Nowe rezerwaty przyrody w województwie małopolskim
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Krakowie - Pan Piotr Chmielarczyk - podpisał 9 lipca 2026 r. zarządzenia w sprawie utworzenia trzech nowych rezerwatów przyrody oraz powiększenia jednego rezerwatu w województwie małopolskim. Tym samym najwyższym reżimem ochronnym objęte zostało ponad 140 ha, a liczba rezerwatów w województwie zwiększyła się do 94.
Województwo małopolskie wzbogaciło się o 3 nowe rezerwaty przyrody: Wilczy Grunt, Źródliska Wisłoki i Lubogoszcz. Zarządzenia w sprawie uznania obszarów za rezerwat przyrody podpisał 9 lipca 2026 r. Pan Piotr Chmielarczyk – Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Krakowie. Dodatkowo tego samego dnia podpisane zostało zarządzenie powiększające istniejący rezerwat przyrody Wąwóz Homole. Łączna powierzchnia rezerwatów w województwie zwiększyła się o ponad 140 ha.
Utworzenie nowych rezerwatów było możliwe dzięki współpracy między Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska w Krakowie a Lasami Państwowymi i organizacjami pozarządowymi. Nowe rezerwaty obejmują tereny wyróżniające się pod względem przyrodniczym w skali województwa i stanowią mocne uzupełnienie sieci rezerwatów przyrody w województwie. Wszystkie propozycje przeszły konsultacje społeczne oraz zostały pozytywnie zaopiniowane przez Regionalną Radę Ochrony Przyrody w Krakowie.
Rezerwat przyrody Wilczy Grunt o powierzchni 18,99 ha położony jest w centralnej części Lasu Bratucickiego, w gminie Szczurowa, ok. 10 km na północ od Brzeska. Rezerwat obejmuje fragment lasu nad potokiem Młynówka w Lesie Bratucickim, pokrytego zbiorowiskiem olsu. Teren rezerwatu wyróżnia się dużym uwilgotnieniem, występowaniem starodrzewu olszowego o wysokim stopniu naturalności oraz naturalnym runem charakterystycznym dla lasów bagiennych. Zbiorowiska olsów są słabo reprezentowane w sieci rezerwatów województwa, a więc jego ustanowienie pozwoli na uzupełnienie sieci rezerwatów pod względem reprezentatywności siedlisk.
Rezerwat przyrody Źródliska Wisłoki o powierzchni 71,49 ha położony jest w Beskidzie Niskim, przy granicy polsko-słowackiej, na terenie gminy Sękowa. Rezerwat składa się z dwóch enklaw obejmujących źródliskowe odcinki rzeki Wisłoki. W obszarze rezerwatu występują stałe i okresowe fragmenty cieków, młaki źródliskowe, kaskadowe rozlewiska oraz stawy osuwiskowe. Miejsca te stanowią siedliska dla chronionych gatunków zwierząt, w szczególności płazów. W otoczeniu cieków i rozlewisk teren rezerwatu pokryty jest zbiorowiskiem bagiennej olszynki górskiej, a w pozostałym obszarze żyznej buczyny karpackiej.
Rezerwat przyrody Lubogoszcz o powierzchni 20,40 ha położony jest na północnych stokach szczytu Lubogoszcz w Beskidzie Wyspowym, na terenie gminy Mszana Dolna. Rezerwat obejmuje fragment lasu pokryty zbiorowiskami żyznej buczyny karpackiej oraz rzadkiej jaworzyny z języcznikiem, która występuje na stromych zboczach ze ścianami skalnymi oraz rumowiskami. Na terenie rezerwatu obficie występuje języcznik zwyczajny – rzadki gatunek paproci.
Rezerwat przyrody Wąwóz Homole, znajdujący się na terenie gminy Szczawnica, został utworzony w 1963 r. dla ochrony wąwozu skalnego w Małych Pieninach, odznaczającego się wyjątkowo pięknym krajobrazem i zawierającego liczne osobliwości przyrody żywej i nieożywionej. Wąwóz osiąga głębokość do 120 metrów i otoczony jest stromymi ścianami skalnymi. W rezerwacie licznie występują różne formy skałkowe, a jego dnem płyną potoki Kamionka i Koniowski. Rezerwat odznacza się wyjątkowym bogactwem gatunków roślin, zbiorowisk roślinnych, a także owadów i ptaków. Dzięki wybitnym walorom krajobrazowym rezerwat od lat stanowi jedną z głównych atrakcji Pienin i jest odwiedzany przez dziesiątki tysięcy turystów. Powierzchnia rezerwatu zwiększona zostaje z 58,64 do 91,16 ha, dzięki czemu ochroną objęte zostają cenne formacje skalne, fragmenty dolin potoków oraz rzadkie zbiorowiska roślinne. Dodatkowo wokół rezerwatu wyznaczona zostaje otulina chroniąca przed zagrożeniami zewnętrznymi.
Formalnie nowe rezerwaty zaczną funkcjonować 29 lipca 2026 r., kiedy wejdą w życie zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie.
