Regionalna Dyrekcja
Ochrony Środowiska w Białymstoku

Kroki podjęte przez RDOŚ w Białymstoku w listopadzie i grudniu 2024 r.:

-wszczęcie postępowania w trybie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody;

- w ramach prowadzonego postępowania tutejszy organ podjął szereg czynności wyjaśniających, m.in. przeprowadził w dniu 16 grudnia 2024 r. oględziny terenowe, podczas których stwierdzono na wyciętych w ramach prowadzonej inwestycji drzewach zniszczenia gatunków chronionych mszaków i porostów;

-po wstępnej analizie wykazu zniszczonych bez zezwolenia gatunków chronionych mchów i porostów, wykonując ustawowy obowiązek, złożono do Prokuratury Rejonowej w Hajnówce zawiadomienie w sprawie podejrzenia możliwości popełnienia przestępstwa polegającego na dokonaniu zniszczeń w świecie roślinnym;

- skierowanie zawiadomienia do Wojewódzkiej Inspekcji Ochrony Środowiska w sprawie możliwości prowadzenia prac budowlanych z naruszeniem decyzji środowiskowej;

- na skutek rozmów prowadzonych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z Podlaskim Zarządem Dróg Wojewódzkich dokonano modyfikacji projektu w taki sposób, aby maksymalnie ograniczyć wycinkę drzewostanu na odcinku biegnącym przez obszar Puszczy Białowieskiej poprzez zawężenie inwestycji w obrębie niewyciętego jeszcze starodrzewu, w siedlisku 9170;

- Stowarzyszenie Pracownia na rzecz Wszystkich Istot, w ramach prowadzonego przez tut. organ postępowania, wystąpiło z wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2026 r. o podjęcie pilnych działań w związku z prowadzonymi pracami na zamkniętym od 14 kwietnia 2026 r. odcinku drogi Narewka – Zwodzieckie, w tym o wstrzymanie prowadzonych robót, ponieważ ich kontynuacja (praca ciężkiego sprzętu, wykopy, nawożenie ziemi, formowanie podkładu drogowego) stanowi zagrożenie dla gatunków stanowiących przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 Puszcza Białowieska – ptaków znajdujących się obecnie w okresie lęgowym.

W związku z powyższym dyrektor i pracownicy RDOŚ w Białymstoku w dniu 12 maja 2026 r. przeprowadzili oględziny terenowe, podczas których potwierdzono rewiry ptaków w sąsiedztwie realizowanej inwestycji. Wezwano również inwestora do złożenia wyjaśnień i do przedłożenia dokumentacji, w tym dokumentacji opracowanej przez nadzór przyrodniczy.

W dniu 18 maja br. odbyło się spotkanie kierownictwa RDOŚ w Białymstoku oraz kierownictwa PZDW, podczas którego ustalono, że:

-PZDW złoży do RDOŚ wniosek o wydanie decyzji zezwalającej na odstępstwa od zakazów dotyczących ptaków podlegających ochronie, których rewiry znajdują się w sąsiedztwie realizowanej inwestycji;

-PZDW zaproponuje działania minimalizujące oraz kompensujące w zakresie wpływu na gatunki ptaków podlegające ochronie;

- do czasu wydania przez RDOŚ decyzji zezwalającej na odstępstwa od zakazów dotyczących ptaków prace w obszarze Natura 2000 zostaną wstrzymane.

Aktualnie RDOŚ w Białymstoku oczekuje na wniosek ze strony PZDW.

Inwestor – w tym przypadku Podlaski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Białymstoku – uzyskał w dniu 1 grudnia 2016 r. decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia „Rozbudowa i budowa drogi wojewódzkiej nr 687 na odcinku Juszkowy Gród – Zwodzieckie”. W decyzji tej określone zostały warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Jeden z warunków decyzji wskazywał okres przeprowadzenia wycinki drzew, a mianowicie od 1 sierpnia do 14 marca. Warunek ten określał również, że dopuszczalne jest także prowadzenie wycinki drzew poza tym okresem, ale wyłącznie po weryfikacji i stwierdzeniu braku gniazdowania przez specjalistę ornitologa i dopuszczeniu takiej możliwości przez specjalistę chiropterologa. Ponadto w ww. decyzji wyraźnie podkreślono, że wszelkie prace związane z realizacją inwestycji należy prowadzić pod stałym nadzorem przyrodniczym.

