Wojewódzka Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna we Wrocławiu

Dobra wiadomość jest taka, że każdy z nas ma realny wpływ na ograniczenie marnowania jedzenia. Wystarczy kilka prostych zasad dotyczących zakupów, transportu, przechowywania i wykorzystywania produktów w domu.

1. Zwracaj uwagę na jakość żywności już przy zakupie

Jakość przygotowywanych posiłków zaczyna się w sklepie. Warto wybierać produkty świeże, bez uszkodzeń i z odpowiednio długim terminem przydatności do spożycia.

Podczas zakupów:

• zawsze sprawdzaj datę ważności,
• unikaj produktów z uszkodzonym, wybrzuszonym lub zabrudzonym opakowaniem,
• zwracaj uwagę na zapach, wygląd i konsystencję produktów,
• wybieraj porcje dopasowane do realnych potrzeb domowników.

2. Kupuj żywność w miejscach, gdzie jest właściwie przechowywana

Produkty takie jak mięso, nabiał czy ryby wymagają zachowania tzw. łańcucha chłodniczego. Jeśli w sklepie lodówki nie chłodzą prawidłowo lub produkty leżą poza odpowiednią temperaturą – lepiej zrezygnować z zakupu.

Warto pamiętać, by:

• produkty wymagające chłodzenia kupować wyłącznie w odpowiednich warunkach,
• świeżą żywność wkładać do koszyka na końcu zakupów,
• wybierać warzywa i owoce świeże, nieuszkodzone i – najlepiej – sezonowe.

3. Właściwie transportuj zakupy

Latem lub przy dłuższej drodze do domu warto używać torby termoizolacyjnej, szczególnie do produktów wrażliwych na temperaturę. Po powrocie do domu jak najszybciej włóż świeżą żywność do lodówki lub zamrażarki.

4. Stosuj zasadę FIFO – „pierwsze weszło, pierwsze wyszło”

Nowo kupione produkty ustawiaj z tyłu lodówki lub szafki, a starsze z przodu. Dzięki temu w pierwszej kolejności sięgasz po to, co ma krótszy termin przydatności i nic nie ginie zapomniane na półce.

5. 3×P: Planuj, Przeliczaj i Przyrządzaj z głową

Planuj posiłki
Układanie jadłospisu na kilka dni lub tydzień pozwala uniknąć impulsywnych zakupów. Przed wyjściem do sklepu sprawdź zawartość lodówki i szafek, a podczas zakupów trzymaj się listy.

Przyrządzaj rozsądnie
Gotuj tyle, ile naprawdę potrzebujesz. Obieraj warzywa cienko, płucz je krótko, gotuj pod przykryciem i w niewielkiej ilości wody – oszczędzisz składniki odżywcze, energię i wodę.

6. Przechowuj żywność w odpowiednich warunkach

Produkty niewymagające chłodzenia przechowuj w suchym, chłodnym i zacienionym miejscu. W lodówce temperatura powinna wynosić maksymalnie +4°C, a w zamrażarce −18°C.

Unikaj pozostawiania żywności w tzw. strefie niebezpiecznych temperatur (od +4°C do +60°C), gdzie szybko namnażają się drobnoustroje.

7. Korzystaj z lodówki w świadomy sposób

• Układaj produkty zgodnie z zaleceniami producenta lodówki.
• Nie wkładaj do niej gorących potraw.
• Zapewnij swobodny przepływ powietrza.
• Ogranicz częste i długie otwieranie drzwi.
• Regularnie rozmrażaj i myj lodówkę.

Najlepiej przechowywać żywność w pojemnikach przeznaczonych do kontaktu z jedzeniem. Torebki foliowe nie są dobrym rozwiązaniem przy dłuższym przechowywaniu, a zardzewiałe metalowe pojemniki mogą być szkodliwe dla zdrowia.

8. Dobrze gospodaruj żywnością

Zamrażaj nadmiar
Zamrażanie to świetny sposób na przedłużenie trwałości produktów – pieczywa, warzyw, owoców czy gotowych potraw. Pamiętaj jednak, by nie zamrażać ponownie raz rozmrożonej żywności.

Dziel na porcje i wykorzystuj resztki
Gotuj dla konkretnej liczby osób. Z pozostałych ziemniaków możesz zrobić kopytka, sałatkę lub zapiekankę, a z resztek warzyw – omlet czy danie typu stir-fry. Kuchnia to świetne miejsce na kreatywność.

Nie marnuj – podziel się
Jeśli masz nadmiar jedzenia, podziel się nim lub wykorzystaj ponownie. To proste działania, które mają realny wpływ na środowisko i domowy budżet.