Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Jaworze

Presja rówieśnicza, problemy szkolne, oczekiwania społeczne, niska samoocena, konflikty rodzinne, nadmierne korzystanie z mediów społecznościowych czy trudności w nawiązywaniu relacji mogą prowadzić do przewlekłego stresu oraz zwiększać ryzyko podejmowania zachowań szkodliwych dla zdrowia.

W odpowiedzi na te wyzwania Państwowa Inspekcja Sanitarna realizuje program edukacyjny „Tylko Pomyśl”, którego celem jest wspieranie zdrowia psychicznego młodzieży i rozwijanie umiejętności niezbędnych do podejmowania odpowiedzialnych decyzji życiowych.

O programie

„Tylko Pomyśl” to program profilaktyczny skierowany przede wszystkim do uczniów szkół ponadpodstawowych. Jego głównym założeniem jest wzmacnianie czynników chroniących zdrowie psychiczne oraz ograniczanie czynników ryzyka związanych z podejmowaniem zachowań szkodliwych dla zdrowia.

Program koncentruje się na rozwijaniu kompetencji psychospołecznych młodych ludzi, które stanowią fundament zdrowego funkcjonowania i pozwalają skuteczniej radzić sobie z wyzwaniami współczesnego świata.

Nazwa programu zwraca uwagę na znaczenie refleksji i świadomego podejmowania decyzji. Zanim młody człowiek podejmie określone działanie, warto zatrzymać się na chwilę i zastanowić nad jego konsekwencjami dla zdrowia, bezpieczeństwa oraz przyszłości.

Cele programu

Program „Tylko Pomyśl” ma na celu:

• kształtowanie postaw sprzyjających zdrowiu psychicznemu;
• rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem;
• wzmacnianie poczucia własnej wartości;
• rozwijanie zdolności komunikacyjnych i społecznych;
• promowanie odpowiedzialnego podejmowania decyzji;
• zwiększanie odporności psychicznej młodych ludzi;
• ograniczanie zachowań ryzykownych;
• wzmacnianie umiejętności rozwiązywania problemów;
• budowanie świadomości dotyczącej znaczenia zdrowia psychicznego;
• zachęcanie do poszukiwania wsparcia w sytuacjach kryzysowych.

Kluczowe obszary tematyczne

Zdrowie psychiczne i dobrostan

Uczestnicy programu poznają czynniki wpływające na zdrowie psychiczne oraz uczą się rozpoznawania własnych emocji. Szczególną uwagę poświęca się budowaniu dobrostanu psychicznego poprzez zdrowy styl życia, aktywność fizyczną, odpowiednią ilość snu, relacje społeczne oraz rozwijanie zainteresowań.

Emocje i radzenie sobie ze stresem

Stres jest naturalnym elementem życia, jednak jego długotrwałe działanie może negatywnie wpływać na zdrowie psychiczne i fizyczne. Program pomaga młodzieży rozpoznawać źródła stresu oraz poznawać skuteczne strategie radzenia sobie z napięciem emocjonalnym.

Samoocena i poczucie własnej wartości

Prawidłowa samoocena stanowi ważny czynnik chroniący przed wieloma problemami psychicznymi. Zajęcia pomagają uczestnikom dostrzegać własne mocne strony, rozwijać poczucie sprawczości oraz budować pozytywny obraz siebie.

Relacje interpersonalne

Program uczy budowania zdrowych i bezpiecznych relacji z rówieśnikami, rodziną oraz innymi osobami. Poruszane są zagadnienia dotyczące komunikacji, empatii, rozwiązywania konfliktów oraz asertywności.

Odpowiedzialne podejmowanie decyzji

Młodzież zdobywa wiedzę i umiejętności pozwalające analizować sytuacje problemowe oraz przewidywać możliwe skutki własnych działań. Umiejętność świadomego podejmowania decyzji może chronić przed zachowaniami ryzykownymi.

Zachowania ryzykowne

Program zwraca uwagę na konsekwencje sięgania po substancje psychoaktywne, w tym alkohol, papierosy, e-papierosy, wyroby nikotynowe oraz narkotyki. Uczestnicy uczą się rozpoznawania sytuacji ryzykownych i sposobów odmawiania pod wpływem presji grupy.

Dlaczego program jest potrzebny?

W ostatnich latach obserwuje się wzrost problemów związanych ze zdrowiem psychicznym dzieci i młodzieży. Coraz częściej młodzi ludzie zgłaszają:

• przewlekły stres;
• zaburzenia nastroju;
• poczucie osamotnienia;
• trudności adaptacyjne;
• problemy w relacjach społecznych;
• obniżoną samoocenę;
• trudności emocjonalne związane z funkcjonowaniem w świecie cyfrowym.

Jednocześnie liczne badania wskazują, że rozwijanie kompetencji psychospołecznych oraz wspieranie zdrowia psychicznego w środowisku szkolnym może skutecznie zmniejszać ryzyko występowania problemów zdrowotnych i społecznych.

Jak wspierać zdrowie psychiczne młodzieży?

W trosce o dobrostan psychiczny młodych ludzi warto:

✔ budować atmosferę bezpieczeństwa i akceptacji;

✔ rozmawiać o emocjach i trudnościach;

✔ wzmacniać poczucie własnej wartości;

✔ zachęcać do aktywności fizycznej;

✔ dbać o regularny odpoczynek i odpowiednią ilość snu;

✔ ograniczać nadmierne korzystanie z urządzeń elektronicznych;

✔ rozwijać zainteresowania i pasje;

✔ wspierać relacje społeczne;

✔ reagować na sygnały pogorszenia samopoczucia psychicznego;

✔ korzystać z pomocy specjalistów w sytuacjach wymagających wsparcia.

Gdzie szukać pomocy?

Każdy młody człowiek może czasami doświadczać trudności emocjonalnych. W sytuacjach kryzysowych warto pamiętać, że pomoc jest dostępna.

Wsparcia można szukać u:

• rodziców i opiekunów;
• nauczycieli;
• pedagogów i psychologów szkolnych;
• poradni psychologiczno-pedagogicznych;
• psychologów i psychiatrów;
• telefonów zaufania dla dzieci i młodzieży.

Poszukiwanie pomocy jest oznaką odpowiedzialności i troski o własne zdrowie, a nie powodem do wstydu.

Pamiętaj – tylko pomyśl

Każda decyzja ma znaczenie. Zanim podejmiesz działanie, zatrzymaj się na chwilę i zastanów nad jego konsekwencjami. Zdrowie psychiczne jest równie ważne jak zdrowie fizyczne i wymaga codziennej troski.

Program „Tylko Pomyśl” przypomina, że świadome wybory, umiejętność radzenia sobie z emocjami oraz korzystanie ze wsparcia innych osób mogą pomóc budować bezpieczną, zdrową i satysfakcjonującą przyszłość.