W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.

Poradnik dla nauczycieli

Zawieszenie zajęć w szkołach to spore wyzwanie dla uczniów, nauczycieli, dyrektorów oraz samych uczniów. Materiały edukacyjne zgromadzone w serwisie gov.pl/zdalnelekcje pozwalają odesłać uczniów do odpowiednich tematów i treści, ale wiemy, że edukacja zdalna to nie tylko przysłowiowe wysyłanie linków. Dlatego we współpracy ze środowiskiem nauczycieli opracowaliśmy kilka ważnych zagadnień.

Zaczynamy jednak od tego, że Internet to prawdziwa skarbnica materiałów edukacyjnych, pogrupowaliśmy je w następujące kategorie:

Źródła podstawowe

Epodreczniki.pl 

Darmowe narzędzie edukacyjne oferujące nauczycielom i uczniom materiały dydaktyczne oraz środowisko, które pozwala tworzyć i współtworzyć nowe treści, dzielić się nimi z uczniami, przygotowywać testy sprawdzające oraz śledzić postępy, a nawet prowadzić indywidualną pracę z uczniem.

Materiały dostępne na platformie są:

  • bezpłatne
  • zgodne z podstawą programową dla szkoły podstawowej i szkół ponadpodstawowych,
  • udostępniane na otwartej licencji Creative Commons, zapewniającej korzystanie z e-materiałów przez nauczycieli, co oznacza, że można je dowolnie wykorzystywać, przerabiać, drukować czy kopiować,
  • dostępne z różnych urządzeń (komputera, laptopa, tabletu, smartfona),
  • dostosowane do potrzeb uczniów z różnymi dysfunkcjami.

Na platformie nauczyciele i uczniowie mają do dyspozycji: 

  • e-podręczniki i e-materiały do większości przedmiotów ogólnokształcących na wszystkich etapach kształcenia,
  • dodatkowe zasoby dydaktyczne do poszczególnych przedmiotów (w tym filmy edukacyjne czy audiobooki),
  • przykładowe programy nauczania i scenariusze zajęć.

Na platformie zamieszczone są krótkie filmy instruktażowe informujące, jak można z niej korzystać.
Oprócz możliwości korzystania z gotowych e-materiałów platforma oferuje nauczycielom narzędzia do tworzenia własnych materiałów edukacyjnych i dzielenia się nimi. Dostępny na platformie (dla zarejestrowanych i zalogowanych użytkowników) edytor treści dla nauczycieli i uczniów to narzędzie do tworzenia treści edukacyjnych przystosowanych do urządzeń mobilnych. 
Nauczyciel może udostępniać materiały nawet tym uczniom, którzy nie są użytkownikami zarejestrowanymi. 

Centralna Komisja Egzaminacyjna

Uczniowie i nauczyciele znajdą materiały tu przydatne i pomocne w systematyzowaniu, utrwalaniu wiedzy, a także wspierające ich w przygotowaniach do egzaminów.

Materiały dotyczące egzaminu ósmoklasisty

Materiały dotyczące egzaminu maturalnego

Lektury.gov.pl

Portal internetowy, na którym dostępna jest większość lektur szkolnych znajdujących się w domenie publicznej. Użytkownicy w łatwy i przyjazny sposób mogą zapoznać się z szerokim wyborem lektur, zarówno z zasobów przeznaczonych dla szkół szkoły podstawowej, jak i ponadpodstawowych. Użytkownik może wybrać spośród kilku formatów plików, może zatem przeczytać lekturę na komputerze, na smartfonie albo na czytniku.
Największą zaletą serwisu jest to, że wszystkie pozycje są dostępne bezpłatnie, bez konieczności zakładania konta i logowania. Dzięki temu wirtualna biblioteka przed każdym stoi otworem.

