Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Rybniku

Ochrona zdrowia przed następstwem używania tytoniu zgodnie z ustawą z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwem używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U z 2024 poz. 1162, z późn. zm.) realizowana jest przez kształtowanie polityki zdrowotnej, ekonomicznej i społecznej do której w szczególności należy ochrona osób niepalących do życia w środowisku wolnym od dymu tytoniowego, pary z papierosów elektronicznych i substancji uwalnianych za pomocą nowatorskich wyrobów tytoniowych.

Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego dokonują kontroli miejsc użyteczności publicznej i miejsc pracy pod kątem zakazu palenia wyrobów tytoniowych, w tym palenia nowatorskich wyrobów tytoniowych, i palenia papierosów elektronicznych (art. 5 ustawą o ochronie zdrowia przed następstwem używania tytoniu i wyrobów tytoniowych).

Szczególne znaczenie ma ekspozycja na dym tytoniowy w środowisku pracy zarówno tych, którzy palą w czasie pracy, jak i tych, którzy nie palą w zakładach pracy, gdzie działanie dymu tytoniowego potęguje dodatkowo działanie czynników rakotwórczych występujących w środowisku pracy.

Kontrola obejmuje sprawdzenia spełnienia przez właściciela lub zarządzającego obiektem lub środkiem transportu:

• obowiązku umieszczenia w widocznym miejscu odpowiedniego oznaczenia słownego i graficznego informującego o zakazie palenia wyrobów tytoniowych i palenia papierosów elektronicznych na terenie obiektu lub środka transportu.
  Oznaczenia te muszą obejmować wszystkie rodzaje e-papierosów, zarówno wielokrotnego, jak i jednorazowego użytku, bez względu na zawartość nikotyny.
• wymagań higieniczno-sanitarnych palarni, w przypadku wyznaczenia palarni w obiektach wymienionych w art. 5a ust.3 ustawy o ochronie zdrowia przed następstwem używania tytoniu i wyrobów tytoniowych.

Na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2 i ust. 2ww. ustawy :

• kto, będąc właścicielem lub zarządzającym obiektem lub środkiem transportu, wbrew przepisom art. 5 ust. 1a nie umieszcza informacji o zakazie palenia, podlega karze grzywny do 2000 zł.
• kto pali wyroby tytoniowe, nowatorskie wyroby tytoniowe lub papierosy elektroniczne wbrew postanowieniom art. 5, podlega karze grzywny do 500 zł.

Państwowa Inspekcja Sanitarna w ramach swoich zadań kontroluje również zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej woreczki nikotynowe oraz pojemniki z płynem do e-papierosów, jeśli zostały zaklasyfikowane jako mieszaniny chemiczne stwarzające zagrożenie.

Kontrola ta obejmuje:

• weryfikację zgodności oznakowania z przepisami rozporządzenia CLP,
• obowiązku zgłoszenia takich mieszanin w unijnym portalu ECHA Submission Portal,
  dotyczy producentów, importerów i dalszych użytkowników, ale także w niektórych przypadkach dystrybutorów.

W 2025 roku pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Rybniku w ramach czynności kontrolnych sprawdzali przestrzeganie zapisów ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwem używania tytoniu i wyrobów tytoniowych w 979 obiektach na terenie miasta Rybnika, miasta Żory oraz powiatu rybnickiego. Nie stwierdzono nieprawidłowości.

Ponadto w trakcie kontroli przeprowadzane były działania informacyjno-edukacyjne w zakresie ochrony zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych oraz o obowiązujących zmianach w przepisach prawnych.

Oprócz czynności kontrolnych prowadzone są działania w zakresie promocji zdrowia poprzez organizowanie, prowadzenie i nadzorowanie programów edukacyjnych, kampanii społecznych promujących styl życia wolny od nałogu palenia papierosów, używania innych wyrobów tytoniowych oraz palenia papierosów elektronicznych. Organizacja: Światowego Dnia bez Tytoniu oraz Światowego Dnia Rzucania Palenia.