Epidemiologia HIV/AIDS
Od wdrożenia badań w 1985 r. do 31 grudnia 2024 r. (przy uwzględnieniu korekt i uaktualnień danych, w tym eliminacji podwójnie zarejestrowanych przypadków) stwierdzono zakażenie HIV u 35.175 obywateli Polski i u osób innego obywatelstwa przebywających na terenie Polski.
Wśród ogółu zarejestrowanych zakażonych było co najmniej:
6.533 zakażonych w związku z używaniem narkotyków,
2.699 zakażonych poprzez kontakt heteroseksualny,
5.531 poprzez kontakt seksualny pomiędzy mężczyznami.
Ogółem odnotowano 4.377 zachorowań na AIDS,
1.518 chorych zmarło.
Źródło: Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – PIB, https://www.pzh.gov.pl (dostęp: 04.03.2026 r.)
Zakażenia HIV, a ostatnio także inne zakażenia przenoszone drogą płciową pozostają jednym z najważniejszych, odradzających się problemów zdrowia publicznego. Badania wykazują, że 80% zakażeń w ostatniej dekadzie są to zakażenia przede wszystkim w wyniku kontaktów seksualnych.
HIV jest to skrót, oznaczający ludzki wirus nabytego niedoboru odporności, który przenosi się wyłącznie z człowieka na człowieka. Do zakażenia dochodzi wówczas, gdy płyny ustrojowe (krew, męskie nasienie, preejakulat, mleko kobiece), zawierające wirusa przedostaną się do organizmu drugiej osoby przez uszkodzoną skórę lub błony śluzowe.
Istnieją trzy drogi zakażenia wirusem HIV:
- przez kontakty seksualne z osobą zakażoną,
- przez kontakt z krwią osoby zakażonej,
- podczas ciąży, porodu lub karmienia piersią z zakażonej HIV matki na jej dziecko.
Żeby uniknąć zakażenia HIV i innych chorób przenoszonych droga płciową należy przede wszystkim stosować się do poniższych zasad:
- wykonuj tatuaże i przekłuwaj uszy tylko w specjalistycznych gabinetach,
- bądź wierny partnerowi i wymagaj wierności od partnera,
- unikaj przypadkowych kontaktów seksualnych - nowy partner może być zakażony HIV,
- unikaj narkotyków i „dopalaczy”,
- używaj tylko własnych przyborów kosmetycznych,
- jeśli piłeś alkohol, poczekaj z seksem,
- pamiętaj, że prezerwatywa zmniejsza ryzyko zakażenia HIV,
- jeśli zachowałeś się ryzykownie, zrób test na HIV.
Obecnie w Polsce i innych krajach są dostępne dwie metody profilaktyki zakażenia wirusem HIV polegające na przyjmowaniu leków antyretrowirusowych, które mogą uchronić przed zakażeniem, zanim dojdzie do kontaktu z osobą zakażoną, lub już po nim.
- PEP – profilaktyka poekspozycyjna (zawodowa, wypadkowa) – stosowanie leków antyretrowirusowych (ARV) w celach terapeutycznych po sytuacji narażenia na zakażenie wirusem HIV; terapia do 72 h od ekspozycji (im wcześniej tym lepiej).
- PrEP – przedekspozycyjna profilaktyka HIV polegająca na przyjmowaniu leków antyretrowirusowych (w sposób ciągły lub doraźny) przez osoby zdrowe, ale objęte dużym ryzykiem zakażenia.
Należy pamiętać, że zarówno PEP, jak i PrEP działają tylko na wirusa HIV, a nie na inne choroby przenoszone drogą płciową.
Wakacje oraz czas powakacyjny to doskonały moment na zrobienie testu w kierunku HIV, tylko dzięki niemu możemy się dowiedzieć, czy jesteśmy zakażeni wirusem.
Test bezpłatnie i anonimowo można wykonać w punktach diagnostyczno-konsultacyjnych.
PUNKT KONSULTACYJNO – DIAGNOSTYCZNY W POZNANIU
ul. Półwiejska 17/17 (punkt pobrań DIAGNOSTYKA)
61-870 Poznań
E-mail Punktu: pkd@grupa-stonewall.pl
Godziny pracy Punktu Konsultacyjno - Diagnostycznego:
PONIEDZIAŁEK - 14.30 - 19.30
WTOREK 12.00 - 19.00
ŚRODA 14.30 - 19.30
CZWARTEK 16.00 - 19.30
PIĄTEK 10.30 - 18.00
SOBOTA 10.00 - 13.00
Można wykonać szybkie testy IV-generacji w kierunku HIV, oraz w kierunku HCV i kiły.
W wybrane dni z doradcą porozmawiać można po rosyjsku, ukraińsku lub w PJM
Obiekt jest dostępny dla osób z niepełnosprawnościami.