Platformy edukacyjne

Scholaris

Portal wiedzy dla nauczycieli zawierający bezpłatne zasoby edukacyjne, które są dostosowane do wszystkich etapów kształcenia. Zasoby portalu są kompatybilne ze wszystkimi tablicami interaktywnymi i innymi urządzeniami wspomagającymi pracę nauczyciela, np. tabletami. Portal zawiera około 28 tys. pojedynczych interaktywnych materiałów, pomocnych w realizacji treści ze wszystkich przedmiotów, na różnych poziomach edukacyjnych. Są to scenariusze lekcji, ćwiczenia, teksty, animacje, slajdy, symulacje, gry dydaktyczne czy filmy. Wszystkie opublikowane na portalu treści, bez względu na przyporządkowanie do poprzedniej lub aktualnej podstawy programowej, stanowią merytorycznie materiał, który może być wykorzystany w pracy zarówno przez ucznia, jak i przez nauczyciela. 

Wyszukiwanie jest możliwe zarówno dla aktualnej, jak i poprzedniej podstawy programowej kształcenia ogólnego. Po wejściu na portal i wybraniu zakładki Nowa podstawa użytkownik przenosi się do tej części, w której zasoby z etapu wychowania przedszkolnego, edukacji wczesnoszkolnej oraz klas IV-VIII szkoły podstawowej przypisano do obecnie obowiązującej podstawy programowej.
Wyszukiwarka pozwala na filtrowanie zasobów według etapów edukacyjnych, przedmiotów, typów zasobu, słów i wyrażeń kluczowych.

Biblioteki cyfrowe

Biblioteka cyfrowa POLONA

jedna z najnowocześniejszych bibliotek cyfrowych na świecie i jednocześnie największa tego typu biblioteka w Polsce. Biblioteka Narodowa, administrator POLONY, udostępnia w serwisie nie tylko swoje zbiory, ale też obiekty innych instytucji – zdigitalizowane za pomocą najnowocześniejszych technologii, pozwalających uzyskać najwyższą jakość. Zdigitalizowane i udostępniane w POLONIE zbiory każdego dnia powiększają się o nawet 2 tys. obiektów: książek, starych druków, rękopisów, grafik, map, nut, fotografii, ulotek, afiszy i pocztówek.
W POLONIE można znaleźć najcenniejsze skarby polskiej kultury i historii, np. Kronikę Anonima zwanego Gallem, rękopisy Kochanowskiego, Mickiewicza i Chopina czy rysunki Norwida i Witkacego. Są tu obiekty reprezentujące cały przekrój dziedzin i epok: rękopisy iluminowane, najstarsze polskie książki drukowane, ryciny, rysunki oraz publikacje popularne: pocztówki, stare elementarze, książki dla dzieci, książki kucharskie czy dawne poradniki. Większość udostępnionych zbiorów należy do domeny publicznej, dzięki czemu można je za darmo pobierać i dowolnie wykorzystywać.

Biblioteka Cyfrowa Ośrodka Rozwoju Edukacji (ORE)

Gromadzi i udostępnia materiały oraz publikacje opracowane w ramach działalności Ośrodka. Obecnie oferuje 960 tytułów książek i czasopism dla nauczycieli i wszystkich zainteresowanych problematyką oświatową.

Platforma Cyfrowa PAN Biblioteki Kórnickiej 

Wartościowy serwis powstały w ramach projektu unijnego „Cyfrowe udostępnianie zasobów Polskiej Akademii Nauk – Biblioteki Kórnickiej”.  W ramach projektu opracowano i udostępniono wiele tysięcy zasobów naukowych Biblioteki Kórnickiej PAN. Dostępne są liczne dokumenty, rękopisy, mapy, kolekcje malarstwa i inne bezcenne, często unikatowe na skalę światową, zbiory Biblioteki.

Ponadto dla nauczycieli przygotowano materiały (scenariusze lekcji, prezentacje) do przeprowadzenia zajęć zdalnych na różnych poziomach edukacji:

Zasoby audiowizualne

Ninateka

Serwis, na którym znajdują się filmy dokumentalne, fabularne, reportaże, animacje, filmy eksperymentalne, zapisy spektakli teatralnych i operowych, rejestracje koncertów, relacje dokumentujące życie kulturalne i społeczne oraz audycje radiowe. Łącznie  dostępnych jest ponad 7 tys. plików audio i wideo, wszystkie są bezpłatne, wolne od reklam i dostępne bez logowania. Można z nich korzystać na wszelkich urządzeniach cyfrowych: komputerach stacjonarnych i przenośnych, tabletach, smartfonach.
Dla zainteresowanych serwis udostępnia konto EDU, które jest skierowane do nauczycieli oraz uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Posiadacze takiego konta mogą bezpłatnie korzystać z materiałów audiowizualnych o charakterze edukacyjnym. Zyskują też dostęp do scenariuszy lekcji, ułatwiających prowadzenie zajęć. Z konta EDU skorzystają przede wszystkim nauczyciele prowadzący zajęcia z języka polskiego, wiedzy o kulturze, wiedzy o społeczeństwie, historii, muzyki oraz zajęcia dodatkowe, np. z zakresu wiedzy o filmie lub teatrze.

