Regionalna Dyrekcja
Ochrony Środowiska w Bydgoszczy

Zakończono długo wyczekiwane prace mające na celu udostępnienie dla zwiedzających jednego z najcenniejszych przyrodniczo zakątków regionu – rezerwatu cisów Jelenia Góra im. Kazimierza Szlachetko. Oficjalne otwarcie trasy to wielkie święto dla wszystkich miłośników leśnych wędrówek i ochrony przyrody. Uroczystość zwieńczono sadzeniem pamiątkowych drzew.

Wspólny sukces dla ochrony przyrody

W uroczystym przecięciu wstęgi udział wzięli: pan Adam Wenda – Nadleśniczy Nadleśnictwa Zamrzenica, pan Jacek Brygman – Wójt Gminy Cekcyn, pani Honorata Galczewska – Naczelnik Wydziału Promocji i Mediów - Rzecznik Prasowy Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu oraz kierownictwo RDOŚ w Bydgoszczy: dr Ewa Patalas – Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Bydgoszczy, dr inż. Marek Machnikowski – Zastępca Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy, Regionalny Konserwator Przyrody w Bydgoszczy.

Pani Dyrektor w swoim wystąpieniu podkreśliła, że prawdziwa wartość rezerwatu nie jest mierzona w hektarach. Nawet najmniejszy obszar chroniony może być domem dla niezwykle cennych gatunków, a ich ochrona stanowi dowód troski o zachowanie przyrodniczego dziedzictwa dla przyszłych pokoleń.

Tworzenie przemyślanych ścieżek dydaktycznych, takich jak ta w rezerwacie cisów Jelenia Góra, ma pełne i zdecydowane poparcie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Bydgoszczy. Naszym priorytetem jest nie tylko ochrona tak unikalnych stanowisk cisa pospolitego, ale też mądre otwieranie ich na drugiego człowieka. Takie inicjatywy są kluczowe, ponieważ skutecznie łączą turystykę z edukacją ekologiczną. To wyjątkowe miejsce stanowi idealne połączenie relaksu na łonie natury z pożyteczną nauką o ekologii, gdzie cisza lasu redukuje stres i poprawia samopoczucie, a bliskość unikalnych drzew uczy cierpliwości i pokory. Wyznaczona trasa uczy szacunku do przyrody i pozwala podziwiać jej piękno bez wyrządzania szkód w ekosystemie. To najlepszy sposób, by budować w społeczeństwie odpowiedzialność za nasze wspólne dziedzictwo.

Rys historyczny i ochrona prawna

Rezerwat cisów Jelenia Góra im. Kazimierza Szlachetko powstał na mocy zarządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 11 grudnia 1995 r. W listopadzie 2017 roku Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Bydgoszczy wydał zarządzenie dostosowujące dane dotyczące rezerwatu do aktualnych przepisów prawych, w tym określające jego dokładny rodzaj, typ i podtyp.

Aktualności i udostępnienie szlaku

Dzięki staraniom Nadleśnictwa Zamrzenica, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Bydgoszczy, w sierpniu 2022 roku, wyznaczył na terenie rezerwatu oficjalny szlak pieszy.

Bezpieczeństwo na trasie oraz jej oznakowanie to zadanie Nadleśniczego. Aby udostępnić ścieżkę zwiedzającym, Nadleśnictwo Zamrzenica przeprowadziło niezbędne prace porządkowe (m.in. usunięcie niebezpiecznych drzew) oraz zamontowało tablice edukacyjne.

Działania te zrealizowano w ramach unijnego projektu: „Ochrona i wzmacnianie potencjału przyrodniczego poprzez ochronę gatunków i siedlisk, kanalizację ruchu turystycznego na obszarach chronionych oraz edukację przyrodniczą” (nr FEKP.02.15-IZ.00-0007/25), dofinansowanego z programu Fundusze Europejskie dla Kujaw i Pomorza 2021-2027.

Rezerwat cisów „Jelenia Góra”

Ten florystyczny rezerwat przyrody położony w województwie kujawsko-pomorskim (gmina Cekcyn, Nadleśnictwo Zamrzenica), choć zajmuje powierzchnię niespełna 4,25 hektara, kryje w sobie prawdziwy przyrodniczy skarb.

Dlaczego to miejsce jest wyjątkowe?

Fenomen cisów – podczas gdy w innych rezerwatach cisy bywają kapryśne i wymagają ciągłej opieki, tutaj przeżywają prawdziwy renesans. Cis pospolity czuje się tu znakomicie: doskonale się odnawia i naturalnie powiększa swoje terytorium. Liczebność populacji cisów określa się obecnie na ok. 1,1 tys. okazów. Około 60% cisów to nalot o wysokości do 25 cm, zaś największe okazy osiągają wysokość około 9 m.

Botaniczny raj – oprócz dumnych cisów, oko bystrego obserwatora dostrzeże tu inne, niezwykle rzadkie i chronione perełki florystyczne. W rezerwacie stwierdzono dotąd występowanie 99 gatunków flory naczyniowej oraz 19 gatunków mchów i wątrobowców.

Edukacja w sercu lasu

Nowo otwarta ścieżka pozwala odwiedzającym z bliska przyjrzeć się unikalnemu stanowisku cisa pospolitego. Trasa została zaprojektowana w sposób, który minimalizuje ingerencję w naturalny ekosystem rezerwatu, a jednocześnie pozwala edukować społeczeństwo na temat potrzeby ochrony rzadkich gatunków. Dzięki tablicom informacyjnym spacerowicze mogą dowiedzieć się więcej o historii tego miejsca i biologii tych niezwykłych, długowiecznych drzew.

Kodeks odpowiedzialnego turysty

Rezerwat przyrody to najwyższa forma ochrony przyrody w Polsce. Wstęp na jego teren jest możliwy wyłącznie na określonych warunkach. Przestrzeganie poniższych reguł chroni unikalne cisy i pozwala zachować ten las dla przyszłych pokoleń.

Najważniejsze zasady poruszania się po rezerwacie:

- Trzymaj się wyznaczonej ścieżki. Schodzenie z trasy niszczy delikatną ściółkę i młode siewki cisów.

- Poruszaj się wyłącznie pieszo. Jazda na rowerze lub hulajnodze po ścieżce rezerwatu jest niedozwolona.

- Zostaw psa w domu. Wprowadzanie psów do rezerwatu jest prawnie zabronione, ponieważ płoszą one dzikie zwierzęta.

- Zachowaj absolutną ciszę. Hałas wywołuje ogromny stres u leśnych ptaków i ssaków.

- Nie zrywaj roślin i grzybów. Każdy element ekosystemu, nawet martwe drewno, musi pozostać na swoim miejscu.

- Nie używaj otwartego ognia. Palenie tytoniu i rozpalanie ognisk grozi katastrofalnym w skutkach pożarem.

- Zabierz wszystkie śmieci ze sobą. Na terenie rezerwatu nie ma koszy, aby nie przyciągać dzikich zwierząt.

Szczegółowy wykaz zakazów obowiązujących w rezerwatach przyrody reguluje art. 15 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.