Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Nowym Tomyślu

KLASYFIKACJA RYZYKA W DZIAŁALNOŚCI KONTROLNEJ

Informacja o zasadach umożliwiających przypisanie przedsiębiorców do właściwej dla nich kategorii ryzyka.

W związku z realizacją obowiązków wynikających z ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Tomyślu określa schemat klasyfikacji ryzyka w działalności kontrolnej umożliwiający przypisanie przedsiębiorców do właściwej dla nich kategorii.

Klasyfikacja ryzyka ma na celu:

• zapewnienie jednolitych zasad planowania i prowadzenia kontroli,
• umożliwienie obiektywnej oceny poziomu ryzyka związanego z działalnością gospodarczą,
• zwiększenie przejrzystości i transparentności działań organu kontrolnego wobec przedsiębiorców,
• zwiększenie przewidywalności kontroli i umożliwienie przedsiębiorcom zapoznania się
  z zasadami ich planowania.

Ocena ryzyka jest dokonywana przed opracowaniem rocznych planów kontroli oraz każdorazowo przy aktualizacji danych dotyczących przedsiębiorcy. Klasyfikacja przedsiębiorców do odpowiednich kategorii ryzyka stanowi podstawę do ustalenia częstotliwości planowych kontroli, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Schemat klasyfikacji ryzyka wykorzystywany jest przy planowaniu i prowadzeniu kontroli obiektów nadzorowanych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nowym Tomyślu
w obszarach:

1. epidemiologii;
2. higieny dzieci i młodzieży;
3. higieny pracy i nadzoru nad chemikaliami;
4. higieny komunalnej.

W oparciu o wyniki analizy określa się zasady umożliwiające przypisanie przedsiębiorców do jednej
z następujących kategorii ryzyka: niskie, średnie, wysokie.  

Przypisanie do danej kategorii ryzyka (zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy – Prawo Przedsiębiorców)  określa częstotliwość kontroli (art. 55a ust. 1 ww. ustawy) tj.:

1. wysokie ryzyko: tak często, jak to konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania odpowiednich przepisów, z uwzględnieniem wysokiego ryzyka wystąpienia nieprawidłowości oraz środków niezbędnych do jego ograniczenia;
2. średnie ryzyko: nie częściej niż raz w ciągu 3 lat 
3. niskie ryzyko: nie częściej niż raz w ciągu 5 lat

W każdym przypadku właściwy terenowo Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny może zwiększyć częstotliwość kontroli, tzn. przedsiębiorstwo może zostać zakwalifikowane do wyższej kategorii ryzyka z uwagi na stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości, wpływające zasadne interwencje oraz informacje od innych organów lub na skutek uzasadnionych przesłanek wynikających z sytuacji sanitarno-epidemiologicznej.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Tomyślu może zwiększyć częstotliwość kontroli poza standardowym schematem, gdy istnieją uzasadnione przesłanki do dodatkowej weryfikacji. Takie sytuacje obejmują:

1. Zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub środowiska:
   1. wystąpienie lub podejrzenie zagrożenia,
   2. zgłoszenie podmiotu rozpoczynającego działalność.
2. Naruszenia prawa i obowiązków przedsiębiorcy:
   1. stwierdzenie istotnych naruszeń przepisów prawa,
   2. uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia,
   3. konieczność sprawdzenia wykonania zaleceń pokontrolnych lub decyzji nakazujących usunięcie naruszeń prawa.
3. Wnioski z kontroli zewnętrznych i poleceń organów:
   1. wyniki kontroli organów zewnętrznych wskazują na potrzebę dodatkowej interwencji,
   2. przepisy szczególne lub polecenia właściwych organów wymagają zwiększenia częstotliwości kontroli.

Zwiększenie częstotliwości kontroli może dotyczyć zarówno planowych, jak i nieplanowych kontroli,
w zależności od rodzaju ryzyka i charakteru zagrożenia.

W obszarze bezpieczeństwa żywności i żywienia częstotliwość i zakres kontroli urzędowych prowadzonych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej są uzależnione od kategorii ryzyka, jaką przypisano danemu zakładowi spożywczemu.

Podstawa prawna: rozporządzenie (UE) 2017/625 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie urzędowych kontroli oraz krajowe przepisy wykonawcze, m.in.:

1. ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
2. zarządzenie Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS) nr 291/19 z dnia 13 grudnia 2019 r. zmieniające zarządzenie w sprawie procedury przeprowadzania urzędowej kontroli żywności oraz materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością.

Instrukcja GIS dotycząca kryteriów oceny zakładu produkcji/obrotu żywnością/żywienia zbiorowego/materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością określa kryteria oceny zakładu uwzględniając rodzaj ryzyka: ryzyko niskie, średnie i duże, a także kategoryzację zakładów
w oparciu o profil działalności.

Częstotliwość kontroli według kategorii ryzyka w obszarze bezpieczeństwa żywności i żywienia:

1) wysokie ryzyko:

• • • kontrola nie rzadziej niż co 12 miesięcy dla zakładów produkcyjnych,
    • kontrola nie rzadziej niż 1 raz na 18 miesięcy dla zakładów obrotu;

2) średnie ryzyko:

• • • kontrola nie rzadziej niż 1 raz na 18 miesięcy zakładów produkcyjnych,
    • kontrola nie rzadziej niż 1 raz na 24 miesiące dla zakładów obrotu;

3) niskie ryzyko:

• • • kontrola nie rzadziej niż 1 raz na 24 miesiące dla zakładów produkcyjnych,
    • kontrola nie rzadziej niż 1 raz na 36 miesięcy dla zakładów obrotu

Kategoria nie jest przypisywana raz, w każdej chwili może ulec zmianie. Na podstawie ustaleń kontrolnych może zostać podwyższona, obniżona lub utrzymana.

 

Opracowano na podstawie wytycznych Głównego Inspektora Sanitarnego przekazanych pismami dnia 12 grudnia 2025 r. oraz 18 grudnia 2025 r. znak: BI.KW.070.37.2025.