Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Zawierciu

Kierownik Sekcji Higieny Pracy i Nadzoru nad Chemikaliami - mgr inż. Witold Walczak

e-mail : hp.psse.zawiercie@sanepid.gov.pl

Celem działań prowadzonych przez Sekcję Higieny Pracy i Nadzoru nad Chemikaliami jest zapobieganie powstawaniu chorób zawodowych i innych schorzeń związanych z warunkami pracy.

Działania te realizowane są poprzez:

• nadzór sanitarny nad warunkami zdrowotnymi środowiska pracy, a zwłaszcza zapobieganie powstawaniu chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami pracy,
• nadzór nad utrzymaniem należytego stanu higienicznego zakładów pracy,
• nadzór nad przestrzeganiem przepisów dotyczących warunków zdrowotnych środowiska pracy, w tym w zakresie utrzymywania stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia poniżej dopuszczalnych norm,
• nadzór nad przestrzeganiem przez osoby wprowadzające do obrotu i stosujące w działalności zawodowej substancje i preparaty chemiczne, przepisów ustawy o substancjach i preparatach chemicznych,
• nadzór nad warunkami i ograniczeniami wprowadzania do obrotu i stosowania środków powierzchniowo czynnych i detergentów zawierających środki powierzchniowo czynne określonych przepisami w sprawie detergentów,
• nadzór nad przestrzeganiem przez osoby wprowadzające do obrotu produkty kosmetyczne przepisów ustawa o produktach kosmetycznych oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1223/2009 dotyczącego produktów kosmetycznych
• nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przez podmioty zajmujące się produkcją, wprowadzaniem do obrotu i stosowaniem prekursorów kategorii 2 oraz 3,
• bieżący nadzór sanitarny w zakresie zakazu wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii,
• nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy o produktach biobójczych w zakresie wprowadzania do obrotu produktów biobójczych i substancji czynnych przeznaczonych do stosowania w produktach biobójczych oraz ich stosowania w działalności zawodowej,
• nadzór nad czynnikami biologicznymi szkodliwymi dla zdrowia w środowisku pracy (w tym organizmy modyfikowane genetycznie GMO) oraz ochroną zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki,
• nadzór nad bezpieczeństwem i higieną pracy przy przygotowywaniu, podawaniu i przechowywaniu leków cytostatycznych w zakładach opieki zdrowotnej,
• nadzór nad substancjami, preparatami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy,
• nadzór nad warunkami bezpiecznego usuwania wyrobów zawierających azbest,
• rozpatrywanie wniosków i interwencji w zakresie swojego działania.

Ponadto Sekcja Higieny Pracy i Nadzoru nad Chemikaliami prowadzi postępowania administracyjne w sprawach chorób zawodowych.
 

Choroby zawodowe - informacje dla pracowników i pracodawców

Czym jest choroba zawodowa?

Chorobą zawodową jest choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy.

Nie każda choroba pozostająca w związku z wykonywaną pracą jest chorobą zawodową. Aby możliwe było stwierdzenie choroby zawodowej, muszą być spełnione łącznie dwa warunki:

• choroba musi być ujęta w obowiązującym wykazie chorób zawodowych,
• musi istnieć związek pomiędzy zachorowaniem a narażeniem zawodowym.

Postępowanie w sprawie chorób zawodowych prowadzą organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej zgodnie z przepisami prawa pracy i przepisami wykonawczymi dotyczącymi chorób zawodowych.

Podstawa prawna

Postępowanie w sprawach chorób zawodowych regulują w szczególności:

• ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2026 r., poz. 1245 z późn. zm.), w szczególności art. 235-235¹ oraz art. 237,
• rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2026 r., poz. 1297),
• rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób z dnia 1 sierpnia 2002 r. (Dz.U. z 2024 r., poz. 1542),
• przepisy ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691), w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i wydawania decyzji.

Kto może zgłosić podejrzenie choroby zawodowej?

Podejrzenie choroby zawodowej mogą zgłosić:

• pracodawca,
• lekarz,
• lekarz dentysta,
• lekarz właściwej jednostki orzeczniczej,
• pracownik,
• były pracownik.

Pracownik pozostający w zatrudnieniu dokonuje zgłoszenia za pośrednictwem lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem.

Pracodawca jest zobowiązany do niezwłocznego zgłoszenia każdego podejrzenia choroby zawodowej właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu oraz właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy.

Jak przebiega postępowanie?

Krok 1 - Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej

Podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się:

• właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu,
• właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy.

W przypadku choroby o ostrym przebiegu lub podejrzenia, że choroba zawodowa była przyczyną zgonu pracownika, zgłoszenia dokonuje się również telefonicznie.

