Powrót

RPO i przedstawiciele Zespołu do spraw Sygnalistów na kongresie Open Eyes Economy Summit 2026

17.11.2026

W dniach 17 - 18 listopada 2026 r. w Krakowie odbył się Open Eyes Economy Summit 2026 (OEES 2026). Tematem tegorocznego wydarzenia były relacje pomiędzy biznesem a demokracją, które, zdaniem organizatorów, są dwoma filarami współczesnego świata. OEES ma stanowić platformę spotkania przedstawicieli biznesu, nauki, administracji, kultury i organizacji społecznych, umożliwiającą poszukiwanie wspólnych rozwiązań w oparciu o wartości, odpowiedzialność oraz przekonanie, że ekonomia, polityka, technologia i relacje społeczne są elementami jednej, wzajemnie powiązanej rzeczywistości. Wydarzenie zostało objęte patronatem RPO, a Sylwia Gregorczyk-Abram wygłosiła jedno z wystąpień wprowadzających na temat „Good governance, odpowiedzialny biznes, silna demokracja.”

Pięć osób siedzi na krzesłach na scenie w salce konferencyjnej, w tle duża plansza z napisem "Innowacje dla demokracji"

Marcin Malecko, Dyrektor Zespołu do spraw Sygnalistów w BRPO wziął udział w sesji specjalnej pod patronatem Uniwersytetu Jagiellońskiego „Innowacje dla demokracji.” Paneliści wskazywali, że wpływ innowacji może być szerszy niż korzyści dla osób je wdrażających i obejmować inne podmioty, a także wpływać na sferę społeczną. Nowe technologie poprzez wyrównywanie szans, poszerzanie dostępu do dóbr i usług oraz wzmacnianie odporności państwa mogą przyczyniać się do demokratyzacji życia społecznego, mogą jednak również prowadzić do pogłębiania nierówności. Celem panelu było rozważenie, jak odpowiedzialnie rozwijać i finansować nowe technologie w celu maksymalizacji korzyści i uniknięcia zagrożeń, aby innowacje prowadziły do budowy demokracji i dobrobytu.

Marcin Malecko wskazał, że prawo, a w szczególności prawa człowieka są szczególną dziedziną i perspektywą w kontekście innowacji. Ze swej natury skupiają się na aspekcie zagrożeń dla jednostki wynikających z wdrażania innowacji. Jednocześnie należy pamiętać, że innowacje stanowią dużą szansę dla obywateli. Przykładem może być sztuczna inteligencja, która pomaga obywatelom formułować wnioski kierowane do organów. Z drugiej strony, obywatele nie zawsze są świadomi z zagrożeń związanych z generowaniem wniosków przy pomocy modeli językowych.

Marcin Malecko podkreślił ponadto, że w dziedzinie innowacji prawo z natury jest spóźnione: odpowiada na wyzwania czy zjawiska dopiero jak są już zdefiniowane. Przykładem może być RODO, a obecnie regulacje dotyczące sztucznej inteligencji, czy społecznej odpowiedzialności biznesu. Przy wdrażaniu prawnych innowacji, które przychodzą do nas często z porządku prawnego Unii Europejskiej, na początku obserwujemy usztywnienie organizacji, na które nałożono określone obowiązki. Przykład RODO pokazuje jednak, że w dłuższej perspektywie te regulacje przyczyniają się zmiany sposobu myślenia i zmiany paradygmatów, w których się poruszamy. Obywatele stają się bardziej świadomi różnego rodzaju perspektyw i swoich uprawnień, co przykłada się na demokratyzację funkcjonowania społeczeństwa, w tym również organizacji.

Przepisy o ochronie sygnalistów stanowią innowację w polskim porządku prawnym, która ma szanse przyczynić się również do wsparcia innowacji np. poprzez wykrywanie i zapobieganie nadużyciom w obszarze finansowania badań naukowych. 

Materiały

Strona Kongresu Open Eyes Economy Summit
Informacja o udziale w Kongresie na stronie BIP Rzecznika Praw Obywatelskich
{"register":{"columns":[]}}