Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w m. st. Warszawie

W dniu 10.02.2026 r. Z-ca Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m.st. Warszawie Artur Walkiewicz miał przyjemność gościć w programie Dobrego Dnia emitowanym na antenie TVP3 Warszawa. Była to znakomita okazja aby przybliżyć dobre praktyki dotyczące korzystania z ujęć wody oligoceńskiej, tak chętnie wykorzystywanej przez mieszkańców Stolicy.  Więcej na: ​Woda Oligoceńska​

W ewidencji ujęć wody oligoceńskiej prowadzonej przez  PSSE w m.st. Warszawie znajduje się ponad 100 studni zlokalizowanych na ujęciach wód głębinowych na terenie całego miasta. W obecnej chwili czynnych jest ok. 80 z nich. Część ujęć wyłączona została z użytkowania z różnych powodów: braku środków na utrzymanie, remontów lub awarii. Woda w tych ujęciach pozyskiwana jest z pokładów tzw ”oligoceńskich” z głębokości powyżej 200 m. W większości przypadków podmiotem odpowiedzialnym za funkcjonowanie obiektów są Urzędy Dzielnic Miasta st. Warszawy, niekiedy spółdzielnie lub wspólnoty mieszkaniowe, uczelnie  wyższe (np. SGGW), szpitale oraz urzędy administracji publicznej (np. Ministerstwo Klimatu czy KPRM).

Obowiązek sprawowania nadzoru nad jakością wody oligoceńskiej spoczywa na właścicielu lub zarządcy studni. Jest on realizowany zgodnie z harmonogramami zatwierdzonymi przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m.st. Warszawie (PPIS). Przyjęto, w/w badania jakości wody w zakresie tzw. monitoringu kontrolnego, obejmującego parametry mikrobiologiczne (liczba bakterii grupy coli,  escherichia coli oraz enetrokoki kałowe) oraz wybrane parametry fizyko-chemiczne (mętność, barwa, zapach, smak, odczyn, utlenialność, twardość, amoniak, azotany, azotyny, chlorki, żelazo, mangan) prowadzone są 2 razy do roku zaś szeroka kontrola w zakresie monitoringu przeglądowego, uwzględniająca m.in. zawartość  metali ciężkich, realizowana jest co 2 lata.

Niezależnie od powyższych działań PPIS w m.st. Warszawie raz w roku przeprowadza kontrolę w zakresie spełnienia wymagań dotyczących stanu sanitarno – technicznego ujęcia. W trakcie inspekcji oceniana jest czystość stacji i studni właściwej jak również stan terenu wokół i wszelkie zabezpieczenia chroniące przed dostępem do źródła osób nieuprawnionych. Jednocześnie  spełniając dyspozycje Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w m. st. Warszawie prowadzi dodatkowy nadzór nad jakością wody w powyższych ujęciach w zakresie parametrów monitoringu kontrolnego, 2 razy w roku.

Do najczęściej występujących przekroczeń zaliczyć należy parametry takie jak: mętność, zawartość żelaza, manganu oraz amoniaku. Właściciele ujęć podejmują niezwłocznie działania poprawy jakości wody bezpośrednio po informacji od PPIS o stwierdzonych przekroczeniach. W skrajnych przypadkach ujęcia są zamykane do czasu poprawy jakości wody. 

Podstawowe fakty:

1. Największe zagęszczenie studni oligoceńskich jest w tzw. „starych dzielnicach”: Wola, Ochota, Bielany, Mokotów, Bemowo, Włochy i Ursus, Praga Południe, Praga Północ. Interaktywne mapy przedstawiające większość z nich są dostępne w Serwisie Mapowym w.st. Warszawy. 
2. W przypadku stwierdzenia zanieczyszczeń mikrobiologicznych czy przekroczeń fizyko-chemicznych, ujęcie powinno zostać unieruchomione przez zarządcę. Studnia działająca świadczy o przydatności wody i potwierdzonym bezpieczeństwie zdrowotnym dla ludności.
3. Wody te nie są poddawane chlorowaniu, w związku z tym są niestabilne mikrobiologicznie. Dlatego należy je spożywać w jak najkrótszym czasie od pobrania, wykorzystując do tego celu czyste, najlepiej szklane naczynia. Dłuższe przechowywanie takiej wody (maksymalnie do 4 dni), powinno odbywać się w warunkach chłodniczych.
4. Studnie oligoceńskie nie są bezpośrednim źródłem wody dla ludności w myśl przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Stanowią cenną alternatywę, źródła zaopatrzenia awaryjnego na wypadek sytuacji kryzysowych jak również wpisują się w szeroko pojęte działania promocyjne Urzędów Dzielnic w m.st. Warszawie.   
   
   Zachęcamy do lektury opracowań kompleksowo przedstawiających dobre praktyki w zakresie korzystania z wód oligoceńskich przygotowanych przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny na zlecenie Głównego Inspektoratu Sanitarnego.