Muzykoteka Szkolna 

Serwis edukacyjny przygotowany na zlecenie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wydawany przez Filmotekę Narodową – Instytut Audiowizualny. Zadaniem tego serwisu jest kształcenie odbiorców muzyki oraz aktywnych uczestników kultury, a także podniesienie poziomu powszechnej edukacji muzycznej w Polsce. 
To nowoczesne narzędzie wspomagające tradycyjną edukację muzyczną, które aktywizuje i stymuluje zainteresowanie muzyką. Jego celem jestdotarcie do jak największej liczby nauczycieli oraz animatorów kultury i przekazanie im kompetentnego zestawu informacji, a także narzędzi, którymi można posłużyć się podczas lekcji muzyki w szkole podstawowej i ponadpodstawowej oraz w ramach zajęć pozalekcyjnych i dodatkowych. W serwisie dostępnych jest blisko pół tysiąca utworów muzycznych, od barokowych oper, przez wielkie dzieła symfoniczne, aż po muzykę wokalną i eksperymentalną. Z zasobów można korzystać bez logowania albo – po zarejestrowaniu – w ramach konta nauczycielskiego lub uczniowskiego.

Nauki humanistyczne

Włącz Polskę

Przygotowany przez Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą internetowy podręcznik dla dzieci uczących się za granicą. To zbiór zasobów edukacyjnych stworzonych do budowy podręczników dla uczniów szkół polskich na całym świecie. Strona internetowa, na której znajduje się podręcznik, jest narzędziem pozwalającym tworzyć zindywidualizowane zestawy treści dostosowane do wieku i poziomu znajomości języka polskiego uczniów. Dostępne materiały obejmują nauczanie wczesnoszkolne, język polski, wiedzę o Polsce oraz historię i geografię Polski. 
Dostęp do zasobów jest otwarty (nie wymaga logowania) i nieodpłatny. Każdy użytkownik ma prawo je powielać, kopiować, dystrybuować i zapisywać w formie pliku PDF na własnym komputerze, tablecie czy smartfonie. Po zapisaniu własnej wersji podręcznika otworzenie materiałów nie wymaga dostępu do Internetu. 

Przystanek Historia

Portale tematyczne IPN

Elementy edukacji historycznej, którą zajmuje się Biuro Edukacji Narodowej, część Instytutu Pamięci Narodowej. Zadaniem Biura jest upowszechnianie historii Polski w kraju i za granicą w formie działań edukacyjnych i wystawienniczych. Celem BEN jest popularyzacja wiedzy historycznej dotyczącej Polski w XX wieku, tak aby pamięć o wydarzeniach z jej dziejów była żywa obecnie i aby została przekazana kolejnym pokoleniom. Edukacja historyczna prowadzona przez IPN obejmuje kompleksowe działania skierowane do odbiorcy w każdym wieku, od uczniów szkoły podstawowej, przez młodzież i nauczycieli, po wszystkich dorosłych Polaków, a także cudzoziemców. Materiały edukacyjne tworzone przez Biuro Edukacji Narodowej IPN są dostosowane do poziomu wiedzy odbiorców w kraju i za granicą. 

