Wojewódzka Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna we Wrocławiu

Najczęściej diagnozowane typy to WZW typu A, B i C, które różnią się między sobą:

• drogą zakażenia
• przebiegiem choroby
• możliwością przejścia w postać przewlekłą
• powikłaniami
• dostępnością szczepień

Brak wiedzy na temat tych różnic prowadzi do niepotrzebnego lęku, stygmatyzacji chorych lub – przeciwnie – do bagatelizowania zagrożenia.

WZW typu A (HAV) „Choroba brudnych rąk”

Wirusowe zapalenie wątroby typu A jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez wirusa HAV (Hepatitis A Virus). Choroba nie przechodzi w postać przewlekłą.

Drogi zakażenia

Zakażenie następuje drogą pokarmową (fekalno-oralną):

• spożycie skażonej wody lub żywności
• niemyte owoce i warzywa
• brak higieny rąk po skorzystaniu z toalety
• bliski kontakt z osobą zakażoną
• podróże do krajów o niskim standardzie sanitarnym

Przebieg choroby

okres wylęgania: 2–6 tygodni
objawy: osłabienie, zmęczenie, nudności, wymioty, bóle brzucha, żółtaczka (zażółcenie skóry i oczu), ciemny mocz, jasny stolec

U dzieci choroba często przebiega bezobjawowo.

Powikłania

• zazwyczaj brak trwałych uszkodzeń wątroby
• bardzo rzadko: piorunujące zapalenie wątroby

Profilaktyka i szczepienie

• szczepionka skuteczna i bezpieczna
• 2 dawki dają długotrwałą odporność
• higiena rąk
• bezpieczna woda i żywność

WZW typu B (HBV) Choroba przenoszona przez krew i kontakty seksualne

WZW typu B to choroba wywoływana przez wirusa HBV, który atakuje komórki wątroby i może prowadzić do przewlekłego zapalenia, marskości i raka wątroby.

Drogi zakażenia

Zakażenie następuje przez kontakt z zakażoną krwią lub płynami ustrojowymi:

• kontakty seksualne bez zabezpieczenia
• wspólne igły i strzykawki
• zabiegi medyczne lub kosmetyczne niejałowym sprzętem
• tatuaże i piercing
• z matki na dziecko podczas porodu

Przebieg choroby

okres wylęgania: 1–6 miesięcy
możliwy przebieg:

• bezobjawowy
• ostry
• przewlekły (5–10% dorosłych, do 90% noworodków)

Powikłania

• przewlekłe zapalenie wątroby
• marskość wątroby
• rak wątrobowokomórkowy
• niewydolność wątroby

Profilaktyka i szczepienie

• obowiązkowe szczepienie w Polsce (od 1996 r.)
• 3 dawki szczepionki
• prezerwatywy
• badania krwi
• jednorazowy sprzęt medyczny

WZW typu C (HCV) „Cichy zabójca”

WZW typu C to choroba wywoływana przez wirusa HCV, która w większości przypadków prowadzi do przewlekłego zapalenia wątroby, często przez wiele lat bez objawów.

Drogi zakażenia

Najczęściej przez krew:

• transfuzje krwi przed 1992 r.
• używanie wspólnych igieł
• niejałowe zabiegi medyczne i kosmetyczne
• rzadziej: kontakty seksualne
• z matki na dziecko (rzadko)

Przebieg choroby

okres wylęgania: 2 tygodnie – 6 miesięcy (w ponad 70% przypadków brak objawów przez lata)

objawy pojawiają się dopiero przy uszkodzeniu wątroby

Powikłania

• przewlekłe zapalenie wątroby
• marskość wątroby
• rak wątroby
• konieczność przeszczepu

Profilaktyka i leczenie - brak szczepionki

profilaktyka oparta na:

• unikaniu kontaktu z krwią
• jałowym sprzęcie

nowoczesne leczenie przeciwwirusowe:

• skuteczność >95%
• całkowite wyleczenie możliwe

Porównanie WZW A, B i C (w skrócie)

Cecha	WZW A	WZW B	WZW C
Droga zakażenia	pokarmowa	krew, seks	krew
Przewlekłość	nie	tak	tak
Szczepionka	tak	tak	nie
Rak wątroby	nie	tak	tak
Wyleczenie	samoistne	kontrola	możliwe

 

Wirusowe zapalenia wątroby typu A, B i C to różne choroby, które łączy tylko nazwa i narząd docelowy.
Świadomość różnic jest kluczowa dla:

• skutecznej profilaktyki
• unikania zakażeń
• wczesnej diagnostyki
• walki ze stygmatyzacją chorych

Szczepienia, higiena i badania przesiewowe pozostają najskuteczniejszymi narzędziami ochrony zdrowia publicznego.