Regionalna Dyrekcja
Ochrony Środowiska w Białymstoku

Pojezierze Suwalskie zachwyca niezwykłym krajobrazem polodowcowym, czystymi wodami oraz bogactwem przyrodniczym. Jego wyjątkowe walory są chronione w ramach różnych form ochrony przyrody.

Jezioro Hańcza – najgłębsze jezioro w Polsce – jest objęte ochroną jako rezerwat przyrody „Jezioro Hańcza”, a jednocześnie znajduje się w granicach obszaru Natura 2000 Ostoja Suwalska PLH200003. Dla rezerwatu obowiązują zarządzenia RDOŚ w Białymstoku, określające m.in. zasady ochrony oraz udostępnienie tego wyjątkowego miejsca.

Ostoja Suwalska PLH200003 to jeden z najcenniejszych przyrodniczo obszarów północno-wschodniej Polski. W jej granicach znajduje się kilkadziesiąt jezior, w tym Hańcza, a także cenne siedliska przyrodnicze i stanowiska chronionych gatunków. Dla zachowania tych wartości Dyrektor RDOŚ ustanowił plan zadań ochronnych, który określa m.in. zagrożenia, cele oraz działania niezbędne dla właściwej ochrony przedmiotów ochrony obszaru.

Ochronę przyrody Pojezierza Suwalskiego uzupełniają także inne formy ochrony – m.in. Suwalski Park Krajobrazowy oraz liczne rezerwaty przyrody.

Dzięki tym formom ochrony możliwe jest zachowanie wyjątkowych ekosystemów, siedlisk, gatunków oraz walorów geologicznych i krajobrazowych regionu – przy jednoczesnym jego udostępnianiu mieszkańcom i turystom.

Co robimy dla ochrony Hańczy i jej otoczenia? Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Białymstoku podejmuje szereg działań służących zachowaniu walorów przyrodniczych tego wyjątkowego obszaru:

• procedujemy powiększenie rezerwatu przyrody „Jezioro Hańcza” o ponad 120 ha terenów leśnych przylegających do jeziora i rzeki. Projekt zakłada powiększenie rezerwatu do 430,92 ha;
• uczestniczymy w procedurach planistycznych i inwestycyjnych, w których analizowany jest wpływ planowanych działań na walory przyrodnicze obszaru;
• podejmujemy kroki w kierunku ograniczenia wycinek lasów prywatnych w pobliżu Jeziora Hańcza;
• współpracujemy z właściwymi organami w zakresie gospodarki ściekowej i zgłaszamy informacje dotyczące źródeł zanieczyszczeń mogących oddziaływać na jezioro;
• kontynuujemy współpracę z Fundacją Naukowe Badania Podwodne, w ramach której prowadzimy działania na rzecz ochrony jeziora, w tym akcje wydobywania zatopionych sieci stanowiących zagrożenie dla fauny;
• spotykamy się ze środowiskiem nurkowym, aby rozmawiać o zasadach bezpiecznego i odpowiedzialnego korzystania z Jeziora Hańcza oraz o ochronie jego podwodnego ekosystemu;
• uzupełniamy wiedzę przyrodniczą o Ostoi Suwalskiej, niezbędną do właściwego planowania i prowadzenia działań ochronnych;
• przygotowujemy opracowanie dokumentacji do projektu planu ochrony rezerwatu „Jezioro Hańcza” – RDOŚ zabezpieczył na ten cel środki.

W realizacji tych działań współpracujemy z Suwalskim Parkiem Krajobrazowym, samorządami, środowiskiem naukowym, organizacjami społecznymi oraz mieszkańcami regionu.

Tytuł Cudu Polski 2026 to piękne potwierdzenie, że Pojezierze Suwalskie jest miejscem wyjątkowym nie tylko w skali Podlasia, ale całej Polski.

Gratulujemy i przypominamy: poznawajmy, podziwiajmy i wspólnie chrońmy ten niezwykły krajobraz!

Zdjęcia: Agnieszka Dowgier i Adam Bohdan