Nauki przyrodnicze i ścisłe

Centrum Nauki Kopernik 

Oferuje nauczycielom gotowe scenariusze lekcji, eksperymenty, webinaria i inne inspirujące materiały edukacyjne. Powstały we współpracy z ekspertami, naukowcami, edukatorami i nauczycielami, którzy dzielą się praktyczną wiedzą w programach Nauka dla Ciebie, Szkoła bliżej naukiKlub Młodego Odkrywcy czy ESERO - programu powstałego z inicjatywy Europejskiej Agencji Kosmicznej ESA.
Inspiracje znajdują się w zakładce  Dla nauczycieli #Kopernikwdomu na głównej stronie CNK.
Kopernik na swoim Facebooku codziennie publikuje propozycje wartościowych aktywności, którymi można zająć dzieci w domu, ale i wykorzystać w pracy z uczniami. Dla osób niekorzystających z Facebooka zbiera te materiały i umieszcza na swojej stronie internetowej, w odrębnej zakładce: Eksperymentuj samodzielnie #Kopernikwdomu

Prawa autorskie majątkowe, jak korzystać z zasobów Internetu

Jedną z podstaw prawa autorskiego jest określenie, czego, kiedy i na jakich warunkach może oczekiwać autor za użycie swojego dzieła. Regulują to tak zwane prawa autorskie majątkowe. Nauczyciele prowadzący zajęcia z uczniami powinni pamiętać, że na potrzeby edukacji złagodzono pewne restrykcyjne ograniczenia dotyczące wykorzystywania utworów. Prawo reguluje „dozwolony użytek edukacyjny”, co oznacza, że generalnie na użytek edukacji można odtwarzać, odczytywać, wykonywać, pokazywać utwory, które są już rozpowszechnione.

Zdalna klasa

Praca zdalna z uczniami obejmuje nie tylko proces edukacyjny, ale także wsparcie uczniów. Dlatego tak ważny jest stały i bieżący kontakt z uczniami. Rozwiązania, które mogą w tym pomóc to:

  • Praca w chmurze – to rozwiązanie bardziej systemowe pozwalające tworzyć klasy w chmurze, gromadzić materiały w jednym miejscu, pozyskiwać i dawać informację zwrotną, prowadzić videokonferencje (MS Office 365 oraz Google G Suite dla Szkół i Uczelni to przykładowe  możliwości). Rozwiązanie systemowe, przy dobrym wsparciu eksperta, można wdrożyć w trzy dni. Jest ono najbardziej optymalne i bezpieczne. Daje najwięcej możliwości nie tylko w kontekście edukacyjnym, ale także administracyjnym. 
  • Wykorzystanie dziennika elektronicznego i poczty elektronicznej do informowania oraz przesyłania zadań. Ważne, by nie była to jedyna forma współpracy z dzieckiem. Trzeba pamiętać o rozsądnej ilości przesyłanych treści.
  • Wideokonferencje z uczniami do kontaktu, rozmów, wsparcia, a także prowadzenia lekcji (można wykorzystać między innymi MS Teams, Cisco Webex, GoogleMeet). Dobra praktyka to spotkanie przynajmniej raz w tygodniu. 
  • Webinar – lekcja na żywo lub nagrana dla uczniów. Pozwala na spotkanie w rzeczywistym czasie lub na wielokrotne odtwarzanie materiału przez uczniów. To interaktywna forma, dzięki której uczeń nie zostaje sam z zadaniami, a ma za przewodnika swojego nauczyciela, który nagrał swoją wypowiedź (można wykorzystać na przykład Clickmeeting).
  • Tworzenie podcastów – lekcji dla uczniów – to propozycja dla nauczycieli, którzy nie czują się swobodnie w pracy z kamerą. Dzięki programom do nagrywania podcastów można przygotować całą lekcję, zadania, a nawet słowa wsparcia dla uczniów. Co ważne, podcast można odsłuchać wielokrotnie, w dowolnym czasie (można wykorzystać na przykład Audacity lub Free Audio Editor). 
  • Wykorzystanie komunikatorów lub grup w mediach społecznościowych – do kontaktu i współpracy. 
  • Wykorzystanie tablic interaktywnych – do gromadzenia treści edukacyjnych nauczyciela oraz uczniów (można skorzystać z Trello lub Padleta). 

Konieczność zawieszenia zajęć szkolnych spowodowała, że do akcji udostępniania za darmo swoich narzędzi włączyły się między innymi międzynarodowe firmy, takie jak Google, Microsoft czy Cisco. Z ich rozwiązań do pracy zdalnej na co dzień korzystają nawet największe światowe korporacje. W poniższych poradnikach znajdziecie informacje, jak z nich korzystać.

