Testowanie w kierunku HIV w POZ
07.05.2026
Włączenie testów w kierunku HIV do standardowego zakresu świadczeń lekarza rodzinnego to ważna inwestycja w zdrowie publiczne. Jest to ogromny krok w stronę powszechnej profilaktyki, wcześniejszego wykrywania zakażeń i skuteczniejszej odpowiedzi na epidemię HIV w Polsce. Wczesne rozpoznanie HIV i szybkie wdrożenie terapii antyretrowirusowej (ARV) u osoby zakażonej, pozwala uchronić ją przed zachorowaniem na AIDS, a jej partnerów seksualnych - przed zakażeniem. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 30 kwietnia 2025 r., od maja 2025 r. lekarze podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) mają możliwość zlecania przesiewowych testów w kierunku HIV, w ramach świadczeń gwarantowanych, finansowanych ze środków budżetu powierzonego. Oznacza to, że każdy dorosły pacjent może zostać skierowany na test przez swojego lekarza rodzinnego bez dodatkowych formalności, kosztów i kolejnych wizyt w gabinetach.
Test na HIV
Zakażenie HIV może nie powodować charakterystycznych objawów ani dolegliwości przez wiele lat. W tym czasie nawet w badaniach okresowych (wykonywanych np. do pracy) lub w badaniach podstawowych może nie być żadnych odchyleń od normy. Jedynym sposobem, aby to sprawdzić, jest wykonanie testu w kierunku HIV. #jedynytakitest
Gdzie zrobisz test w kierunku HIV
- bezpłatnie, anonimowo i bez skierowania - w jednym z punktów konsultacyjno-diagnostycznych (PKD), które działają w każdym województwie. W większości z nich możesz też wykonać testy w kierunku HIV, kiły i HCV wraz z poradnictwem okołotestowym, prowadzonym przez certyfikowanych doradców. Rozmowa ma charakter poufny i prowadzona jest w przyjaznej dla klienta atmosferze. Wyniki testów w PKD wydawane są na podstawie numeru badania i hasła, które ustala się podczas badania. Wyniki odbiera się osobiście. Adresy oraz godziny funkcjonowania punktów znajdziesz na stronie: aids.gov.pl, w zakładce „Testy”
- w publicznych placówkach medycznych podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) - od maja 2025 r. testy w kierunku HIV są dostępne w ramach POZ, bez skierowania i bezpłatnie. Nie są anonimowe.
w prywatnych placówkach medycznych - wiele placówek oferuje testy w kierunku HIV, ale zazwyczaj są one płatne i nie są wykonywane anonimowo.
- samodzielnie, korzystając z testu do wykonania w domu. Można go kupić w aptekach i sklepach internetowych. Jest to jedna z opcji diagnostycznych, ale zaleca się konsultację z lekarzem lub doradcą w przypadku pozytywnego wyniku.
Kiedy wykonać test w kierunku HIV
- Chorujesz na jakąkolwiek infekcję przenoszoną drogą płciową;
- Planujesz prokreację (dotyczy to zarówno kobiet, jak i mężczyzn) lub jesteś w ciąży;
- Chociaż raz w swoim życiu miałaś/miałeś sytuację narażającą na ryzyko zakażenia;
- Kiedykolwiek miałaś/miałeś uraz z naruszeniem ciągłości tkanek;
- Kiedykolwiek miałaś/miałeś wykonywane zabiegi przy użyciu niesterylnego sprzętu lub niemedyczne iniekcje, np. podczas zażywania anabolików lub wykonywania tatuaży;
- Przyjmujesz lub przyjmowałaś/przyjmowałeś w przeszłości substancje psychoaktywne;
- Masz chorobę, która przebiega nietypowo, nie poddaje się leczeniu lub często nawraca;
- Niepokoi Cię jakiekolwiek Twoje zachowanie z przeszłości, które mogło narazić Cię na zakażenie HIV.
Na czym polega test na HIV
Test polega na badaniu próbki krwi pobranej zazwyczaj z żyły w zgięciu łokciowym lub z opuszki palca.
Test nie wykrywa samego wirusa HIV, nie wykrywa też AIDS. Test wykrywa przeciwciała skierowane przeciwko wirusowi, produkowane przez układ odpornościowy osoby zakażonej HIV lub przeciwciała i jedno z białek wirusa (antygen p24). Wyprodukowanie przeciwciał w takiej ilości, aby mogły być wykryte testem wymaga czasu – ten czas nazywany jest okienkiem serologicznym.
Istnieją 2 rodzaje testów:
Testy III generacji – tzw. testy szybkie (kasetkowe) – pozwalają na wykrycie jedynie przeciwciał anty-HIV po 4-5 tygodniach od sytuacji ryzykownej oraz wykluczenie zakażenia najwcześniej po 12 tygodniach.
Testy IV generacji – umożliwiają wykrycie już po 2 tygodniach od zakażenia, jednego z białek wirusa – antygenu p24. Jednak w celu wykluczenia zakażenia badanie należy wykonać po 6 tygodniach od sytuacji ryzykownej , gdyż dopiero wtedy można wykryć przeciwciała anty-HIV1/2.
Aby wykonać test, nie musisz być na czczo.
Więcej informacji uzyskasz dzwoniąc pod Telefon Zaufania HIV/AIDS (połączenie bezpłatne, czynny codziennie w godzinach 9.00 – 21.00): 800 888 448
Krajowe Centrum ds. AIDS https://www.gov.pl/web/aids
Lista punktów konsultacyjno-diagnostycznych jest dostępna w serwisie Krajowego Centrum ds. AIDS https://aids.gov.pl/pkd/
