Polska w Albanii

• System gospodarczy i najważniejsze strategie gospodarcze

Gospodarka Albanii wykazała się znaczącą odpornością w obliczu wyzwań w latach 2019-2022, do których zaliczały się trzęsienie ziemi w 2019 r., pandemia COVID-19 i jej konsekwencje gospodarcze (m.in. dla sektora turystycznego) oraz inwazja Rosji na Ukrainę. W 2021 r. Albania wróciła na ścieżkę wzrostu, jednakże konsekwencje ataku Rosji na Ukrainę i zmiany w międzynarodowej koniunkturze gospodarczej przełożyły się na spowolnienie, a także zwiększenie cen żywności i energii. Kluczowym czynnikiem zapewniającym odporność Albanii była bliskość UE, która jest źródłem inwestycji i przekazów pieniężnych, oraz głównym rynkiem eksportowym.

Najczęściej określanymi wyzwaniami dla inwestycji i prowadzenia biznesu w Albanii są czynniki takie jak: korupcja w sektorze publicznym, sądownictwie i zamówieniach publicznych, nieuczciwa konkurencja, wysoki poziom nieformalnej gospodarki, pranie pieniędzy, częste zmiany w przepisach podatkowych, prawa własności oraz słabe egzekwowanie umów.

Emigracja młodych, wykwalifikowanych pracowników spowodowała niedobory siły roboczej, co wpływa na perspektywy inwestycyjne. Środowisko biznesowe zgłasza, że ​​duży napływ nielegalnych dochodów z handlu narkotykami, przemytu, uchylanie się od płacenia podatków i korupcja zakłócają konkurencję na rynku.

Wysoki poziom nieformalności na rynku pracy, bezrobocie wśród młodych ludzi, emigracja, niska jakość siły roboczej i niska jakość tworzonych miejsc pracy, umiarkowane tempo reform strukturalnych, zwłaszcza w obszarach klimatu i zarządzania sektorem prywatnym, korupcja i nielegalne przepływy finansowe oraz pranie pieniędzy to obszary, które nadal wymagają  działania. Średnio- i długoterminowe perspektywy gospodarcze Albanii są powiązane z jej zdolnością do przeprowadzenia reform gospodarczych i administracyjnych, zapewnienia stabilności politycznej i skutecznej realizacji celów polityki zagranicznej, z których przystąpienie do UE jest zdecydowanie najważniejsze.

Doniesienia o korupcji w zamówieniach publicznych są powszechne, a inwestorzy często zgłaszają przypadki korupcji rządowej, opóźniającej i uniemożliwiającej inwestycje w Albanii. Częste stosowanie umów partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP) ograniczyło możliwości konkurencji, w tym ze strony inwestorów zagranicznych, w sektorze infrastruktury i innych sektorach. Słaba analiza i brak wiedzy technicznej w zakresie sporządzania i monitorowania umów PPP stanowią stałe problemy.

Prawo własności i uzyskanie jednoznacznego tytułu własności nadal bywa w Albanii problemem. Zdarzały się przypadki manipulowania systemem sądowniczym w celu uzyskania tytułów własności do gruntów. Proces odszkodowań za grunty skonfiskowane przez były reżim komunistyczny nadal jest uciążliwy, nieefektywny i niewystarczający. Rząd zadeklarował zamiar rozwiązania tego problemu, ale postępy są ograniczone.

Aby rozwiązać problem korupcji systemowej, Albania uchwaliła w 2016 roku gruntowne poprawki do konstytucji, mające na celu reformę systemu sądownictwa i poprawę praworządności. Albania posiada funkcjonujące, niezależne organy antykorupcyjne, w tym Specjalną Prokuraturę (SPO) i Krajowe Biuro Śledcze (NBI), które są częścią Specjalnej Struktury ds. Zwalczania Korupcji i Przestępczości Zorganizowanej (SPAK). Reforma sądownictwa cieszy się silnym poparciem Stanów Zjednoczonych i UE, a jej wdrażanie jest w toku, z nadzieją, że jej sukces ostatecznie poprawi klimat inwestycyjny w kraju.

