Zamknięcie jazu w Widuchowej otwiera sezon na wiosnę
13.04.2026
Pracownicy Ośrodków Hydrotechnicznych z Widuchowej i Gozdowic rozpoczęli prace związane z zamykaniem jazu Widuchowa po okresie zimowym. Działania te są kluczowym elementem przygotowania układu Odrzańskiej Drogi Wodnej do sezonu letniego. Zamknięcie jazu umożliwia piętrzenie wody, regulację przepływu Odry oraz utrzymanie bezpiecznych warunków hydrologicznych w regionie.
Jaz w Widuchowej został wybudowany w 1914 roku jako jeden z ważniejszych elementów prac regulacyjnych prowadzonych na Odrze w latach 1906–1937. Celem inwestycji była m.in.:
- poprawa warunków żeglugowych,
- zmniejszenie zagrożenia powodziowego,
- umożliwienie wykorzystania rolniczego terenów Międzyodrza.
Obiekt do dziś pełni istotną rolę w systemie sterowania wodami Odry.
Podstawowe parametry techniczne
Jaz jest budowlą piętrzącą, zlokalizowaną w miejscu rozdziału wód na Odrę Wschodnią i Odrę Zachodnią. Najważniejsze elementy:
- próg betonowy o wysokości 2,04 m,
- rzędna korony progu: –3,0 m n.p.m.,
- pięć przęseł o szerokości po 15,6 m,
- całkowite światło jazu: 78 m,
- w każdym przęśle osiem sekcji oddzielanych stalowymi pilotami,
- sekcja zamykana jest trzema stalowymi zastawkami o wymiarach 1,87 × 1,50 m.
Obsługa jazu odbywa się z wykorzystaniem suwnicy bramowej, która porusza się po pomoście jazu.
Prace zimowe 2025/2026
Zgodnie z instrukcją eksploatacji, w listopadzie 2025 r. jaz został całkowicie otwarty na okres zimowy. Oznaczało to:
- wyjęcie wszystkich zastawek z wody i ustawienie ich na pomoście roboczym,
- zamontowanie stalowych lin do każdego pilota,
- opuszczenie pilotów na dno rzeki, gdzie bezpiecznie spoczywały przez zimę.
Takie działanie chroni konstrukcję przed uszkodzeniami spowodowanymi lodem oraz wysokimi zimowymi przepływami.
Rozpoczęcie procesu zamykania jazu...
...wyznaczone zostało na 9 kwietnia. W pierwszym dniu:
- podniesiono z dna rzeki wszystkie odrzwia (piloty) w przęsłach nr 1 i 5,
- prace prowadzone były ostrożnie, ponieważ część pilotów została zasypana piaskiem i osadami dennymi.
W kolejnych dniach pracownicy będą podnosić odrzwia z przęseł nr 2, 3 i 4, a następnie montować zestawy zastawek w poszczególnych sekcjach. Zakończenie tej operacji pozwoli na przywrócenie pełnej sterowalności jazu zgodnie z instrukcją gospodarowania wodą.
Znaczenie jazu w Widuchowej dla żeglugi i bezpieczeństwa
Jego prawidłowe funkcjonowanie jest niezbędne dla utrzymania bezpiecznych stanów wód oraz ochrony przeciwpowodziowej terenów Międzyodrza, a także zapewnienia odpowiednich warunków dla żeglugi, przez stabilizację przepływów w okresie letnim. Prace wykonują wyspecjalizowane zespoły Obiektów Hydrotechnicznych, dbając o bezpieczeństwo pracowników oraz ciągłość funkcjonowania infrastruktury wód Odry Wschodzniej, Zachodniej i Granicznej.