te wzmacniające mięśnie i kości dzieci i młodzież powinny wykonywać co najmniej 3 dni w tygodniu. Dorośli powinni również wykonywać ćwiczenia wzmacniające mięśnie o umiarkowanej lub większej intensywności, które obejmują wszystkie główne grupy mięśni. Ćwiczenia te powinny być wykonywane 2 lub więcej dni w tygodniu, ponieważ zapewniają one dodatkowe korzyści zdrowotne.

5. Mycie rąk;

Brudne ręce są przyczyną licznych chorób, a w niektórych regionach świata nawet śmierci. O tym, jak ważne jest mycie rąk przypomnieliśmy sobie w czasie pandemii COVID-19. Istotne jest również prawidłowe wykonywanie tej czynności, o czym możemy przeczytać na stronie Głównego Inspektora Sanitarnego (https://www.gov.pl/web/gis/jak-myc-rece-instrukcja-mycia-rak).

6. Wypracowanie metod na odreagowanie stresu;

Stres to reakcja organizmu na jakieś wydarzenie lub emocję, mobilizująca do działania. Nie zawsze jest jednoznacznie negatywny – może np. motywować do aktywności i ułatwiać pokonywanie wyzwań. Jednak jeśli będziesz odczuwać go zbyt często lub zbyt intensywnie, może wpływać destrukcyjnie. Więcej na ten temat można przeczytać w materiałach przygotowanych na portalu Akademia NFZ (https://akademia.nfz.gov.pl/uplodas/2022/07/NFZ_NR-6.pdf).

7. Wykonywanie szczepień ochronnych obowiązkowych i zalecanych;

Szczepionki wywołują odpowiedź immunologiczną podobną do naturalnej odporności, którą uzyskuje się po przebytym zakażeniu lub chorobie. Głównym celem szczepionki jest ochrona przed ciężkim przebiegiem choroby i powikłaniami, których nie da się przewidzieć. Więcej informacji na temat szczepień obowiązkowych i zalecanych można znaleźć na portalu Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH-PiB (https://szczepienia.pzh.gov.pl/).