W porównaniu z rokiem 2024, stopa bezrobocia w Albanii pozostała niezmieniona i wyniosła 8,1% w trzecim kwartale 2025 r. Według danych urzędu statystycznego INSTAT, w podziale na płeć stopa bezrobocia wniosła w tym okresie 6,8% dla mężczyzn i 9.7% dla kobiet.

Jednym z głównych priorytetów gospodarczych rządu Albanii jest rozwój sektora turystyki. W 2024 roku, kolejnym rekordowym, do Albanii przyjechało 11,7 mln osób (w 2023 r. do Albanii przyjechało 10 mln osób). W pierwszych trzech kwartałach 2025 kraj odwiedziło ponad 10 mln osób. Nacisk kierowany jest na zwiększenie perspektyw turystycznych obszarów odległych i odizolowanych, poprzez zwiększenie dostępności komunikacyjnej (obszary górskie), rozwój lokalnego biznesu i przeciwdziałanie migracji lokalnej siły roboczej. Wśród zapowiadanych inicjatyw rządowych znalazły się do tej pory m.in. ulgi i zwolnienia z podatków dla pochodzących z obszarów wiejskich osób, które w rodzinnych domach otworzą np. schroniska turystyczne. Ma to zachęcić do powrotów z emigracji oraz odwieźć od decyzji o emigracji. Kolejną zachętą ma być przywrócenie programu „Albania jedno euro”, dotyczącego zakupu gruntów na terenach górskich za symboliczną kwotę 1 euro (pierwsza edycja programu dotyczyła obszarów na wybrzeżu). Plan ma na celu zachęcenie inwestorów do budowy kurortów, kompleksów turystycznych lub innych przedsiębiorstw tworzących długoterminowe miejsca pracy. Pierwszeństwo przy zakupie nieruchomości będą miały osoby, które wykażą, że korzystają już z nieruchomości państwowych od ponad 10 lat i przedstawią biznesplan ich zagospodarowania. Drugim preferowanym kierunkiem rozwoju w tym sektorze jest turystyka elitarna, nacisk na budowę luksusowych obiektów hotelowych i zapewnienie luksusowych usług. Rozwijającym się kierunkiem jest również turystyka medyczna.

Powiązanym z branżą turystyczną przedsięwzięciem rządu są funkcjonujące w prawie albańskim tzw. „inwestycje strategiczne”. Ustawa, przyjęta w roku 2015 r. jako rozwiązanie tymczasowe, uległa kilkukrotnemu przedłużeniu, obecnie do końca 2026 r. Większość z ponad 60 zatwierdzonych projektów koncentruje się na sektorze turystycznym i jest zdominowana przez inwestorów krajowych. Ustawa  definiuje je jako inwestycje prywatne, publiczne lub publiczno-prywatne w sektorach energetyki i górnictwa, transportu i telekomunikacji, infrastruktury i gospodarki odpadami miejskimi, turystyki oraz rolnictwa i rybołówstwa, a także inwestycje w strefach ekonomicznych i priorytetowych obszarach rozwoju, które mają wpływ na albańską gospodarkę. Ustawa o inwestycjach strategicznych budzi kontrowersje, a niektórzy analitycy i parlamentarzyści opozycji krytykują ją jako „klientelistyczną”. Ustawa miała na celu przyciągnięcie inwestorów zagranicznych, natomiast do tej pory przyczyniła się głównie do realizacji inwestycji krajowych w sektorze turystyki, umożliwiając zabudowanie gruntów państwowych na preferencyjnych zasadach (inwestycje dotyczyły głównie budowy wielkoskalowych obiektów hotelowych na albańskim wybrzeżu).

