Polska w Szwajcarii

29 sierpnia na łamach dziennika „Neue Zürcher Zeitung” ukazał się obszerny dwustronicowy wywiad z chargé d’affaires a.i. RP w Bernie Markiem Prawdą, przeprowadzony przez Selinę Berner, redaktorkę NZZ ds. polityki bezpieczeństwa. Publikacja pt. „Es gibt keinen Frieden durch Erzählungen”/„Es gibt kein Reduit in der heutigen Welt” [tłum. „Pokoju nie zapewnią opowieści”/„W dzisiejszym świecie nie ma już bezpiecznej ostoi”] wpisuje się bezpośrednio w trwającą w Szwajcarii debatę przed głosowaniem 27 września br. w sprawie tzw. inicjatywy neutralnościowej.

Głównym przekazem M. Prawdy było zakwestionowanie przekonania, że neutralność i geograficzne oddalenie same w sobie mogą zapewnić bezpieczeństwo w obecnych realiach strategicznych. Wskazał, że rosyjska agresja na Ukrainę dowodzi konieczności budowania realnych zdolności obronnych, wiarygodnego odstraszania oraz utrzymania spójności państw europejskich. Podkreślił, że Rosja wykorzystuje przede wszystkim słabość i podziały Zachodu, dlatego bezpieczeństwo europejskie wymaga gotowości do obrony wspólnych wartości i współdziałania, także ze strony państw neutralnych.

W odniesieniu do Szwajcarii M. Prawda zwrócił uwagę, że kraj ten nie może już postrzegać się jako „bezpieczna wyspa” poza głównym obszarem zagrożeń europejskich. W tym kontekście padła teza, że „w dzisiejszym świecie nie ma już bezpiecznych ostoi”. Jednocześnie nie kwestionował samego statusu neutralności, lecz wskazywał na potrzebę jego dostosowania do zmienionych warunków bezpieczeństwa i większego wkładu Szwajcarii w bezpieczeństwo kontynentu.

Drugim istotnym wątkiem była polityka europejska. M. Prawda polemizował z obecnym w szwajcarskiej debacie obrazem UE jako przede wszystkim źródła regulacji i ograniczeń. W jego ocenie wojna w Ukrainie przyspieszyła zasadniczą zmianę Unii, zwłaszcza w zakresie bezpieczeństwa i obronności, czyniąc z niej w coraz większym stopniu wspólnotę losu. Wskazał, że także Szwajcaria powinna wykorzystać możliwość udziału w tej transformacji, zamiast odnosić się do wcześniejszego, nieaktualnego obrazu UE.

Wywiad zawierał również konkretne odniesienia do współpracy polsko-szwajcarskiej w dziedzinie bezpieczeństwa, m.in. szkoleń polskich załóg pancernych w Thun, perspektywy współpracy związanej z F-35 oraz planowanego skierowania przez Szwajcarię attaché obrony do Warszawy. Całość publikacji prezentuje Polskę jako państwo o jednoznacznie proatlantyckiej i europejskiej orientacji, posiadające bezpośrednie doświadczenie rosyjskiego zagrożenia i opowiadające się za ugruntowaniem europejskiej kultury strategicznej oraz większą odpowiedzialnością państw europejskich za własne bezpieczeństwo.