Krok 2 - Wszczęcie postępowania

Po otrzymaniu zgłoszenia państwowy inspektor sanitarny:

• wszczyna postępowanie administracyjne,
• dokonuje oceny narażenia zawodowego,
• gromadzi dokumentację dotyczącą przebiegu zatrudnienia i warunków pracy,
• kieruje osobę zainteresowaną do jednostki orzeczniczej I stopnia.

Krok 3 - Postępowanie orzecznicze

Jednostka orzecznicza przeprowadza badania oraz analizuje dokumentację medyczną i zawodową.

W wyniku postępowania wydawane jest orzeczenie lekarskie:

• o rozpoznaniu choroby zawodowej albo
• o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

W przypadkach przewidzianych przepisami możliwe jest przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia.

Krok 4 - Wydanie decyzji

Po zakończeniu postępowania dowodowego państwowy inspektor sanitarny wydaje:

• decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo
• decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Ważne

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie rozpoznaje choroby zawodowej.

Rozpoznanie choroby zawodowej następuje w uprawnionej jednostce orzeczniczej. Organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadzi postępowanie administracyjne i na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego wydaje decyzję administracyjną.

Obowiązki pracodawcy

W przypadku podejrzenia lub stwierdzenia choroby zawodowej pracodawca jest zobowiązany między innymi do:

• współpracy z organami prowadzącymi postępowanie,
• udostępnienia dokumentacji dotyczącej narażenia zawodowego,
• prowadzenia rejestru podejrzeń i stwierdzonych chorób zawodowych,
• ustalenia przyczyn powstania choroby zawodowej,
• usunięcia lub ograniczenia czynników powodujących zagrożenie dla zdrowia,
• zastosowania odpowiednich środków profilaktycznych.

Dokumenty do pobrania

Dla pracowników

• Formularz zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej.
• Aktualny wykaz chorób zawodowych.
• Informacja o przebiegu postępowania.

Dla pracodawców

• Formularz zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej.
• Informacja o dokumentowaniu narażenia zawodowego.
• Informacja o obowiązkach pracodawcy wynikających z przepisów dotyczących chorób zawodowych.
• Wzory dokumentów wykorzystywanych w toku postępowania.

Akty prawne

• Kodeks pracy.
• Rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych.
• Pozostałe akty prawne związane z ochroną zdrowia pracowników.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy mogę zgłosić podejrzenie choroby zawodowej po zakończeniu zatrudnienia?

Tak. Były pracownik ma prawo zgłosić podejrzenie choroby zawodowej. W wielu przypadkach objawy choroby mogą ujawnić się po zakończeniu pracy w narażeniu zawodowym.

Czy każda choroba związana z wykonywaną pracą jest chorobą zawodową?

Nie. Choroba musi być wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz pozostawać w związku przyczynowym z narażeniem występującym podczas pracy.

Czy pracownik może sam zgłosić podejrzenie choroby zawodowej?

Tak. Pracownik posiada takie uprawnienie. W przypadku osoby pozostającej w zatrudnieniu zgłoszenia dokonuje się za pośrednictwem lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną.

Czy od decyzji można się odwołać?

Tak. Stronie przysługuje prawo wniesienia odwołania na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Czy pracodawca ma obowiązek prowadzić rejestr chorób zawodowych?

Tak. Pracodawca prowadzi rejestr obejmujący zarówno stwierdzone choroby zawodowe, jak i zgłoszone podejrzenia chorób zawodowych.

Czy postępowanie jest płatne?

Postępowanie administracyjne prowadzone przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie podlega opłacie.

Przydatne informacje dla pracodawców

W toku postępowania organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej może zwrócić się o dokumentację dotyczącą:

• przebiegu zatrudnienia pracownika,
• wyników badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia,
• oceny ryzyka zawodowego,
• stosowanych środków ochrony zbiorowej i indywidualnej,
• badań profilaktycznych pracowników,
• charakterystyki stanowiska pracy.

Sprawne przekazanie wymaganej dokumentacji przyczynia się do sprawniejszego przeprowadzenia postępowania.

Kontakt

Oddział Higieny Pracy

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Zawierciu

Adres: ul. 11 Listopada 15, 42-400 Zawiercie

Telefon: [326721210 wew. 125]

Godziny przyjęć interesantów:

Od poniedziałku do piątku w godzinach 7:30 do 14:30

Potrzebujesz pomocy?

W przypadku pytań dotyczących postępowania w sprawie chorób zawodowych, dokumentacji wymaganej od pracodawcy lub zasad zgłaszania podejrzeń chorób zawodowych zachęcamy do kontaktu z pracownikami Oddziału Higieny Pracy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Zawierciu

Materiały do pobrania