Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Wąbrzeźnie

Światowy Dzień Wody obchodzony corocznie 22 marca, to doskonała okazja, aby przypomnieć o fundamentalnym znaczeniu wody słodkiej i konieczności jej zrównoważonego zarządzania. To święto ustanowione przez ONZ ma na celu zwrócenie uwagi na globalny kryzys wodny i prawo każdego człowieka do bezpiecznej wody. 

Skąd się bierze woda w kranie ? 

Głównymi źródłami wody konsumpcyjnej w Polsce są wody powierzchniowe, podziemne  i infiltracyjne. Procesy stosowane do ich uzdatniania można podzielić na fizyczne
(np. napowietrzanie, koagulacja, sedymentacja, flotacja, filtracja), chemiczne (np. strącanie, utlenianie) i biologiczne. Woda dostarczana ludności w ramach zbiorowego zaopatrzenia musi spełniać wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi i tym samym wymaga ona uzdatniania za pomocą odpowiednio dobranych układów technologicznych, w zależności od rodzaju ujmowanej wody.

Na terenie powiatu wąbrzeskiego funkcjonuje 10 wodociągów publicznych, woda wykorzystywana do zbiorowego zaopatrzenia ludności pochodzi wyłącznie z ujęć podziemnych. Wszystkie miejscowości w powiecie wąbrzeskim  posiadają sieć wodociągową, procent zwodociągowania powiatu wynosi 99,57%.

Skąd pochodzą zanieczyszczenia w wodzie, którą spożywamy?

► Główne źródła zanieczyszczeń

• rolnictwo: spływy z pól uprawnych niosą ze sobą sztuczne nawozy (azotany i fosforany) oraz pestycydy, które przenikają do wód gruntowych i powierzchniowych
• przemysł: odpady produkcyjne mogą zawierać metale ciężkie (ołów, rtęć, kadm), oleje, substancje chemiczne oraz farmaceutyki, które są trudne do usunięcia
  w standardowych procesach oczyszczania
• sektor komunalny: ścieki bytowe z gospodarstw domowych wprowadzają do wód detergenty, tłuszcze, odpady organiczne oraz groźne mikroorganizmy, takie jak bakterie (np. E. coli), wirusy i pasożyty
• zanieczyszczenia opadowe: deszcze i roztopy śniegu zmywają zanieczyszczenia z ulic, parkingów i dachów (np. pyły, substancje ropopochodne), transportując je bezpośrednio do ujęć wody

► Zanieczyszczenia wtórne (w kranie)

Nawet jeśli woda opuszczająca stację uzdatniania jest czysta, może ulec pogorszeniu w drodze do konsumenta:

• stan instalacji wewnętrznych: stare, skorodowane rury w budynkach mogą uwalniać do wody osady mechaniczne lub metale
• zastoje wody: brak regularnego przepływu w rurach sprzyja namnażaniu się bakterii
   i pogarsza walory smakowe wody

Działania w celu zapewnienia odpowiedniej jakości wód - ochrona ujęć wody 

W celu zapewnienia odpowiedniej jakości wód ujmowanych do zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia, ustawa Prawo wodne wprowadza obowiązek wytyczania stref ochronnych ujęć wody.

Na terenie ochrony bezpośredniej zakazuje się użytkowania gruntów do jakichkolwiek celów niezwiązanych z eksploatacją ujęcia wody.

Na terenie ochrony pośredniej może być zakazane lub ograniczone wykonywanie robót lub czynności powodujących zmniejszenie przydatności ujmowanej wody lub wydajności ujęcia, w tym m.in.:

• stosowanie nawozów oraz środków ochrony roślin
• wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi
• lokalizowanie składowisk odpadów niebezpiecznych, innych niż niebezpieczne
  i obojętne oraz obojętnych
• uprawianie sportów wodnych
• chów lub hodowla ryb, ich dokarmianie lub zanęcanie

Monitorowanie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi 

Woda to podstawowy składnik zdrowej diety człowieka i jest absolutnie niezbędna do utrzymania jego wszystkich procesów życiowych. Dlatego właśnie tak istotne jest, aby była ona bezpieczna dla zdrowia. Nadzór nad jej parametrami organoleptycznymi, fizykochemicznymi oraz mikrobiologicznymi to kompleksowy proces, który ma na celu zapewnienie, że woda dostarczana konsumentom spełnia wszystkie normy i wymagania dotyczące jakości. Sprawują go podmioty prowadzące zbiorowe zaopatrzenie w wodę,
w ramach kontroli wewnętrznej oraz Państwowa Inspekcja Sanitarna, w ramach nadzoru sanitarnego.

Wśród najważniejszych zadań organów Państwowej Powiatowej Inspekcji Sanitarnej określonych w rozporządzeniu w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi można wskazać m.in.:

• nadzór nad wykonywanymi przez producentów badaniami wody
• egzekwowanie terminowego przekazywania sprawozdań oraz analiza i ocena wyników
• zawiadamianie właściwego przedstawiciela organów samorządowych terenu objętego nadzorem w przypadku stwierdzenia braku przydatności wody do spożycia, warunkowej przydatności wody do spożycia lub przydatności wody do spożycia na warunkach przyznanego odstępstwa
• wykonywanie badań jakości wody we własnym zakresie na podstawie zaplanowanego harmonogramu poboru próbek wody na terenie objętym nadzorem
• wykonywanie badań kontrolnych jakości wody po zakończonych działaniach naprawczych w przypadkach, gdy były stwierdzone przekroczenia parametrów określających jakość wody
• sporządzanie rejestru producentów wody, urządzeń wodociągowych oraz miejsc pobierania próbek wody (tzw. punktów monitoringowych)
• wydawanie ocen higienicznych dla materiałów lub wyrobów stosownych w procesie uzdatniania wody na podstawie przedłożonej dokumentacji przez ubiegające się podmioty
• wydawanie zgód na zastosowanie nowej technologii uzdatniania wody
• przygotowywanie obszarowych ocen jakości wody do spożycia dla terenów objętych nadzorem