Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska oraz 1 Podlaska Brygada Obrony Terytorialnej współpracują w zakresie retencji wody w Puszczy Białowieskiej
10.03.2026
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska oraz 1 Podlaska Brygada Obrony Terytorialnej zatrzymują wodę spływającą rowami w Puszczy Białowieskiej. Tylko w ciągu jednego dnia wykonano około 30 progów piętrzących wodę
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska oraz 1 Podlaska Brygada Obrony Terytorialnej współpracują w zakresie retencji wody w Puszczy Białowieskiej. Poprawia to nawodnienie siedlisk przyrodniczych, ale również utrudnia przekraczalność kompleksu, co wpisuje się w koncepcję Tarczy Wschód. Tylko podczas jednego dnia pracy wykonano około 30 obiektów mających na celu spowolnienie spływu wody. W planach jest kilka kolejnych dni wspólnej pracy.
Spadek poziomu wód gruntowych i przesychanie siedlisk to kluczowe zagrożenia, jakie zdefiniowano w planie zarządzania obiektem Światowego Dziedzictwa UNESCO oraz w projekcie planu ochrony obszaru Natura 2000 Puszcza Białowieska. Powodem problemów hydrologicznych są głównie zmiany klimatu, ale również odpływ wody rowami odwadniającymi, którymi pocięta jest Puszcza. Jako instytucja RDOŚ nie ma wpływu na zmiany klimatu, ale może aktywnie spowalniać spływ wód siecią rowów odwadniających. Choć wody z topniejącego śniegu nie ma w tym roku dużo, to sytuacja jest lepsza niż rok temu, kiedy śniegu nie było w ogóle.
Mamy zarezerwowane ogromne środki z kilku źródeł na poprawę stanu nawodnienia siedlisk, zwłaszcza w przygranicznych obszarach Natura 2000 oraz w rezerwatach przyrody. Jednak ich uruchomienie i wyłonienie wykonawców w ramach zamówień publicznych zajmie nam kilkanaście miesięcy. A wodę z topniejącego śniegu mamy w Puszczy teraz. Na jej zatrzymanie mamy dosłownie kilka dni. Spływa ona w bardzo szybkim tempie. Stąd pomysł podjęcia natychmiastowych działań we współpracy z Terytorialsami — mówi Adam Juchnik, Dyrektor RDOŚ w Białymstoku.
Mamy zmapowaną sieć rowów, działamy tam, gdzie spływa woda. Prace są realizowane w największym rezerwacie — Lasy Naturalne Puszczy Białowieskiej. Pierwszy dzień wspólnych działań przebiegł bardzo efektywnie. Dysponując 30‑osobową grupą Terytorialsów i kilkoma pracownikami RDOŚ, udało nam się wykonać około 30 urządzeń piętrzących. Wzorowaliśmy się na bobrach, korzystaliśmy z materiałów naturalnych dostępnych w zasięgu ręki, jak martwe drewno, kamienie, ziemia — mówi Adam Bohdan, Regionalny Konserwator Przyrody, który nadzorował prace.
Zgodnie z Normą Obronną większa głębokość bagien i cieków, obok zagęszczenia drzew, zwiększa nieprzejezdność i nieprzekraczalność terenu, czyli wpisuje się w założenia Tarczy Wschód — mówi kpt. Justyna Dziemiańczuk, Oficer prasowy 1. Podlaskiej Brygady Obrony Terytorialnej.
Doraźna współpraca RDOŚ oraz BOT w zakresie spowalniania odpływu wody to jedno z wielu działań, jakie podejmuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz podlegające mu instytucje z zakresu dual use, tzn. działań wpisujących się zarówno w cele ochrony przyrody, jak również zwiększania obronności.
Działania są realizowane głównie w największym rezerwacie — Lasy Naturalne Puszczy Białowieskiej. Obiekt ma zatwierdzone zadania ochronne mówiące o potrzebie spowolnienia spływu wód. Prace są wykonywane w dużej mierze w oparciu o ekspertyzę wykonaną przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej w Białymstoku.