Cyfryzacja usług publicznych, finansowych i inwestycje w innowacje technologiczne w gospodarce stanowi jeden z kluczowych kierunków rozwoju kraju. Rząd albański podejmuje znaczące działania w tym kierunku i uruchamia szereg strategii dla pobudzenia cyfrowej transformacji, w tym również w celu przeciwdziałania zjawisku drenażu mózgów, w postaci np. promowania i wspierania start-upów i edukacji najmłodszych w zakresie kodowania. Inicjatywą promującą innowacyjne rozwiązania technologiczne jest projekt Durana Tech Park – powstające ze wsparciem rządu centrum innowacji i przedsiębiorczości.

Albania kreuje się na pioniera w dziedzinie AI. We wrześniu 2025 r. wraz z ogłoszeniem składu nowego, czwartego rządu Partii Socjalistycznej z premierem Edim Ramą na czele, na ministra stanu ds. sztucznej inteligencji, odpowiedzialnego za przetargi publiczne, „powołana” została Diella, kobieca postać będąca awatarem AI. Diella to wirtualny awatar stworzony przez Albańską Narodową Agencję ds. Społeczeństwa Informacyjnego (AKSHI), który pełni funkcję asystenta w zakresie zapytań publicznych na platformie e-administracji kraju (portalu e-Albania, który zapewnia obywatelom dostęp online do usług rządowych).  

Albania inwestuje w startupy. Rząd zainwestował 8,8 miliona euro w Machine Thinking Lab (znane również jako Thinking Machines Lab), założone przez Mirę Murati, byłą dyrektor techniczną OpenAI. Inwestycja, realizowana za pośrednictwem Ministerstwa Gospodarki, Kultury i Innowacji oraz Albańskiej Korporacji Inwestycyjnej (KISH sh.a.), jest finansowana z budżetu Agencji ds. Zajętych i Skonfiskowanych Aktywów. Działania podejmowane są również w zakresie cyberbezpieczeństwa. Do wyzwań w procesie cyfryzacji usług publicznych w Albanii należy problem zapewnienia bezpieczeństwa systemów e-administracji, przeciwdziałanie atakom cybernetycznym i wyciekom danych. Cyfryzacja usług bankowych i finansowych w Albanii znajduje się na niskim poziomie. Albania uruchomiła w 2025 r. inicjatywę „Bezgotówkowa Albania 2030” w celu rozszerzenia płatności cyfrowych. Program ma na celu modernizację infrastruktury płatniczej Albanii i zwiększenie wykorzystania płatności cyfrowych przez obywateli i przedsiębiorstwa. Celem jest, aby 60% płatności w Albanii było cyfrowe do 2030 roku i aby wszystkie instytucje publiczne akceptowały płatności elektroniczne. W kraju dominują transakcje gotówkowe. Albania charakteryzuje się najniższym poziomem płatności kartą i zakupów online w Europie. Internetowe usługi finansowe mają ograniczony zakres i ofertę dla klienta. Przekazy pieniężne z zagranicy pozostają ważnym źródłem dochodu albańskich rodzin i ważnym czynnikiem w bilansie płatniczym państwa. W okresie styczeń-wrzesień 2025 wyniosły one 817 mln euro, notując 5,9% wzrostu w porównaniu z tym samym okresem w roku ubiegłym. Szacuje się, że napływy w ciągu całego roku 2024 przekroczyły 1 mld euro. 

Rząd planuje również modernizację branży zbrojeniowej w Albanii. Kroki w kierunku reanimowania albańskiego przemysłu zbrojeniowego to pokłosie szczytu Bałkany Zachodnie – Ukraina pod koniec lutego 2024 r. w Tiranie, gdzie zadeklarowano plan wspólnej produkcji amunicji i broni przez Ukrainę i państwa regionu. Obecnie w trzech przestarzałych albańskich zakładach produkuje się jedynie amunicję stosowaną w pistoletach Makarow i Parabellum, materiały wybuchowe używane w inżynierii i górnictwie oraz maszyny precyzyjne. Jednakże pod koniec sierpnia 2024 r. przyjęta została ustawa, na mocy której powołana została państwowa spółka handlowa, mająca uprawnienia do nawiązywania partnerstw z państwowymi i prywatnymi podmiotami zagranicznymi.

• Główne sektory gospodarki i ich udział w PKB

Według danych przedstawionych przez albański instytut danych statystycznych INSTAT, realny wzrost PKB za rok 2024 określono na poziomie 3,94%. W ramach struktury PKB zgodnie z działalnością gospodarczą, największy udział w 2024 r. nadal mają usługi (w tym turystyka) (48,69% PKB). Przemysł i budownictwo stanowią 11,92% PKB, a rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo 15,45% PKB.

Turystyka pozostaje kluczowa dla gospodarki albańskiej (26% PKB). Do boomu turystycznego przyczyniło się wejście na rynek albański tanich przewoźników lotniczych (Wizzair i Ryanair). Przepływ pasażerów na lotnisku międzynarodowym w Tiranie jest obecnie najwyższy w regionie (w roku 2024 r. odnotowano 10,7 mln pasażerów). Liczba zagranicznych turystów w 2024 r. wyniosła 11,7 mln, co stanowi wzrost o około 15% w porównaniu z rokiem 2023. Albania jest również popularnym kierunkiem wśród turystów z Polski. Z każdym rokiem sukcesywnie wzrasta ich liczba. Według danych, w roku 2024 do Albanii przyjechało około 320 tys. polskich turystów (w porównaniu do 232 tys. w 2023 roku).

Tradycyjnie kluczowy dla gospodarki Albanii sektor rolnictwa utrzymuje miejsca pracy dla około 40% populacji kraju. Pomimo stałego wzrostu produkcji rolnej w ciągu ostatnich kilku dziesięcioleci Albania w dalszym ciągu pozostaje w tyle za swoimi sąsiadami. Przeszkody uniemożliwiające postęp obejmują rozdrobnienie gruntów, niedoinwestowanie infrastruktury i usług wiejskich, niepewne prawa własności gruntów, ograniczony dostęp do finansowania oraz brak wiedzy i umiejętności istotnych dla rynku. Szacuje się, że w Albanii istnieje 359 tysięcy gospodarstw rolnych o średniej wielkości około jednego hektara, często podzielonych na mniejsze działki, co bezpośrednio przyczynia się do niskiej końcowej produktywności, ponieważ rolnicy nie są w stanie wykorzystać efektu skali w produkcji, logistyce i informacji rynkowej. Istotny problem stanowi brak dopłat bezpośrednich dla rolników. W Albanii ponad 70% budżetu rolnego przeznacza się na wydatki operacyjne aparatu biurokratycznego, a jedynie niewielką część na bezpośrednie wsparcie dla rolników. Zmianę w tym zakresie przewiduje zatwierdzony przez rząd Krajowy Schemat Inwestycyjny dla gospodarstw rolnych, którego celem jest zwiększenie, wzmocnienie i unowocześnienie działalności rolniczej rolników i hodowców zwierząt gospodarskich, a także w branży rybołówstwa. W ramach inicjatywy, państwo sfinansuje 50% grantu inwestycyjnego w szklarnie, infrastrukturę hodowli bydła i rybołówstwo. Program rozpoczął się w 2024 roku z budżetem w wysokości 5 mln euro. Istotny problem dla rozwoju sektora rolnictwa stanowi zatrzymanie dofinansowania z funduszu IPARD, ze względu na udowodnione przypadku korupcji. Według danych, Albania w latach 2023-2027 skorzystałaby z około 94 mln euro z programu IPARD, ale dochodzenie prowadzone przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) zablokowało fundusze dla Albanii na czas nieokreślony.

Sektor przemysłu to głównie produkcja tekstyliów, ubrań, wydobycie surowców, energetyka i przetwarzanie żywności.

Branża tekstylna - przemysł produkcji tekstyliów i obuwia w Albanii rozwijał się od lat 90., głównie dzięki niskim kosztom pracy. W 2023 r. około 50% całości eksportu nadal dotyczył tych dwóch gałęzi produkcji. Przemysł ten zatrudnia około połowę siły roboczej w sektorze produkcji oraz około 10% wszystkich pracowników prywatnego sektora. Branża została silnie dotknięta przez dewaluację euro w stosunku do krajowej waluty – leka, skutkując masowymi zwolnieniami.

Budownictwo – sektor budowlany w Albanii notuje wzrost od lat 90, co wiązało się z dużym zapotrzebowaniem w zakresie mieszkalnictwa, w związku z migracjami do ośrodków miejskich, przekazami pieniężnymi od diaspory, rozwojem infrastruktury turystycznej na wybrzeżu oraz procesem odbudowy po trzęsieniu ziemi w 2019 r. W 2022 r. sektor budowlany dotyczył 11,2% PKB kraju, co stanowi najwyższy udział tego sektora w Europie. Sektor zatrudnia 8% siły roboczej. Działalność budowlana skoncentrowana jest głównie w Tiranie, Durrës czy Wlorze. W ostatnich latach wzrosło budownictwo mieszkaniowe na potrzeby inwestycyjne. Według danych spisu powszechnego z 2023 r., około 40% lokali mieszkalnych w całym kraju jest pusta. Wskazuje to na wysoki odsetek zakupu mieszkań, zwłaszcza w nowym budownictwie, jako lokatę kapitału. Największy udział bezpośrednich inwestycji zagranicznych ma właśnie sektor nieruchomości.  W ostatnich latach znacząco wzrosła liczba inwestycji w budownictwie na wybrzeżu. W szczególności są to osiedla zamknięte, apartamentowce i kurorty turystyczne.

• Polityka kursowa

Kurs leka albańskiego od 2022 r. stale wzmacnia się względem euro. W 2024 roku po raz pierwszy kurs wymiany euro do leka oficjalnie spadł poniżej poziomu 1 euro=100 leków. Poziom wymiany w 2026 r. jest rekordowo niski: pod koniec stycznia wynosił 96,44 ALL za 1 EUR. Od maja 2024 r. Bank Albanii interweniuje w kurs wymiany walut, aby zapobiec dalszemu spadkowi europejskiej waluty. Od 2022 r. euro straciło ponad 20% swojej wartości w stosunku do leka. Bank Albanii szacuje, że spadek ten wynika głównie z szybkiego wzrostu sektora turystycznego i wzrostu inwestycji zagranicznych, zwłaszcza w nieruchomości, a także napływu gotówki w walutach obcych. Wzmocnienie leka pomogło albańskiej gospodarce poradzić sobie z falą inflacyjną w 2022 r. Ponadto uważa się, że odegrało pozytywną rolę w stabilności finansowej, zwiększając wypłacalność pożyczkobiorców w euro, z dochodami w lekach. Jednak to wzmocnienie miało negatywne skutki dla sektorów eksportowych gospodarki. Sektor odzieżowy odniósł największe straty, ale sektor turystyczny również stracił konkurencyjność i został zmuszony do zrekompensowania spadku kursu euro poprzez podniesienie cen.

• Surowce i technologie krytyczne

Albania jest znana ze swoich znacznych złóż chromu (wykorzystywanego do utwardzania stali, produkcji stali nierdzewnej i kilku stopów), co plasuje ją jako kluczowego gracza na światowym rynku minerałów. Według najbardziej aktualnych dostępnych danych w roku  2024 r. wydobyto 953 tysiące ton rudy chromu. W lutym 2024 r. poinformowano, że na dnie kopalni chromu w Bulqizë odkryto źródło czystego naturalnego wodoru, budzące nadzieję, że naturalnie występujący H2 będzie można wykorzystać komercyjnie przy niskich kosztach na całym świecie. Francuskie Krajowe Centrum Badań Naukowych CNRS, które brało udział w badaniach, określiło je jako „najwyższy zmierzony dotychczas naturalny przepływ H2”.

W Albanii znajdują się największe lądowe złoża ropy naftowej w Europie, jednak w porównaniu np. do złóż na Morzu Północnym nadal nie są to znaczące ilości. Wydobycie z obecnie wykorzystywanych złóż w okolicy m. Kuçova zostało uruchomione w latach 30. XX wieku dzięki badaniom polskiego geologa Stanisława Zubera. Firma Shell prowadziła badania nad złożem Shpirag w tej okolicy. Analiza opłacalności wydobycia ropy ze złoża okazała się niekorzystna, ze względu na głębokość na jakiej znajduje się ropa – ponad 6 tys. metrów pod ziemią.

W 2024 r. w Elbasan utworzono Regionalne Centrum Innowacji Europejskiego Instytutu Technologii i Innowacji Surowcowych (European Innovation and Technology Raw Materials). Centrum ma na celu promowanie badań naukowych w sektorze wydobywczym oraz odkrywania i przetwarzania surowców w oparciu o innowacje. Służy także współpracy i wymianie doświadczeń pomiędzy ekspertami z Albanii a ekspertami z Unii Europejskiej w zakresie poszukiwań, odkrywania i przetwarzania materiałów górniczych, zwłaszcza tych o znaczeniu strategicznym. Centrum powstało na mocy porozumienia EIT Raw Materials z rządem Albanii.

• Energetyka

Kolejnym priorytetem gospodarki albańskiej jest dywersyfikacja źródeł energii i zwiększenie efektywności energetycznej. Celem rządu jest, by Albania do 2030 roku została eksporterem energii elektrycznej z odnawialnych źródeł. Około 90% energii elektrycznej produkowane jest w kraju przez elektrownie wodne. Największe elektrownie wodne znajdują się na kaskadzie rzeki Drin w północnej Albanii: Koman, Fierze oraz Vau i Dejës, wytwarzając łącznie 1400 MW energii elektrycznej. Ponadto na południu Albanii na kaskadzie rzeki Devoll działa hydroelektrownia Moglica Shtesë. Według danych za pierwsze trzy kwartały 2025 r. nastąpił spadek produkcji krajowej ze względu na niewystarczającą ilość opadów, co skutkowało koniecznością zakupu energii elektrycznej za granicą.

Energia słoneczna staje się coraz popularniejsza w Albanii ze względu na niezwykle korzystne warunki nasłonecznienia. Na początku 2024 r. w Albanii uruchomiono największą na Bałkanach Zachodnich farmę fotowoltaiczną Karavasta, o mocy 140 MW. Według aktualnych danych produkcja energii z fotowoltaiki wynosi około 10 % całości wyprodukowanej energii w Albanii. W planach jest budowa pływającej farmy fotowoltaicznej na zbiorniku hydroelektrowni Vau i Dejës. Będzie to pierwsze zastosowanie na Bałkanach Zachodnich technologii pure-float, czyli metody polegającej na instalowaniu pływających paneli słonecznych bezpośrednio na powierzchni wody bez dodatkowych konstrukcji. Według przewidywań, elektrownia fotowoltaiczna będzie wytwarzać 18 GWh energii elektrycznej. Według statystyk Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej (IRENA) łączna moc instalacji słonecznych w Albanii na koniec 2024 r. wyniosła 307 MW, co oznacza wzrost o 100 MW w porównaniu z danymi obejmującymi okres do końca 2023 r. W 2026 roku ma zostać uruchomionych kilka kolejnych farm słonecznych, które zwiększą możliwości produkcji energii odnawialnej o ponad 175 MW (projekty w Belsh, Roskovec i Ersekë).

Energia wiatrowa – według stanu na koniec 2025 r. w Albanii nie działała żadna farma wiatrowa. W 2022 r. zapowiedziano zainstalowanie turbin wiatrowych w m. Lezhë przez firmy: Biopower Green Energy oraz Marseglia Group o łącznej mocy 234 MW. Projekt nie został jednak do dziś zrealizowany. W styczniu 2026 r. premier Edi Rama oraz wicepremier, minister infrastruktury i energii Belinda Balluku wzięli udział w uroczystej prezentacji zaakceptowanego przez albański rząd projektu budowy przez firmę CWP Europe farmy wiatrowej w okręgu Tropoja na północy kraju o mocy 600 MW. Farma ma zacząć dostarczać prąd do krajowego sytemu w ciągu 12 miesięcy.

Przez obszar Albanii przebiega Rurociąg Transadriatycki (TAP) dostarczający gaz ziemny z Azerbejdżanu do Włoch. Od roku 2026 planowane jest rozpoczęcie dostaw do Albanii około 200 mln m3 gazu rocznie, w związku z planami zwiększenia przepustowości gazociągu (obecna zdolność operacyjna wynosi 10 mld m3 rocznie, a od 2026 r. wyniesie 11,2 mld m3 rocznie). Obecnie TAP nie dostarcza gazu na rynek albański wobec braku rozbudowanej infrastruktury gazociągowej. Gazyfikacja głównych miast Albanii znajduje się w rządowych planach inwestycyjnych na najbliższe 10 lat, w tym przewidziane są również projekty budowy lokalnych połączeń. Kolejną inwestycją jest pływający terminal gazu ciekłego w zatoce Wlora. Zaopatrzenie w LNG obsługiwać będzie amerykański dostawca Excelerate Energy. Zarówno terminal LNG, jak i gazociąg TAP mają zostać połączone z elektrownią cieplną we Wlorze.

• Stan infrastruktury, transport

W 2026 r. w Albanii działa jedno międzynarodowe lotnisko im. Matki Teresy, które znajduje się w odległości 17 km od stolicy kraju Tirany. Lotnisko rozwija się w szybkim tempie, oferując loty 24 linii lotniczych, w tym od 2023 r. oferując loty tanich przewoźników Wizzair oraz Ryanair. W 2025 r. lotnisko obsłużyło prawie 12 milionów pasażerów, co stanowi wzrost o prawie 190% w porównaniu do roku 2019, czyli przed pandemią COVID-19. Obecnie lotnisko jest w trakcie rozbudowy, która ma umożliwić również realizację lotów międzykontynentalnych. Lotnisko w Kukës niedaleko granicy z Kosowem nie oferuje regularnych połączeń od 2023 r. po wycofaniu się węgierskiego operatora Wizzair. Lotnisko we Wlorze (część południowa kraju) planowo miało obsługiwać pasażerów już w sezonie letnim 2025, jednak mimo zakończenia budowy jego otwarcie opóźnia się.  Realizacja pierwszych komercyjnych lotów zapowiedziana jest na czerwiec 2026 roku. Lotnisko ma służyć nie tylko ruchowi pasażerskiemu i cargo, ale również stanowić bazę dla branży konserwacji samolotów. Terminal lotniska będzie miał powierzchnię 20 tys. m2, a cały obiekt będzie wyposażony w panele słoneczne mogące wyprodukować 5,2 MWh energii. Lokalizacja lotniska budzi kontrowersje ze względu na położenie w bezpośrednim sąsiedztwie terenów cennych przyrodniczo – ujścia rzeki Wjosa i laguny Narta.

