Stanowisko Pracy ds. Higieny Pracy
Anna Kosieradzka
e-mail: Anna.Kosieradzka@sanepid.gov.pl
Zadania Stanowiska
Do zadań Stanowiska Pracy do Spraw Higieny Pracy w Oddziale Nadzoru należy, w szczególności:
- nadzór nad właściwymi warunkami środowiska pracy oraz zapobieganie chorobom i zatruciom zawodowym, poprzez:
- planowanie i organizację bieżącego nadzoru sanitarnego nad warunkami pracy w zakładach pracy i w rolnictwie, obejmujące m.in.:
* kontrolę zakładów lub stanowisk pracy wraz z oceną zagrożeń zawodowych i innych czynników mających wpływ na całokształt warunków zdrowotnych pracowników,
* ocenę narażenia zawodowego pracowników,
* promowanie działań zmierzających do likwidacji zagrożeń zawodowych w zakładach pracy oraz zapobiegania powstawaniu chorób zawodowych,
* prowadzenie postępowania i dokumentacji w sprawach chorób zawodowych;
- nadzór nad przestrzeganiem przez producentów, importerów, osoby wprowadzające do obrotu, stosujące lub eksportujące substancje chemiczne, ich mieszaniny lub wyroby w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1816) obowiązków wynikających z tej ustawy oraz z rozporządzeń Wspólnot Europejskich w niej wymienionych;
- kontrola przestrzegania przez podmioty wprowadzające do obrotu prekursory kategorii 2 i 3 obowiązków wynikających z ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2023 r. poz. 1939, z późn. zm.), rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 273/2004 z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie prekursorów narkotykowych oraz rozporządzenia (WE) Rady nr 111/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. określającego zasady nadzorowania handlu prekursorami narkotyków pomiędzy Wspólnotą a państwami trzecimi;
- kontrola przestrzegania ustawowego zakazu wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych;
- nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych (Dz.U. poz. 2227) oraz przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczącego produktów kosmetycznych (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 342 z 22.12.2009, str. 59, z późn. zm.) w zakresie przestrzegania obowiązku prawidłowego oznakowania, o którym mowa w art. 19 tego rozporządzenia;
- kontrola przestrzegania przepisów o przeciwdziałaniu narkomanii, dotyczących prowadzenia przez przedsiębiorców działalności w zakresie wytwarzania, przetwarzania, przerabiania, przywozu, wywozu, wewnątrzwspólnotowej dostawy lub wewnątrzwspólnotowego nabycia oraz wprowadzania do obrotu nowej substancji psychoaktywnej;
- kontrola przestrzegania przepisów dotyczących wprowadzania do obrotu produktów biobójczych i substancji czynnych oraz ich stosowania w działalności zawodowej;
- nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych (Dz. U. poz. 2227) oraz przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczącego produktów kosmetycznych (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 342 z 22.12.2009, str. 59, z późn. zm.) w zakresie przestrzegania obowiązku prawidłowego oznakowania, o którym mowa w art. 19 tego rozporządzenia;
- współdziałanie z odpowiednimi instytutami naukowo-badawczymi w zakresie problematyki medycyny pracy, z właściwymi jednostkami służb medycyny pracy, z organami nadzoru i kontroli nad warunkami pracy, a szczególnie z Państwową Inspekcją Pracy;
- prowadzenie postępowania administracyjnego i egzekucyjnego oraz innych spraw z zakresu administracji państwowej, wynikających z realizacji zadań;
- współpraca z pozostałymi komórkami organizacyjnymi Powiatowej Stacji, a w szczególności z Samodzielnym Stanowiskiem do spraw Zapobiegawczego Nadzoru Sanitarnego w przygotowaniu opinii i stanowiska w sprawach zagrożeń zawodowych w środowisku pracy.
Akty prawne
AKTY PRAWNE HIGIENA PRACY
Podstawy prawne
• Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416, z późn. zm.)
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2010 r. Nr 36, poz. 203, z późn. zm.)
• Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2026 r. poz. 268, z późn. zm.)
• Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 października 2002 r. w sprawie nadania funkcjonariuszom organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej uprawnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 1364)
• Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691)
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2025 r. poz. 1675, z późn. zm.)
- Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2025 r., poz. 1480, z późn. zm.)
Nadzór nad warunkami higieny pracy w zakładach pracy
• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, z późn. zm.)
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003 r. nr 169 poz. 1650, z późn. zm.)
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych oraz innych pracach związanych z wysiłkiem fizycznym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1139)
• Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 852)
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 836, z późn. zm.)
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz.U. z 2026 r. poz. 103)
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne (Dz.U. z 2005 r. nr 157 poz. 1318)
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 lipca 2024 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy (Dz.U. z 2024 r. poz. 1126)
- Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2026 poz. 156)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz.U. z 2022 r. poz. 402)
• Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 czerwca 2016 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na pole elektromagnetyczne (Dz.U. z 2018 r. poz. 331)
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 maja 2010 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z ekspozycją na promieniowanie optyczne (Dz.U. z 2013 r. poz. 1619)
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (Dz.U. z 2025 r., poz. 58)
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 696)
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 19 czerwca 1996 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy przygotowywaniu, podawaniu i przechowywaniu leków cytostatycznych w zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. z 1996 r. nr 80 poz. 376, z późn. zm.)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 10 kwietnia 1972 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach anatomii patologicznej, w prosekturach oraz w pracowniach histopatologicznych i histochemicznych (Dz.U. z 1972 r. nr 17 poz. 123)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 czerwca 1984 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w poradniach i pracowniach stomatologicznych (Dz.U. z 1984 r. nr 37 poz. 197)
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 14 kwietnia 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze obrabiarek do drewna (Dz.U. z 2000 r. nr 36 poz. 409)
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 27 kwietnia 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w pralniach i farbiarniach (Dz.U. z 2000 r. nr 40 poz. 469)
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 9 sierpnia 2001 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wyprawianiu skór surowych (Dz.U. z 2001 r. nr 92 poz. 1024, z późn. zm.)
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 27 kwietnia 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach spawalniczych (Dz.U. z 2000 r. nr 40 poz. 470, z późn. zm.)
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 23 lipca 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy procesach galwanotechnicznych (Dz.U. z 2009 r. nr 126 poz. 1043, z późn. zm.)
• Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 12 września 2023 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy czyszczeniu powierzchni, malowaniu natryskowym, napylaniu i natryskiwaniu cieplnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 2159)
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy przetwórstwie tworzyw sztucznych (Dz.U. z 2002 r. nr 81 poz. 735)
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 1 października 1993 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy eksploatacji, remontach i konserwacji sieci kanalizacyjnych (Dz.U. z 1993 r. nr 96 poz. 437)
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 1 października 1993 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w oczyszczalniach ścieków (Dz.U. z 1993 r. nr 96 poz. 438)
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 27 stycznia 1994 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy stosowaniu środków chemicznych do uzdatniania wody i oczyszczania ścieków (Dz.U. z 1994 r. nr 21 poz. 73)
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 6 września 1999 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy magazynowaniu, napełnianiu i rozprowadzaniu gazów płynnych (Dz.U. z 1999 r. nr 75 poz. 846, z późn. zm.)
• Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach przetwarzających owoce i warzywa (Dz.U. 2003 r. nr 34 poz. 289)
• Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 maja 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze amoniakalnych instalacji chłodniczych w zakładach przetwórstwa rolno-spożywczego (Dz.U. 2003 r. nr 98 poz. 902)
• Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 października 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach przemysłu koncentratów spożywczych (Dz.U. z 2003 r. nr 194 poz. 1899)
• Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 sierpnia 2017 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze zwierząt gospodarskich (Dz.U. z 2017 r. poz. 1692)
Badania i pomiary środowiska pracy
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 949)
• Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. z 2018 r., poz. 1286, z późn. zm.)
Badania profilaktyczne
• Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz.U. z 2022 r., poz. 437)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie Pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 607, z późn. zm.)
