Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Ząbkowicach Śląskich

Programu Szczepień Ochronnych na 2026 rok (PSO), powszechnie określany jest jako kalendarz szczepień. Dokument ten stanowi podstawę organizacji szczepień w Polsce i zawiera szczegółowy wykaz szczepień obowiązkowych oraz zalecanych, a także zasady ich realizacji w systemie ochrony zdrowia.

Program Szczepień Ochronnych jest przygotowywany w oparciu o aktualną sytuację epidemiologiczną oraz rekomendacje ekspertów w dziedzinie zdrowia publicznego. Jego głównym celem jest ograniczanie rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych oraz ochrona zdrowia całej populacji – zarówno dzieci i młodzieży, jak i osób dorosłych.

Struktura Programu Szczepień Ochronnych została podzielony na kilka zasadniczych części, które szczegółowo opisują zasady prowadzenia szczepień w różnych grupach populacyjnych.

 Dokument ten obejmuje m.in.:

Szczepienia obowiązkowe, w tym:

1. szczepienia obowiązkowe dzieci i młodzieży,
2. szczepienia obowiązkowe osób szczególnie narażonych na zakażenie ze względu na przesłanki kliniczne lub epidemiologiczne,
3. szczepienia poekspozycyjne, stosowane w sytuacji kontaktu z czynnikiem chorobotwórczym.

Drugą ważną część programu stanowią szczepienia zalecane, obejmujące:

1. szczepienia zalecane dzieci i młodzieży,
2. szczepienia zalecane dla osób dorosłych,
3. szczepienia rekomendowane kobietom w ciąży,
4. szczepienia dla osób wykonujących zawody medyczne,
5. szczepienia dla innych grup pracowników szczególnie narażonych na zakażenia,
6. szczepienia poekspozycyjne.

Program zawiera również informacje uzupełniające, w których przedstawiono zasady szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym oraz ogólne zasady organizacji i przeprowadzania szczepień ochronnych.

Szczepienia ochronne odgrywają fundamentalną rolę w zapobieganiu chorobom zakaźnym i stanowią jedno z najważniejszych osiągnięć współczesnej medycyny. Dzięki powszechnym programom szczepień na świecie udało się całkowicie wyeliminować ospę prawdziwą, a także znacząco ograniczyć występowanie wielu innych groźnych zakażeń.

W Polsce program szczepień przyczynił się do istotnego spadku zachorowań i powikłań wywoływanych przez takie choroby jak: POLIO, krztusiec, gruźlica, odra czy różyczka wrodzona. Szczepienia chronią nie tylko osoby zaszczepione, ale również całe społeczeństwo, ograniczając możliwość rozprzestrzeniania się patogenów w populacji. Dzięki szczepieniom ochronnym od 2023 roku w Polsce nie zarejestrowano nowych przypadków różyczki wrodzonej, a od 1983 nie zarejestrowano tężca u noworodków.

Co zawiera kalendarz szczepień na 2026 rok

Kalendarz szczepień określa szczegółowe zasady realizacji programu.

W dokumencie wskazano między innymi:

1. choroby zakaźne, przeciw którym prowadzone są szczepienia,
2. schematy szczepień dla dzieci, młodzieży, dorosłych oraz osób z grup zwiększonego ryzyka,
3. terminy podawania kolejnych dawek szczepionek,
4. odstępy między szczepieniami,
5. rodzaje stosowanych preparatów oraz sposób ich podania.

W części dotyczącej szczepień zalecanych dla dzieci i młodzieży pozostawiono rekomendacje dotyczące szczepień przeciwko:

1. meningokokom,
2. grypie,
3. COVID-19,
4. ospie wietrznej,
5. kleszczowemu zapaleniu mózgu,
6. wirusowemu zapaleniu wątroby typu A,
7. ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV),
8. Syncytialnemu Wirusowi Oddechowemu (RSV).

Eksperci podkreślają, że szczepienia zalecane, choć nie są obowiązkowe, stanowią ważny element profilaktyki zdrowotnej i mogą znacząco zmniejszyć ryzyko zachorowania oraz wystąpienia powikłań.

Rekomendacje dotyczące samego kształtu Programu Szczepień Ochronnych opracowywane zostały przez ekspertów z zakresu epidemiologii, chorób zakaźnych oraz zdrowia publicznego.

W Polsce przygotowują je:

1. Rada Sanitarno-Epidemiologiczna przy Głównym Inspektorze Sanitarnym,
2. Zespół ds. Szczepień Ochronnych przy Ministrze Zdrowia.

Podstawą opracowania takich zaleceń są aktualne dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań i zakażeń w Polsce, a także międzynarodowe wytyczne i rekomendacje instytucji zajmujących się zdrowiem publicznym. Wśród nich znajdują się zalecenia Komitetu Doradczego ds. Szczepień Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) oraz Światowej Organizacji Zdrowia (WHO).

Pełna treść Programu Szczepień Ochronnych na 2026 rok została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Ministra Zdrowia i jest dostępna publicznie. Dokument stanowi podstawowe źródło informacji dla lekarzy, pielęgniarek oraz wszystkich osób zainteresowanych aktualnymi zasadami realizacji szczepień w Polsce.

Więcej informacji na stronach:

https://www.gov.pl/web/zdrowie/program-szczepien-ochronnych-pso-

Program Szczepień Ochronnych 2026