Narzędzia pracy zdalnej

Nie rekomendujemy korzystania z narzędzia Zoom w nauczaniu zdalnym w związku z licznymi przypadkami zakłóceń lekcji. Poniżej proponujemy inne narzędzia, które oferują bezpieczne środowisko nauczania podczas zawieszenia działalności szkół.


  • Office 365

Microsoft Office to pakiet aplikacji biurowych, który jest znany większości użytkownikom komputerów. Ale firma ta ma też tzw. pakiet 365, dedykowany szkołom, jako rozwiązanie do zdalnego nauczania. Większość placówek i tak z nich korzysta.
W ramach bezpłatnego pakietu Office 365 materiały i zadania możesz udostępniać w trybie online i porozumiewać przy pomocy zdalnych komunikatorów. Możesz pracować zarówno z całą klasą, jak i indywidualnie, z wybranym uczniem. Możesz online publikować materiały edukacyjne lub prowadzić zajęcia zdalnie, w formie interaktywnej. Zapoznaj się z samouczkiem, jak korzystać z bezpłatnego pakietu Microsoft Office 365 do celów edukacyjnych. Obejrzyj film – pokazano na nim, jak zalogować się po raz pierwszy do usługi i jak ją skonfigurować.

  • Microsoft Teams

Możesz korzystać z tego narzędzia wraz z uczniami, aby uczyć, komunikować się i współpracować. Również tutaj materiały i zadania możesz publikować online. Twoi uczniowie mogą mieć do nich dostęp z dowolnego miejsca. Ty, zaś jako nauczyciel, możesz przeglądać i sprawdzać prace uczniów i przesyłać im informacje zwrotne. Aplikacja ma też takie funkcje jak prezentacja i tablica cyfrowa. Podczas zajęć możecie komunikować się za pomocą tablicy przy użyciu tekstu pisanego, audio lub wideo. Lekcja może być też nagrywana i odtworzona w trybie offline w dowolnym momencie.

  • G Suite dla Szkół i Uczelni

G Suite dla Szkół i Uczelni umożliwia bezpłatny dostęp do narzędzi umożliwiających efektywną pracę zdalną pomiędzy nauczycielami i uczniami. W ramach pakietu nauczyciele mają możliwość prowadzić interaktywne zajęcia online przy pomocy narzędzia Hangouts Meet, dzielić się plikami oraz komunikować z uczniami. G Suite jest dostępny dla szkół podstawowych, ponadpodstawowych i uczelni wyższych. Aby usprawnić dostęp pakietu G Suite dla Szkół, przygotowujemy przyśpieszony proces rejestracji.
Sprawdź ​​​​​​warunki uzyskania dostępu do usługi. 
Przez proces rejestracji przeprowadzi Ci krok po kroku film-tutorial.  

Ponadto dyrektorzy oraz nauczyciele mogą skorzystać ze wsparcia w zakresie korzystania z G Suite w swojej szkole. Codziennie odbywają się dwa darmowe szkolenia on-line (jedno dla nauczycieli - codziennie o 17:00 i jedno dla dyrektorów - codziennie o 14:00), a osoby potrzebujące wsparcia indywidualnego mogą je uzyskać podczas darmowej wideokonferencji z konsultantami. W sposób ciągły można też korzystać ze wsparcia mailowego. Wszystkie szczegóły dostępne są na stronie Internetowe Rewolucje dla Edukacji.

  • Cisco Webex

Daje możliwość organizacji spotkania nawet dla stu uczestników (np. kilku klas) oraz nielimitowany czas jego trwania. Dzięki aplikacji możesz prowadzić zajęcia na odległość. Jest to kompletne rozwiązanie do współpracy. Oferuje nie tylko wideokonferencje, ale także możliwość udostępniania pulpitu i aplikacji, zasobów multimedialnych i ankiet. A wszystko w czasie rzeczywistym. Funkcjonalności rozwiązania pozwalają stworzyć wirtualną klasę, w której uczniowie po otrzymaniu zaproszenia uczestniczą w zajęciach bez potrzeby posiadania konta użytkownika, a nauczyciel zarządza lekcją z osobistego „wirtualnego pokoju". Może kontrolować dźwięk: zadawać pytania uczniom, moderować odpowiedzi, wyciszając mikrofon, kiedy tego potrzebuje, czy nagrać lekcję, żeby ją odtworzyć lub udostępnić później.