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2012 r. w sprawie wykazu rodzajów czynności zawodowych oraz zalecanych szczepień ochronnych wymaganych u pracowników, funkcjonariuszy, żołnierzy lub podwładnych podejmujących pracę, zatrudnionych lub wyznaczonych do wykonywania tych czynności (Dz.U. z 2012 r. poz. 40)
Choroby zawodowe
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1836, z późn. zm.)
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz.U. z 2024 r. poz. 1542, z późn. zm.)
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 czerwca 2010 r. w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1157)
Młodociani, kobiety w ciąży i karmiące
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią (Dz.U. 2017 r. poz. 796)
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2023 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac (Dz.U. z 2023 r. poz. 1240)
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z 2018 r. poz. 2010, z późn. zm.)
Substancje chemiczne i ich mieszaniny
• Ustawa z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach (Dz.U. z 2022 r. poz. 1816)
• Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 22 lipca 2021 r. w sprawie ograniczeń produkcji, obrotu lub stosowania substancji i mieszanin stwarzających zagrożenie oraz wprowadzania do obrotu lub stosowania wyrobów zawierających takie substancje lub mieszaniny (Dz.U. z 2021 r. poz. 1419)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 marca 2012 r. w sprawie wycofania substancji chemicznej, jej mieszaniny lub wyrobu z obrotu (Dz. U. z 2012 r. poz. 325)
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 10 października 2013 r. w sprawie stosowania ograniczeń wyszczególnionych w załączniku XVII do rozporządzenia nr 1907/2006 (Dz.U. z 2018 r. poz. 1865)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 25 sierpnia 2015 r. w sprawie sposobu oznakowania miejsc, rurociągów oraz pojemników i zbiorników służących do przechowywania lub zawierających substancje stwarzające zagrożenie lub mieszaniny stwarzające zagrożenie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1368)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 4 kwietnia 2012 r. w sprawie pobierania i badania próbek substancji chemicznych i ich mieszanin oraz wyrobów w ramach nadzoru wykonywanego przez Państwową Inspekcję Sanitarną (Dz.U. z 2017 r. poz. 1028)
• Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE (Dz. U. L 396 z 30.12.2006 ze zm.)
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz. U. L 353 z 31.12.2008 ze zm.)
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 649/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. dotyczące wywozu i przywozu niebezpiecznych chemikaliów (Dz. U. L 201 z 27.7.2012 ze zm.)
Produkty biobójcze
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 528/2012 z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie udostępniania na rynku i stosowania produktów biobójczych (Dz. U. L 167 z 27.06.2012 ze zm.)
• Ustawa z dnia 9 października 2015 r. o produktach biobójczych (Dz. U. z 2021 r. poz. 24, z późn. zm.)
• Ustawa z dnia 18 marca 2011 r. o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1223, z późn. zm.)
Kosmetyki
- Ustawa z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2227, z późn. zm.)
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczącego produktów kosmetycznych (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 342 z 22.12.2009, str. 59, z późn. zm.)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie określenia wzorów wniosków oraz zaświadczenia związanych z wykazem zakładów wytwarzających produkty kosmetyczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 435, z późn. zm.)
Detergenty
• Rozporządzenie (WE) nr 648/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie detergentów (Dz. U. L 104 z 8.4.2004 ze zm.)
Prekursory narkotykowe kat. 2 i 3 oraz środki zastępcze
• Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2023 r., poz. 1939, z późn. zm.)
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 sierpnia 2018 r. w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1139, z późn. zm.)
- Rozporządzenie (WE) Rady nr 111/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. określającego zasady nadzorowania handlu prekursorami narkotyków pomiędzy Wspólnotą a państwami trzecimi
• Rozporządzenie (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 273/2004 z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie prekursorów narkotykowych
Azbest
• Ustawa z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (Dz.U. z 2025 r. poz. 1708)
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 14 października 2005 r. w sprawie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest oraz programu szkolenia w zakresie bezpiecznego użytkowania takich wyrobów (Dz.U. 2005 nr 216, poz. 1824)
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz.U. 2004 nr 71, poz. 649 z późn. zm.)
