Żywienie w przedszkolach i stołówkach szkolnych
Najważniejsze zmiany dotyczące żywienia w przedszkolach i szkołach zgodnie z nowym rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 16 lutego 2026r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach.
Nowe przepisy kładą większy nacisk na realizację w żywieniu przedszkolnym i stołówce szkolnej zasad tzw. diety planetarnej – modelu żywienia łączącego troskę o zdrowie i środowisko.
Podkreślają większy udział w tym żywieniu produktów pochodzenia roślinnego – warzyw, owoców, nasion roślin strączkowych, pełnoziarnistych produktów zbożowych, ale także roślinnych alternatyw wyrobów mlecznych wzbogaconych co najmniej w wapń i witaminę B12 spełniających określone kryteria co do zawartości cukrów, tłuszczu i soli.
Przepisy wprowadzają także dalsze zmniejszenie dodatku cukrów do napojów przygotowywanych na miejscu, ograniczenie częstotliwości podawania w ramach obiadu potraw mięsnych do 2 razy w tygodniu, przygotowywanie zup na wywarach warzywnych co najmniej 2 razy w tygodniu, uwzględnianie w obiedzie, co najmniej raz w tygodniu, potrawy na bazie nasion roślin strączkowych bez dodatku produktów odzwierzęcych oraz jeśli to możliwe, wykorzystywanie produktów pochodzenia lokalnego lub ekologicznego.
W nowym rozporządzeniu wskazano również jednoznacznie produkty zbożowe pełnoziarniste jako składnik pożądany w przedszkolnych i szkolnych posiłkach. Taki kierunek jest spójny z rekomendacjami zdrowego żywienia dzieci i młodzieży. Ograniczenie nadmiernego spożycia mięsa, cukru, zwiększenie różnorodności posiłków jest ważnym elementem profilaktyki chorób dietozależnych. Wprowadzenie raz w tygodniu obowiązkowej dla wszystkich potrawy wyłącznie roślinnej na bazie nasion roślin strączkowych, w ramach obiadu (zupy lub drugiego dania lub obu tych dań) stanowi wyraźny sygnał, że żywienie zbiorowe w przedszkolach i szkołach powinno również realizować cele zdrowotne i środowiskowe.
Aby wzmocnić te cele, najlepiej regularnie, zarówno w przedszkolu, jak i szkole, co najmniej raz w tygodniu planować obiad (niezależnie od tego z ilu potraw się on składa) bez udziału produktów odzwierzęcych, z uwzględnieniem nasion roślin strączkowych jako pełnowartościowego drugiego dania.
Na stronie internetowej Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej (link: https://ncez.pzh.gov.pl/baza-wiedzy/?category=zywienie-w-placowkach) dostępne są materiały edukacyjne i wdrożeniowe dotyczące stosowania nowych przepisów, w tym poradniki oraz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.