Więcej informacji: 
Bezpłatne webinaria prowadzone w języku polskim: rejestracja  
Instrukcja dla nauczycieli 
Instrukcja dla uczniów 
Jak zacząć pracę z Cisco Webex 
Zabezpiecznie pracowników zdalnych

​​​​​​Wolontariusze IBM Poland i Cisco oferują bezpłatne wsparcie dla pedagogów w zakresie użytkowania platformy Cisco Webex. Wystarczy zarejestrować szkołę, a wolontariusz się z Tobą skontaktuje i pomoże bezpłatne konto na platformie oraz pokaże, jak poprowadzić lekcję. Organizując zdalne sesje w trybie telepracy, wolontariusze będą też mogli zapewnić nauczycielom podstawowe wsparcie techniczne. 

Proste poradniki wideo

Zachęcamy do zapoznania się z prostymi poradnikami wideo, dzięki którym dowiesz się, jak wykorzystać narzędzia internetowe w pracy zdalnej z uczniami. Są tu zarówno instrukcje, które pozwolą Ci przenieść lekcję na grupę na Facebooku, jak też ocenić pracę swoich uczniów zdalnie. Wszystkie dostępne są nieodpłatnie w serwisie YouTube. 

Filmy zostały przygotowane przez Ministerstwo Cyfryzacji i NASK oraz przez Fundację Orange w ramach projektu Lekcja: Enter.

Wychowawca online – nowa rola i nowe zadania

W edukacji zdalnej w czasie pandemii szczególnie istotne powinno być: zadbanie o dobrostan uczniów poprzez zaoferowanie im wsparcia, podtrzymanie relacji z nauczycielem oraz pomiędzy uczniami, wyjaśnienie im zjawisk, które ich otaczają oraz stawianie młodym ludziom wyzwań, które rozwijają ich potencjał i kompetencje. Godzina wychowawcza lub szerzej: interakcje z wychowawcą i koleżankami, kolegami, z klasą, są bardzo ważnym elementem edukacji zdalnej. Jeśli gdzieś warto szukać opcji wideokonferencji to właśnie w tym obszarze. W czasie godziny wychowawczej można wesprzeć uczniów w mierzeniu się z emocjami, które teraz się w nich kumulują. 

Godziny wychowawcze online poświęcone na omawianie z uczniami tematów związanych z bieżącą sytuacją pozwolą krytycznie tłumaczyć zachodzące w nim procesy i zjawiska, reakcje społeczne i indywidualne, ale też zmotywują do poszukiwania rozwiązań problemów, które dotyczą uczniów i ich najbliższych, oraz do podejmowania działań w postawie solidarności, odpowiedzialności za siebie i innych

Obejrzyj webinarum: Godzina wychowawcza online  – czy warto ją prowadzić i jak to zrobić po nowemu?

Szczególnie istotne jest zadbanie o stałą komunikację z uczniami i ich rodzicami, tak aby czuli ciągłe wsparcie, oraz stały kontakt z nauczycielami przedmiotowymi klasy. Współuczestniczenie w planowaniu tygodnia pracy, doborze zadań edukacyjnych oraz monitorowanie bieżących trudności uczniów pozwolą dopasować wymagania innych nauczycieli do możliwości i potrzeb młodych ludzi oraz stworzą przestrzeń do  samodzielnego uczenia się, poznawania się nawzajem i integracji na nowo: dzielenia się swoimi zainteresowaniami, pasjami czy pozaszkolnymi umiejętnościami oraz do interakcji offline z domownikami i online, z rówieśnikami i nauczycielem. Nauczyciele mogą też inspirować rodziców do spędzania czasu z dziećmi na zabawach edukacyjnych online.