Aktualizacja: 25.06.2026 r.
Zakres kontroli
WARUNKI PRACY
Wymagania ogólne
- Aktualność orzeczeń lekarskich stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na określonym stanowisku, które są wydane przez uprawnionego lekarza wykonującego badania profilaktyczne pracowników
- Stosowanie się do zaleceń lekarza sprawującego opiekę profilaktyczną nad pracownikami
- Pisemna umowa zawarta z jednostką służby medycyny pracy na wykonywanie świadczeń zdrowotnych
- Aktualność szkoleń w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
- Prowadzenie rejestru chorób zawodowych oraz zgłoszeń podejrzenia choroby zawodowej
- Dokumentacja ryzyka zawodowego, które wiąże się z wykonywaną pracą na zajmowanym stanowisku i informowanie o nim pracowników
- Utrzymanie właściwego stanu sanitarnego pomieszczeń i urządzeń pracy oraz usuwanie na bieżąco ze stanowisk pracy odpadów produkcyjnych
- Zapewnienie i dostępność dla pracowników instrukcji bhp
- Zapewnienie środków ochrony indywidualnej, odzieży, obuwia roboczego oraz środków higieny osobistej przewidzianych na danym stanowisku pracy
- Zapewnienie znaków nakazujących stosowanie odpowiednich środków ochrony indywidualnej
- Zapewnienie i utrzymanie we właściwym stanie sanitarnym i technicznym pomieszczeń i urządzeń higienicznosanitarnych, odpowiednich do liczby zatrudnionych pracowników oraz prowadzonej działalności
- Zapewnienie pracownikom odpowiednich posiłków i napojów
- Zapewnienie systemu pierwszej pomocy w razie wypadku oraz środków do udzielania pierwszej pomocy.
Czynniki szkodliwe występujące w środowisku pracy
- Wykonywanie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy przez uprawnione laboratoria
- Rejestr czynników szkodliwych dla zdrowia w pełnym zakresie ich występowania
- Karty badan i pomiarów, w których na bieżąco są wpisywane wyniki badan i pomiarów czynników szkodliwych
- Podejmowane działania zapobiegawcze w związku ze stwierdzonymi przekroczeniami normatywów higienicznych
- Informowanie pracowników o wynikach badań i pomiarów czynników szkodliwych oraz udostępnianie wyników pracownikom.
Substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym (CMR) w środowisku pracy
- Rejestr prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym
- Rejestr pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym
- Przekazywanie właściwemu PWIS informacji o substancjach chemicznych, ich mieszaninach, czynnikach lub procesach technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym
- Wykonywanie badań i pomiarów czynnika o działaniu rakotwórczym lub mutagennym
- Właściwe oznakowanie stanowisk pracy, opakowań, zbiorników i instalacji zawierającej substancję chemiczną, mieszaninę lub czynnik o działaniu rakotwórczym lub mutagennym
- Przeprowadzanie okresowych szkoleń pracowników
- Stosowanie odpowiednich środków zabezpieczających pracowników przed nadmiernym narażeniem na działanie czynników rakotwórczych
- Informowanie (na bieżąco) pracowników i ich przedstawicieli o narażeniu na substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym lub mutagennym
- Orzeczenia lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy
- Ograniczenie do niezbędnego minimum liczby pracowników mających kontakt z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym
- Zaopatrzenie pracowników w wymagane środki ochrony indywidualnej
- Wprowadzenie zakazu spożywania posiłków i napojów w miejscach kontaktu z czynnikami rakotwórczymi
- Wprowadzenie zakazu palenia tytoniu w miejscach kontaktu z czynnikami rakotwórczymi
- Określenie zasad postępowania w razie powstania nieprzewidzianych sytuacji powodujących zagrożenie dla pracowników (instrukcje stanowiskowe bhp)
Szkodliwe czynniki biologiczne
- Ocena ryzyka zawodowego w zakresie występowania w środowisku pracy szkodliwych czynników biologicznych, zawierająca m.in.:
- klasyfikację i wykaz szkodliwych czynników biologicznych;
- rodzaj, stopień oraz czas trwania narażenia na działanie szkodliwego czynnika biologicznego;
-informację na temat:
- potencjalnego działania alergizującego lub toksycznego szkodliwego czynnika biologicznego,
- choroby, która może wystąpić w następstwie wykonywanej pracy,
- stwierdzonej choroby, która ma bezpośredni związek z wykonywaną pracą;
- wskazówki organów właściwej inspekcji sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy oraz jednostek służby medycyny pracy
- Rejestr prac narażających pracowników na działanie szkodliwych czynników biologicznych zaklasyfikowanych do 3 lub 4 grupy zagrożenia
- Rejestr pracowników narażonych na działanie szkodliwych czynników biologicznych zaklasyfikowanych do 3 lub 4 grupy zagrożenia
- Środki ochrony zbiorowej
- Środków ochrony indywidualnej i ich przechowywanie w wyraźnie oznakowanym miejscu
- Zapewnienie pracownikom bezpiecznych warunków spożywania posiłków i napojów w wydzielonych pomieszczeniach
- Zapewnienie pracownikom właściwych pomieszczeń, urządzeń higieniczno-sanitarnych, środków higieny osobistej, środków do odkażania skóry lub błon śluzowych (w przypadku konieczności ich stosowania)
- Zapewnienie pracownikom odpowiednich środków hermetyczności w celu zapobiegania i redukcji przypadkowego przeniesienia lub uwolnienia szkodliwego czynnika biologicznego oraz innych znaków ostrzegawczych
- Stosowanie znaku ostrzegającego przed zagrożeniem biologicznym
- Plan postępowania na wypadek awarii z udziałem szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 3 lub 4 zagrożenia
- Badania na obecność szkodliwego czynnika biologicznego (tam gdzie jest to konieczne i technicznie wykonalne)
- Warunki bezpiecznego zbierania, przechowywania oraz usuwania odpadów przez pracowników, z zastosowaniem bezpiecznych i oznakowanych pojemników
- Procedury bezpiecznego postępowania ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi, dotyczące:
- pobierania, transportu oraz przetwarzania próbek i materiałów pochodzenia ludzkiego lub zwierzęcego,
- dezynfekcji,
- bezpiecznego usuwania i postępowania ze skażonymi odpadami,
- instrukcje postępowania w razie awarii lub wypadku związanych z uwolnieniem się szkodliwego czynnika biologicznego,
- postępowania w razie narażenia na szkodliwy czynnik biologiczny zakwalifikowany do grupy 3 lub 4 zagrożenia (jeżeli występują)
- Warunki odkażania, czyszczenia, w razie konieczności niszczenia odzieży, środków ochrony indywidualnej i wyposażenia, które uległy skażeniu szkodliwym czynnikiem biologicznym
- Szkolenia dla pracowników mających kontakt ze szkodliwym czynnikiem biologicznym
- Poinformowanie właściwego inspektora sanitarnego o użyciu szkodliwego czynnika biologicznego do celów naukowo-badawczych, diagnostycznych lub przemysłowych
- Zaproponowanie uodpornienia przy użyciu dostępnych szczepionek (w przypadku pracowników wykonujących prace związane z narażeniem na szkodliwy czynnik biologiczny zakwalifikowany do grupy 3 lub 4 zagrożenia)
- Przypadki powierzania prac związanych z narażeniem na kontakt z czynnikami biologicznymi grupy 3 lub 4 pracownikom nieuodpornionym przy użyciu dostępnych szczepionek
Zranienia ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych
- wykaz zranień ostrymi narzędziami przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych
- raport o bezpieczeństwie i higienie pracy w podmiocie leczniczym w zakresie zranień ostrymi narzędziami przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych - sporządzany nie rzadziej niż raz na 6 miesięcy
- działania eliminujące lub ograniczające ryzyko wystąpienia zranień ostrymi narzędziami oraz zakażeń
- ocena ryzyka zawodowego (w tym rodzaje wykorzystywanych do udzielania świadczeń zdrowotnych ostrych narzędzi) - aktualizowana nie rzadziej niż raz na 2 lata
