Kategoryzacja ryzyka w zakresie przeprowadzania kontroli przedsiębiorców
ZASADY DOTYCZĄCE WŁAŚCIWEJ OCENY KATEGORII RYZYKA W ODNIESIENIU DO PRZEDSIĘBIORCÓW PODLEGAJĄCYCH NADZOROWI INSPEKCJI SANITARNEJ
- Zgodnie z treścią art. 47 ust. 1a ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, (Dz.U. z 2025 poz. 1480 ze zm., dalej: Prawo przedsiębiorców) – w wersji obowiązującej od 1 stycznia 2026 roku: „Organ kontroli zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ten organ informację o zasadach umożliwiających przypisanie przedsiębiorców do właściwej dla nich kategorii ryzyka, na podstawie dotychczasowej okresowej analizy (…)”
- Zgodnie z treścią art. 47 ust. 1 zd. 1Prawa przedsiębiorców: „Kontrole przeprowadza się zgodnie z okresowym planem kontroli po uprzednim dokonaniu okresowej analizy prawdopodobieństwa naruszenia prawa w ramach wykonywania działalności gospodarczej (kontrola planowa).”
- Zgodnie z treścią art. 47 ust. 1 zd. 2 Prawa Przedsiębiorców: „Analiza obejmuje identyfikację obszarów podmiotowych i przedmiotowych, w których ryzyko naruszenia przepisów jest największe.”
- Zgodnie z treścią art. 47 ust. 1 zd. 3 i 4: Prawa Przedsiębiorców: „W oparciu o wyniki analizy określa się zasady umożliwiające przypisanie przedsiębiorców do jednej z następujących kategorii ryzyka: niskie, średnie, wysokie. Sposób przeprowadzenia analizy określa organ kontroli lub organ nadrzędny.”
- Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny jest organem kontroli w rozumieniu przepisu wskazanego w pkt 1 w zakresie:
- higieny radiacyjnej (art. 12 ust. 1a pkt 2 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, dalej: ustawa o PIS) [przy czym na podstawie art. 65 ust. 1 pkt Prawa przedsiębiorców przepisów rozdziału 5 – tj. art. 45 – 64 Prawa przedsiębiorców nie stosuje się do kontroli prowadzonych na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe (Dz.U. z 2024 r. poz. 1277, 1897 i 1907) – przypis własny],
- warunków dotyczących higieny pracy w zakładach inżynierii genetycznej (art. 12 ust. 1a pkt 2 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, dalej: ustawa o PIS)
- Art. 55a ust. 1 Prawa przedsiębiorców: „Organ kontroli może przeprowadzić kontrolę planową przedsiębiorcy, który został przypisany do jednej z kategorii ryzyka, o których mowa w art. 47 ust. 1, w przypadku:
1) niskiego ryzyka - nie częściej niż raz w ciągu 5 lat;
2) średniego ryzyka - nie częściej niż raz w ciągu 3 lat;
- wysokiego ryzyka - tak często, jak to jest konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania odpowiednich przepisów, z uwzględnieniem wysokiego ryzyka wystąpienia nieprawidłowości oraz środków niezbędnych do jego ograniczania.
OBSZAR HIGIENY RADIACYJNEJ W ZAKRESIE PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO
|
Kategoria ryzyka/podmioty
|
1 grupa |
|
Ryzyko wysokie (częstotliwość kontroli tak często, jak to konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania odpowiednich przepisów, z uwzględnieniem wysokiego ryzyka wystąpienia nieprawidłowości oraz środków niezbędnych do jego ograniczenia, ale nie rzadziej niż raz na 3 lata) |
|
|
Jednostki ochrony zdrowia wykonujące świadczenia szpitalne |
|
|
Kategoria ryzyka/podmioty |
2 grupa |
|
Ryzyko średnie (częstotliwość kontroli: nie częściej niż raz w ciągu 2 lat, ale nie rzadziej niż raz na 4 lata) |
|
|
Pozostałe jednostki organizacyjne wykonujące działalność związaną z narażeniem na promieniowanie jonizujące |
|
OBSZAR HIGIENY RADIACYJNEJ W ZAKRESIE PÓL ELEKTROMAGNETYCZNYCH
|
Kategoria ryzyka/podmioty
|
1 grupa |
|
Ryzyko wysokie (częstotliwość kontroli tak często, jak to konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania odpowiednich przepisów, z uwzględnieniem wysokiego ryzyka wystąpienia nieprawidłowości oraz środków niezbędnych do jego ograniczenia, ale nie rzadziej niż raz na 3 lata). |
|
|
Podmioty lecznicze wykonujące świadczenia szpitalne, w których są stosowane rezonanse magnetyczne oraz inne urządzenia wykorzystujące pola elektromagnetyczne |
|
|
Kategoria ryzyka/podmioty |
2 grupa |
|
Ryzyko średnie (częstotliwość kontroli: nie częściej niż raz w ciągu 3 lat, ale nie rzadziej niż raz na 5 lat). |
|
|
Pozostałe podmioty lecznicze oraz inne podmioty wykorzystujące pola elektromagnetyczne do celów medycznych. |
|
|
Kategoria ryzyka/podmioty |
3 grupa |
|
Ryzyko niskie (częstotliwość kontroli: nie częściej niż raz w ciągu 5 lat) |
|
|