Dobre zadanie, pytanie lub problem

Edukacja zdalna nie musi, a nawet nie powinna być  prowadzona tylko w formie lekcji online. Samodzielna nauka z podręcznika lub zeszytu ćwiczeń będzie dla młodych ludzi trudna, dlatego warto poszukać sposobów, które bardziej ich zaangażują. Najważniejszym elementem edukacji zdalnej są zadania, problemy do rozwiązania, pytania i miniprojekty stawiane przed uczniami, które rozwijają ich kompetencje, pozwalają twórczo wykorzystać czas, mogą być powiązane z zainteresowaniami uczniów, szczególnie jeśli mogą być wykonywane bez kontaktu z komputerem, za to w interakcji zdalnej z rówieśnikami lub rodziną. Takim angażującym sposobem mogą być m.in. zadania problemowe, ciekawe pytania, eksperymenty do samodzielnego przeprowadzanie. 

Zależnie od klasy i przedmiotu mogą to być różne zadania: zbudowanie instrumentu, który będzie wydawał różne dźwięki; przeprowadzenie eksperymentu na domowych kwiatach; przeczytanie i zaprezentowanie innym wybranej przez siebie książki; przeanalizowanie i porównanie przekazów medialnych na ten sam temat z różnych źródeł; obejrzenie i zrecenzowanie spektaklu teatru telewizji.

Dobre zadania do samodzielnej pracy: mają jasny cel i kryteria sukcesu (pozwoli to uczniom samodzielnie ocenić swoją pracę), zostawiają uczniom margines wyboru (np. książki, którą chcą przeczytać), pozwalają uczniom sięgnąć do swoich pasji i zainteresowań (np. wybierając sposób zaprezentowania efektów pracy), pozwalają tworzyć własne treści (np. tworzenie bloga), zachęcają do współpracy i interakcji pomiędzy uczniami (np. poszukiwanie odpowiedzi w parach), mogą być wykonane bez pomocy komputera.

Szczególnym rodzajem zadania są projekty uczniowskie, w których to uczniowie sami stawiają konkretne cele, planują swoją pracę i poszukują odpowiedzi na pytanie lub rozwiązują zadany problem. Metodą projektu można pracować również w edukacji zdalnej. Więcej o projektach uczniowskich w materiałach Ośrodka Rozwoju Edukacji (ORE) oraz na stronie Projektanci edukacji. 

Jak pracować z dziećmi z klas I–III?

Najważniejszymi elementami nauczania zdalnego w tej grupie wiekowej są: elastyczność w organizowaniu środowiska uczenia się w domu, dobór zadań edukacyjnych oraz komunikacja z rodzicem i uczniem.

Czas kwarantanny to dobra okazja, by skorzystać z „edukacji bez podręcznika” i zachęcić do generowania własnych pomysłów i  wyzwań. Zadania powinny pozwolić dzieciom na samodzielność, próby i błędy. 

Dobór zadań edukacyjnych przekazanych online, ale do wykonania bez wykorzystania komputera jest wynikową: potrzeb rozwojowych dziecka (ciekawość i zainteresowanie), warunków domowych i dostępności „materiałów” (np. papier, zabawki dziecka – klocki, sprzęt domowy, obowiązki domowe, rodzeństwo, a następnie komputer, tablet i dostępne w sieci platformy i zasoby), warunków do zaangażowania rodziców (praca zdalna, realny czas na zajęcie się dzieckiem uczącym się), możliwości uczniów (np. samodzielne czytanie). 

Co można zaproponować? Angażujące zabawy konstruktorskie (ed. techniczna), eksperymenty i hodowle (ed. przyrodnicza), zbieranie słownictwa po polsku i angielsku (ed. polonistyczna i język angielski), mierzenie, ważenie, czytanie przepisów w kuchni (ed. matematyczna i polonistyczna), budowanie z klocków o określonej liczbie (ed. matematyczna), dzień z zegarkiem w ręku, polowanie na figury (ed. matematyczna), tworzenie gry – od planszy po pionki i instrukcję (ed. polonistyczna, matematyczna, techniczna) i rozegranie jej z domownikami (ed. społeczna)  itp. Ewentualnie można odsyłać dzieci do wykorzystywania bogatych zasobów edukacyjnych w sieci powiązanych z omawianym zagadnieniem (filmu naukowe i przyrodnicze, pokazy, bajki i lektury czytane). 

Obejrzyj webinarum: Edukacja wczesnoszkolna zdalnie. 
Sprawdż, co dla uczniów klas I–III proponują Epodręczniki.pl.