Polityka Senioralna KPRM

Dlaczego ta ustawa jest potrzebna

Ustawa realizuje kamień milowy A70G Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Kamień milowy dotyczy wejścia w życie aktów prawnych i przyjęcia dokumentów, które uwzględniają priorytetowe reformy ze strategicznego przeglądu opieki długoterminowej w Polsce. Zakłada on zmianę odpowiednich aktów prawnych zgodnie z rekomendacjami tego przeglądu.

Skala potrzeb szybko rośnie: w 2024 roku w Polsce żyło blisko 10 milionów osób w wieku 60 lat i więcej. W tej grupie 62 procent osób miało długotrwałe problemy zdrowotne albo choroby przewlekłe. Do 2050 roku liczba osób w wieku 85 lat i więcej wzrośnie z 0,84 miliona do 1,7 miliona, czyli o ponad 100 procent. Jednocześnie liczba osób w wieku produkcyjnym spadnie do 15,8 miliona.

Kamień milowy w KPO to krok milowy w polityce senioralnej. Odpowiedzialna polityka senioralna musi wyprzedzać demografię, bo szczególnie szybko będzie rosła liczba najstarszych seniorów. Wraz z wiekiem rosną ograniczenia sprawności, wielochorobowość i potrzeba pomocy w codziennym życiu.
Ta ustawa przygotowuje państwo na głęboką zmianę demograficzną

– mówi Marzena Okła-Drewnowicz, Sekretarz Stanu w KPRM, Pełnomocnik Rządu do spraw Polityki Senioralnej.

Jak ustawa skróci drogę do wsparcia

Ustawa wprowadza między innymi dwa rozwiązania, które mają ułatwić seniorom i ich bliskim poruszanie się po opiece długoterminowej. Pierwsze to powiatowy koordynator opieki długoterminowej, który uporządkuje informacje o usługach i świadczeniach dostępnych w powiecie. Drugie to Program Bon Senioralny, czyli usługa wsparcia w domu dla osób od 65. roku życia. Oba rozwiązania mają skrócić drogę od potrzeby pomocy do konkretnego wsparcia.

Koordynator wskaże drogę do pomocy

Powiatowy koordynator opieki długoterminowej pomoże osobie wymagającej wsparcia i jej bliskim znaleźć właściwą pomoc. Koordynator pomoże ustalić, jakiego wsparcia potrzebuje ta osoba, i wskaże usługi albo świadczenia dostępne w powiecie. Te informacje będą dotyczyć pomocy w domu, placówek dziennych, domów pomocy społecznej oraz zakładów opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych. Senior i jego bliscy dostaną prostą informację, gdzie zgłosić się po pomoc i jak przejść przez kolejne kroki.

Bon senioralny wesprze seniora w domu

Program Bon Senioralny to usługa wsparcia w domu dla osób od 65. roku życia. Senior otrzyma pomoc opiekuna, a gmina otrzyma środki na zorganizowanie tej pomocy, na przykład na zatrudnienie opiekunów. Gmina oceni potrzeby seniora, zawrze z nim umowę i zapewni usługę samodzielnie albo przez wybrany podmiot. Wsparcie obejmie podstawowe czynności życia codziennego, między innymi czynności związane z pielęgnacją i kontaktem z otoczeniem. Kryterium dochodowe wyniesie 3410 zł średniego miesięcznego dochodu z trzech miesięcy przed wnioskiem i wzrośnie wraz z waloryzacją emerytur i rent. Kryterium finansowe otrzymania wsparcia będzie więc zdecydowanie wyższe niż te w pomocy społecznej. Na pierwszą edycję programu w latach 2026–2028 budżet państwa przeznaczy łącznie miliard złotych.

Bon senioralny pomoże usunąć białe plamy na mapie usług opiekuńczych

Bon Senioralny w pierwszej kolejności trafi do gmin, w których nie ma usług opiekuńczych albo usługi są świadczone dla najwyżej 10 osób. Następnie program obejmie gminy, w których prognozowany wzrost liczby i udziału seniorów w społeczności gminy jest wysoki. Często są to gminy wiejskie albo wiejsko-miejskie. Blisko 11 procent gmin nie zapewnia usług opiekuńczych, a około 33 procent gmin świadczy je dla nie więcej niż 10 osób. Dziś opiekę długoterminową w 80 procentach świadczą opiekunowie nieformalni, czyli rodzina, przyjaciele, znajomi i sąsiedzi. Współczesny rynek pracy, tempo życia i odległość miejsca zamieszkania coraz bardziej utrudniają taki model opieki. Program będzie więc likwidował białe plamy na mapie usług opiekuńczych.

Jak państwo oceni działanie ustawy

Państwo będzie sprawdzać, jak nowe rozwiązania działają w praktyce. Będzie monitorować jakość usług, dostępność pomocy, dane z powiatów oraz doświadczenia seniorów i opiekunów. Przed upływem 36 miesięcy od wejścia ustawy w życie Rada Ministrów otrzyma raport o jej funkcjonowaniu. Raport obejmie ocenę skutków ustawy oraz propozycje zmian.

Ta ustawa to pierwszy krok w stronę systemowej koordynacji opieki długoterminowej. To także koło zamachowe dla kolejnych rozwiązań na rzecz osób starszych

– podkreśla Marzena Okła-Drewnowicz, Sekretarz Stanu w KPRM, Pełnomocnik Rządu do spraw Polityki Senioralnej.