Wnioskiem z dnia 8 listopada 2023 r. Wojewoda Podlaski wystąpił do tutejszego organu o uzgodnienie warunków realizacji i eksploatacji ww. przedsięwzięcia. Przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania na środowisko wynikało z wniosku inwestora z dnia 30 października 2023 r. o przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W związku z powyższym tutejszy organ postanowieniem z dnia 25 marca 2024 r. uzgodnił realizację ww. przedsięwzięcia. Wojewoda Podlaski decyzją z dnia 24 maja 2024 r. zezwolił inwestorowi, czyli Podlaskiemu Zarządowi Dróg Wojewódzkich w Białymstoku, na realizację przedmiotowej inwestycji. Wszystkie ww. decyzje są prawomocne i wiążące.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska stoi na stanowisku, że prowadzone prace nie stoją w sprzeczności z zapisami wydanej decyzji środowiskowej. Wycinka drzew i krzewów została przeprowadzona przed okresem lęgowym ptaków. Obowiązująca decyzja nie zawiera ograniczeń co do czasu prowadzenia robót ziemnych. Technologia tych prac uniemożliwia ich wykonywanie w okresie jesienno-zimowym, w czasie natężonych opadów deszczu, silnego mrozu czy roztopów, aczkolwiek prace powinny być prowadzone pod nadzorem przyrodniczym.

W ogłoszonym przez inwestora komunikacie o całkowitym zamknięciu w dniu 14 kwietnia 2026 r. drogi na odcinku m. Narewka – Zwodzieckie (km 20+600 – 27+700) zawarte były informacje o wyznaczonych objazdach zarówno dla samochodów osobowych, jak i ciężarowych.

W ocenie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Białymstoku wstrzymanie przez dłuższy okres danej inwestycji drogowej na obecnym etapie prac – o co wnosi we wniosku Stowarzyszenie Pracownia na rzecz Wszystkich Istot – spowoduje przesunięcie w czasie obecnie występujących utrudnień drogowych związanych z brakiem możliwości przejazdu przez aktualnie remontowany odcinek drogi. Według dotychczasowych ustaleń wykorzystywana trasa objazdu z Narewki do Hajnówki wiedzie przez tereny przylegające do rezerwatów przyrody w Puszczy Białowieskiej (Lasy Naturalne Puszczy Białowieskiej, Rezerwat Krajobrazowy im. W. Szafera) oraz inne cenne fragmenty Puszczy, nieobjęte do chwili obecnej ochroną rezerwatową, i liczy prawie 40 km. Aktualnie intensywność ruchu na tym odcinku znacząco wzrosła, co podnosi m.in. ryzyko kolizji ze zwierzętami. Remontowany odcinek drogi cechuje się mniejszymi walorami przyrodniczymi i liczy ok. 7 km. Istotne zatem jest, aby prace na nim ukończyć w miarę szybko, w taki sposób, aby wyprowadzić ruch samochodowy z obecnego objazdu przez Drogę Narewkowską. Załączona mapa przedstawia trasę alternatywnego objazdu w stosunku do zamkniętego odcinka drogi DW687 wraz z wyznaczonymi formami ochrony przyrody występującymi na danym obszarze.

Zatem wstrzymanie na dłuższy okres prowadzonych prac na tym odcinku drogi spowoduje utrzymanie intensywnego natężenia ruchu pojazdów na trasie wskazanego na mapie objazdu i tym samym wywoła na tym obszarze znacznie większe straty w przyrodzie niż w obszarze, gdzie aktualnie remontowany jest zamknięty odcinek drogi.