Podmioty wykorzystujące pola elektromagnetyczne do celów innych niż medyczne (energetyka, przemysł, radiokomunikacja i łączność, nauka i inne) |
|
OBSZAR ŚRODOWISKA PRACY
|
Podmioty |
Kategoria ryzyka |
|
Zakłady, w których występują przekroczenia dopuszczalnych poziomów czynników szkodliwych dla zdrowia lub były stwierdzone przekroczenia NDS/NDN, NDSCh, NDSP w minionym roku. (z wyjątkiem zakładów (dot. stanowisk pracy) z przekroczeniami NDN hałasu i drgań mechanicznych, w których wdrożono program działań organizacyjno-technicznych) |
ryzyko wysokie |
|
Zakłady, w których występuje narażenie inhalacyjne na czynniki rakotwórcze, mutagenne lub reprotoksyczne (CMR) w stężeniach > 0,5 NDS. |
|
|
Zakłady, w których dochodzi do zamierzonego użycia szkodliwego czynnika biologicznego z grupy 4 oraz podmioty lecznicze wyznaczone do opieki nad pacjentem ze zdiagnozowaną chorobą zakaźną wywołaną szkodliwym czynnikiem biologicznym z grupy 4. Zakłady, w których występuje narażenie na szkodliwe czynniki biologiczne grupy 3 o podwyższonym ryzyku narażenia względem ryzyka populacyjnego – praca w zakładach gospodarki odpadami oraz przy oczyszczaniu ścieków. |
|
|
Zakłady, w których w ostatnich latach występuje wzmożone występowanie chorób zawodowych mających bezpośredni związek z obecnie prowadzoną działalnością zakładu. Zakłady, które dotychczas nie były objęte nadzorem (planowana pierwsza kontrola celem oceny zagrożeń środowiska pracy). |
|
|
Zakłady, które dotychczas nie były objęte nadzorem (planowana pierwsza kontrola celem oceny zagrożeń środowiska pracy). |
|
|
Zakłady, w których występują czynniki szkodliwe, ale ich stężenia i natężenia wynoszą 0,5 < x ≤1 NDS/NDN oraz zakłady (dot. stanowisk pracy) z przekroczeniami NDN hałasu i drgań mechanicznych, w których wdrożono program działań organizacyjno-technicznych. |
ryzyko średnie |
|
Zakłady, w których występuje narażenie na czynniki rakotwórcze, mutagenne lub reprotoksyczne (CMR) w stężeniach 0,1<x≤0,5 NDS i/lub w których występuje narażenie na czynniki rakotwórcze, mutagenne lub reprotoksyczne (CMR), dla których nie określono wartości NDS lub nie przeprowadzono badań i pomiarów tych czynników w środowiska pracy. |
|
|
Zakłady, w których występuje narażenie na szkodliwe czynniki biologiczne grupy 3 o podwyższonym ryzyku narażenia względem ryzyka populacyjnego (z wyjątkiem przychodni lekarskich i stomatologicznych oraz zakładów wymienionych w podgrupie 1 C). |
|
|
Pozostałe zakłady, w których czynniki szkodliwe dla zdrowia występują w stężeniach lub natężeniach mniejszych/równych 0,5 NDS/NDN. |
ryzyko niskie |
|
Pozostałe zakłady, w których występują czynniki rakotwórcze, mutagenne lub reprotoksyczne (CMR) (niewymienione w grupie 1B i 2B). |
|
|
Pozostałe zakłady, w których występuje narażenie na szkodliwe czynniki biologiczne grupy 3 (niewymienione w grupie 1C i 2C) lub w których występuje wyłącznie narażenie na czynniki biologiczne grupy 2. |
|
|
Pozostałe zakłady, niespełniające kryteriów średniego lub wysokiego Ryzyka. |
Należy zwrócić uwagę, że właściwy terenowo państwowy inspektor sanitarny może zwiększyć częstotliwość kontroli w obiektach, kierując się innymi uzasadnionymi przesłankami
wynikającymi z aktualnej sytuacji sanitarno-epidemiologicznej.
Czynniki wpływające na zmianę częstotliwości kontroli, m. in.:
- aktualna sytuacja sanitarno-epidemiologiczna,
- wystąpienie podejrzenia zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub dla środowiska,
- częstotliwości kontroli wynikające z przepisów prawa polskiego jak i UE,
- uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia,
- wyniki poprzednich postepowań kontrolnych oraz wpływające skargi i interwencje,
- wielkość narażonej populacji, warunki zdrowotne populacji, inwazyjność zabiegów i usług, ryzyka wynikające ze specyfiki obiektu.
- Pierwsza publikacja:
- 15.01.2026 11:55 Katarzyna Święcicka-Napierała
- Wytwarzający/ Odpowiadający:
- Joanna Krakowska
| Tytuł | Wersja | Dane zmiany / publikacji |
|---|---|---|
| Kategoryzacja ryzyka w zakresie przeprowadzania kontroli przedsiębiorców | 3.0 | 15.01.2026 11:58 Katarzyna Święcicka-Napierała |
| Kategoryzacja ryzyka w zakresie przeprowadzania kontroli przedsiębiorców | 2.0 | 15.01.2026 11:57 Katarzyna Święcicka-Napierała |
| Kategoryzacja ryzyka w zakresie przeprowadzania kontroli przedsiębiorców | 1.0 | 15.01.2026 11:55 Katarzyna Święcicka-Napierała |
Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP