Światowy Dzień bez Tytoniu
31.05.2026
Państwa członkowskie Światowej Organizacji Zdrowia ustanowiły Światowy Dzień Bez Tytoniu w 1987 roku, aby zwrócić uwagę świata na epidemię tytoniową oraz spowodowane przez nią choroby i zgony, którym można zapobiec. W 1987 roku Światowe Zgromadzenie Zdrowia przyjęło rezolucję WHA40.38, wzywającą do ustanowienia 7 kwietnia 1988 roku „światowym dniem bez tytoniu”. W 1988 roku przyjęto rezolucję WHA42.19, wzywającą do obchodzenia Światowego Dnia Bez Tytoniu co roku 31 maja.
Tegoroczna Kampania przebiega pod hasłem: „Demaskowanie atrakcyjności – przeciwdziałanie uzależnieniu od nikotyny i tytoniu”, która ujawni, w jaki sposób przemysł tytoniowy i nikotynowy nadal wprowadza innowacje i przepakowuje swoje produkty, aby przyciągnąć nowe pokolenia, zwłaszcza dzieci i młodzież, jednocześnie omijając surowsze środki kontroli tytoniu na całym świecie.
W świetle dziesięcioleci postępu w ograniczaniu użycia tytoniu, taktyka przemysłu tytoniowego pozostaje nieugięta. Firmy agresywnie promują nowe i pojawiające się produkty nikotynowe, takie jak e-papierosy, woreczki nikotynowe i syntetyczne urządzenia nikotynowe – często pod przykrywką „innowacji” – aby podtrzymywać uzależnienie i pozyskiwać nowych użytkowników. Strategie te grożą zniweczeniem ciężko wywalczonych postępów w zakresie kontroli tytoniu i zdrowia publicznego.
Zaskakujące nowe dane ujawniają skalę kryzysu: co najmniej 40 milionów dzieci w wieku 13–15 lat na całym świecie deklaruje używanie co najmniej jednego wyrobu tytoniowego. Z tego 20 milionów pali papierosy, a 10 milionów używa tytoniu bezdymnego (doustnego/nosowego). Co więcej, co najmniej 15 milionów nastolatków w wieku 13–15 lat już używa e-papierosów, a w krajach, dla których dostępne są dane, dzieci są średnio dziewięciokrotnie bardziej skłonne do wapowania niż dorośli.
„Młodzi ludzie są celowo atakowani” – powiedział Vinayak M. Prasad, szef jednostki ds. walki z tytoniem w WHO. „Smaki, efektowne opakowania i oszukańczy marketing są wykorzystywane do tego, by produkty silnie uzależniające i szkodliwe wydawały się modne. W rezultacie powstaje błędne koło uzależnienia, które grozi zniweczeniem wieloletnich postępów w zakresie kontroli tytoniu”.
Celem kampanii 2026 jest:
- zwiększanie świadomości na temat ewoluujących strategii przemysłu tytoniowego i nikotynowego, obejmujących stosowanie syntetycznej nikotyny, soli nikotynowych i analogów w celu zwiększenia potencjału uzależniającego, przy jednoczesnym zachowaniu pozorów zaawansowania technologicznego;
- orędować za bardziej zdecydowanymi działaniami politycznymi mającymi na celu ochronę młodzieży poprzez zakazy dotyczące aromatów, reklamy i promocji (w tym w mediach cyfrowych i społecznościowych) oraz regulacje dotyczące opakowań i wzornictwa produktów, które zwiększą ich atrakcyjność; i
- zapobiegać uzależnieniu i ograniczać popyt, wyposażając społeczeństwo – zwłaszcza młodzież – w wiedzę i narzędzia pozwalające oprzeć się manipulacjom przemysłu i uzyskać dostęp do opartego na dowodach wsparcia w rzucaniu nałogu.
Bazując na impecie kampanii z 2025 roku, Światowy Dzień Bez Tytoniu 2026 podkreśla stałe zaangażowanie WHO w demaskowanie taktyk stosowanych przez przemysł tytoniowy i promowanie polityki mającej na celu ochronę młodzieży i społeczności przed uzależnieniem od nikotyny. Kampania wzywa rządy, partnerów i społeczeństwo obywatelskie do wzmocnienia regulacji, wyeliminowania luk w polityce i ochrony przyszłych pokoleń przed szkodliwością tytoniu i wyrobów nikotynowych.
Co roku 31 maja Światowy Dzień Bez Tytoniu jednoczy rządy, organizacje ochrony zdrowia, społeczeństwo obywatelskie i młodzież wokół wspólnej misji: położenia kresu epidemii tytoniowej i zapewnienia przyszłym pokoleniom przyszłości wolnej od tytoniu i nikotyny.
Rzuć wapowanie, palenie tytoniu i palenie papierosów już dziś! Skorzystaj z Przewodnika krok po kroku, jak rzucić palenie tytoniu i produktów nikotynowych, w tym e-papierosów i saszetek nikotynowych Możesz też skontaktować się ze specjalistami z Ogólnopolskiej Telefonicznej Poradni Pomocy Palącym pod numerem telefonu: +48 801 108 108.
Źródło: WHO