- dostęp do instrukcji oraz innym sporządzonych w formie papierowej i elektronicznej informacji o zasadach używania ostrych narzędzi i środków ochrony indywidualnej, określonych w procedurach (procedury bezpiecznego postępowania z ostrymi narzędziami, procedury używania odpowiednich do rodzaju i stopnia narażenia środków ochrony indywidualnej), a także obowiązujących przepisach z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych
- procedury postępowania przed i poekspozycyjnego, postępowania z odpadami, stosowania środków indywidualnych
- dobre praktyki zapobiegania narażeniu na zranienia ostrymi narzędziami
- program szkoleń mających na celu zapobieganie narażeniu i jego skutkom i ich systematyczność
Cytostatyki
- Warunki w jakich wykonywane są czynności związane z przygotowaniem leków cytostatycznych
- Lokalizacja i usytuowanie pomieszczenia do przygotowywania leków cytostatycznych
- Środki ochrony indywidualnej
- Wydzielone miejsce na środki ochrony indywidualnej przeznaczone do zniszczenia (rękawiczki, fartuchy, czepki, maski) w miejscu, w którym przygotowywane są leki cytostatyczne
- Wydzielone miejsce na środki ochrony indywidualnej przeznaczone do oczyszczania (okulary) w miejscu, w którym przygotowywane są leki cytostatyczne
- Używanie sprzętu medycznego jednorazowego użytku lub w przypadku braku umożliwienie jego odkażania
- Przestrzeganie zakazu pracy z lekami cytostatycznymi kobietom w ciąży i okresie karmienia piersią
- Przestrzeganie zakazu wykonywania przez pracowników pracujących przy lekach cytostatycznych czynności, podczas których byłyby one narażone na promieniowanie jonizujące
- Instrukcja określająca zasady bezpiecznego wykonywania pracy podczas ich przygotowywania
- Możliwość codziennej zmiany pościeli i bielizny chorych przyjmujących leki cytostatyczne
CHEMIKALIA
Państwowa Inspekcja Sanitarna sprawuje nadzór nad przepisami ustawy o substancjach i mieszaninach chemicznych, a także przepisami:
- rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 (REACH),
- rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin (tzw. rozporządzenie CLP)
- rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 649/2012 dotyczącego wywozu i przywozu niebezpiecznych (tzw. rozporządzenie PIC),
- ustawy z dnia 9 października 2015 r. o produktach biobójczych (Dz.U. 2021 poz. 24 z późn. zm.)
- rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 528/2012 z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie udostępniania na rynku i stosowania produktów biobójczych
- rozporządzenia (WE) nr 648/2004 z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie detergentów
Ustawy i rozporządzenia powyższe nakładają wiele obowiązków na firmy – uczestników łańcucha dostaw.
W ramach przeprowadzanej kontroli u wprowadzającego substancję chemiczną lub mieszaninę do obrotu pracownicy Państwowej Inspekcji Sanitarnej sprawdzają czy zostały dopełnione m.in. następujące obowiązki:
- rejestracja substancji (u producentów, importerów)
- informowanie Inspektora do Spraw Substancji Chemicznych o mieszaninie niebezpiecznej lub mieszaninie stwarzającej zagrożenie, wytwarzanej lub sprowadzanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
- czy podmiot wprowadza do obrotu (lub stosuje) niebezpieczne/stwarzające zagrożenie substancje chemiczne (mieszaniny lub wyroby je zawierające) wymienione w Załączniku XVII rozporządzenia REACH, podlegające ograniczeniom lub zakazom i czy spełniają warunki ograniczenia,
- czy podmiot wprowadza do obrotu (lub stosuje) substancje (czy też mieszaniny je zawierające) wymienione w Załączniku XIV Rozporządzenia REACH, podlegające procedurze udzielania zezwoleń
- czy podmiot wprowadza do obrotu substancje (samodzielnie bądź w mieszaninach) znajdujące się na liście kandydackiej do załącznika XIV
- sposób, miejsce przechowywania produktów chemicznych, stan techniczny opakowań.
