Regionalna Dyrekcja
Ochrony Środowiska w Bydgoszczy

Święto zainicjowane zostało w 2000 r. przez organizację American Tortoise Rescue, w celu podkreślenia konieczności ochrony żółwi oraz ich siedlisk.

W Polsce naturalnie występuje tylko jeden gatunek żółwia. Jest to nasz rodzimy żółw błotny, wpisany do Polskiej i Europejskiej Czerwonej Księgi Zwierząt, jako gatunek narażony na wyginięcie. Objęty jest także ochroną gatunkową ścisłą na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody.

Jest to gatunek związany ze środowiskiem wodno-błotnym (bagnami, mokradłami, zarastającymi jeziorkami leśnymi). Ten uroczy gad, ozdobiony żółtymi kropkami na głowie i szyi oraz żółtymi kreskami na skorupie, ważący zazwyczaj mniej niż kilogram i mierzący kilkanaście centymetrów – może dożyć sędziwego wieku 100 lat!

Pokarmem dla tego drapieżnika są drobne zwierzęta wodne, tj. ślimaki, żaby czy małe ryby.

Zwierzę to cechuje się ogromną płochliwością i skrytym trybem życia. Jako doskonały pływak i nurek, niemal nie opuszcza wody, a ląd traktuje niemal wyłącznie jako miejsce lęgowe dla samic.

Żółw błotny traci grunt pod nogami. Jego ciche wymieranie to efekt wielu negatywnych zjawisk:

- Izolacja: Zamiast spójnych siedlisk, żółwie tkwią w "wyspach" otoczonych przez ludzką infrastrukturę.

- Utrata domu: Osuszanie terenów podmokłych i zarastanie jezior – odbiera im miejsce do życia.

- Brak potomstwa: Naturalna sukcesja i zalesianie sprawiają, że brakuje piaszczystych miejsc na jaja, które i tak padają łupem drapieżników.

- Obcy najeźdźcy: Żółwie ozdobne, porzucane przez ludzi, konkurują z naszym rodzimym gatunkiem o pokarm i miejsce.

6 niezwykłych faktów o sekretnym świecie żółwi:

- Ekstremalni rekordziści ewolucji: Świat żółwi to skrajności. Z jednej strony mamy potężnego żółwia skórzastego, prawdziwego morskiego giganta, który waży ponad 1000 kg i mierzy przeszło 2 metry. Z drugiej – filigranowego żółwia padlopera, który mieści się w dłoni, osiągając zaledwie 6-8 cm.

- Płeć pisana temperaturą: Płeć żółwiątek nie jest z góry określona, lecz zależy od temperatury w gnieździe: cieplejszy piasek oznacza samice, chłodniejszy – samce.

- Bezzębni, ale drapieżni: Choć żółwie nie posiadają zębów, ich "uśmiech" potrafi być niezwykle skuteczny. Zamiast nich używają twardego, ostrego jak brzytwa dzioba, którym bez trudu rozdrabniają pokarm.

- Sensoryczny majstersztyk: Żółwie to mistrzowie obserwacji – widzą świat w pełnej palecie barw, a do tego charakteryzują się świetnym węchem. Co ciekawe, mimo braku zewnętrznych otworów usznych, cieszą się dobrym słuchem.

- Pancerz to nie zbroja: Skorupa żółwia to nie martwa tarcza. Jest mocno unerwiona, co oznacza, że żółw czuje dotyk.

- Długowieczni mędrcy: Niektóre gatunki, jak żółwie słoniowe z Galapagos, zdają się ignorować upływ czasu, żyjąc ponad 300 lat.

Chrońmy środowiska, w których żyją żółwie – to najskuteczniejsza metoda ochrony dla tych niezwykłych gadów.