- wymagania wynikające z w art. 221 § 1–3 Kodeksu pracy (odpowiednie oznakowanie, spis stosowanych produktów)
Karta charakterystyki
Gdy oceniana jest karta charakterystyki sprawdzane jest czy format i układ karty oraz czy jej zawartość jest zgodna z załącznikiem II do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 REACH. Ponadto, w przypadku wprowadzających do obrotu czy przechowywane są informacje, na podstawie których sporządzono kartę, przez okres co najmniej 10 lat od ostatniej daty produkcji, importu, dostawy lub zastosowania substancji lub mieszaniny.
Ocena oznakowania
Ocena oznakowania obejmuje szczegółową analizę etykiety, której wygląd po 1 czerwca 2015 r. regulują art. 17-32 rozporządzenia (WE) nr 1272/2008, jej spójność z odpowiednimi sekcjami karty charakterystyki. W pierwszej kolejności jednak kontrolowany jest język w jakim jest sporządzona etykieta. Etykieta produktu będącego w obrocie na terytorium RP powinna być sporządzona w języku polskim.
PRODUKTY KOSMETYCZNE
Obowiązujące regulacje dotyczące produktów kosmetycznych zostały ujęte w dwóch aktach prawnych. Regulacją na poziomie unijnym, którą stosuje się bezpośrednio w polskim porządku prawnym jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczące produktów kosmetycznych oraz ustawa z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych.
Zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z 30 listopada 2009 r. dotyczącym produktów kosmetycznych w zakładach produkcyjnych sprawdzane są wymagania dotyczące:
- produkcji wyrobów kosmetycznych zgodnie z GMP (Good Manufacturing Practice) Dobrą Praktyką Produkcyjną, która nakłada na przedsiębiorcę spełnienie wymagań zgodnie z normą PN - EN ISO 22716:2007, dotyczącą: personelu, pomieszczeń pracy, wyposażenia, materiałów wyjściowych i opakowaniowych, produkcji, produktu gotowego, laboratorium kontroli jakości, postępowania z odpadami, podwykonawstwa (kooperacji), reklamacji wycofania produktu z obrotu, wewnętrznych audytów, dokumentacji,
- rejestracji w Portalu Notyfikacji Produktów Kosmetycznych (CPNP),
- oceny raportu bezpieczeństwa produktu kosmetycznego obejmującego: skład produktu kosmetycznego, właściwości fizykochemiczne oraz stabilność produktu kosmetycznego, jakość mikrobiologiczną, zanieczyszczenia ilości śladowe, informacje o materiale z którego wykonano opakowanie, normalnie i dające się racjonalnie przewidzieć stosowanie, narażenie na działanie produktu kosmetycznego, narażenie na działanie substancji, profil toksykologiczny substancji, działanie niepożądane i ciężkie działania niepożądane, informacje o produkcje kosmetycznym, wnioski z oceny, ostrzeżenia i instrukcje stosowania umieszczone na etykiecie, rozumowanie, kwalifikacje eksperta,
- oznakowanie produktów kosmetycznych.
Wydawanie certyfikatów Dobrej Praktyki Produkcyjnej (GMP)
Na wniosek producenta produktów kosmetycznych, możliwe jest wydanie zaświadczenia poświadczające stosowanie Dobrej Praktyki Produkcyjnej (GMP) w produkcji kosmetyków, w celu umożliwienia prowadzenia ich eksportu do krajów trzecich.
Uzyskiwanie certyfikatów GMP nie jest obowiązkowe i są one wydawane wyłącznie na wyraźne życzenie przedsiębiorców. Producent produktów kosmetycznych, który zamierza eksportować swoje kosmetyki do krajów nienależących do Unii Europejskiej, zwraca się z wnioskiem o wydanie zaświadczenia.
W celu potwierdzenia stanu faktycznego w zakresie dobrej praktyki produkcyjnej, organ inspekcji sanitarnej ma prawo przeprowadzenia kontroli w zakładzie oraz żądania wszelkiej niezbędnej dokumentacji.