Albania leży na wybrzeżu morza Adriatyckiego i Jońskiego. Porty morskie znajdują się w Durrës, Wlorze, Sarandzie i Shëngjin. Mają one bezpośrednie połączenia z różnymi portami Grecji i Włoch. Największym portem jest port morski w Durrës, który znajduje się w środkowej części wybrzeża i nieopodal (ok. 40 km) od stolicy Tirany. Według danych, w 2024 r. przez port Durrës przeszło około 7,3 mln ton towarów, co stanowiło około 95% międzynarodowego handlu kraju. Porty w Durrës i we Wlorze oferują transport towarowy i pasażerski. Natomiast port w Sarandzie jest wyłącznie dla pasażerów. Port w Shëngjin służy do transportu towarowego i cumowania łodzi rybackich. W fazie koncepcyjnej znajduje się budowa nowego portu komercyjnego z wydzielonym portem wojskowym w Porto Romano, na północny zachód od Durrës. Na miejscu obecnego portu w Durrës planowana jest budowa mariny dla jachtów i osiedla apartamentowców. W lutym 2024 r. ogłoszono przetarg na budowę nowego zintegrowanego portu handlowego.  Port w Porto Romano o powierzchni 300 hektarów przeznaczonych na infrastrukturę morską i 400 hektarów przeznaczonych na logistykę będzie miał szacowaną roczną przepustowość 2 mln kontenerów (TEU) i wolumen 50 mln ton towarów. Koszt inwestycji przewidziany jest na około 400 mln euro.

Sieć drogowa Albanii obejmuje 18 tys. kilometrów. Stan głównych sieci drogowych jest dobry. Jednak brak funduszy pozostawił wiele dróg wiejskich, jak również tras regionalnych, w złym stanie, zagrażając bezpieczeństwu publicznemu i utrudniając działalność gospodarczą. Przez lata wiele odległych wiosek było odizolowanych z powodu tak zniszczonych dróg. Sieć autostrad obejmuje trzy kierunki: Tirana-Elbasan, Tirana-Durrës-Kavaje oraz Tirana-Prisztina, gdzie latem 2024 r. oddano do użytku brakujący 30-kilometrowy łącznik między przedmieściami Tirany a m. Milot. Nowo otwarty odcinek autostrady stanowi także część trasy łączącej Tiranę ze Szkodrą i przejściem granicznym Hani i Hotit z Czarnogórą. Jest też pierwszym odcinkiem Blue Corridor w Albanii, częścią docelowej trasy, która będzie biegła wzdłuż wybrzeża M. Adriatyckiego od Triestu, następnie przez Słowenię, Chorwację, Czarnogórę i Albanię, aż do Kalamaty w Grecji. W drugiej połowie 2024 r. rozpoczęto prace poszerzenia autostrady na odcinku Tirana-Durrës. Remont ma potrwać 18 miesięcy. Największą inwestycją drogową w 2024 r. jest otwarcie tunelu pod przełęczą Llogara o długości 6 km, dzięki czemu podróż na południe kraju na tym odcinku skróciła się z 30 do 7 minut.  

Infrastruktura kolejowa w Albanii jest przestarzała i trwają obecnie prace modernizacyjne najważniejszych linii kolejowych. Istniejąca sieć linii kolejowych łączy port w Durrës z przejściem granicznym z Czarnogórą Hani i Hotit, z portem we Wlorze oraz z miastem Pogradec, w pobliżu granicy z Macedonią Północną. W zaawansowanej fazie jest przebudowa odcinka linii Tirana-Durrës, wraz z odnogą prowadzącą na lotnisko Rinas. Według zapowiedzi, podróż koleją z centrum Tirany na lotnisko ma zająć 12 minut, natomiast do Durrës 22 minuty. Na trasie powstanie 11 stacji kolejowych. Przy dofinansowaniu UE planowana jest modernizacja odcinka linii kolejowej łączącej przedmieścia Tirany z przejściem granicznym z Czarnogórą (Vorë-Hani i Hotit). Ma on znaczenie strategiczne i stanowi część Transeuropejskiej Sieci Transportowej (TEN-T).  

Najważniejsze przejścia graniczne znajdują się w Kakavijë (granica z Grecją), Kapshticë (granica z Grecją), Hani i Hotit (granica z Czarnogórą), Qafa e Thanës (granica z Macedonią Północną).

• Kalendarz dni wolnych od pracy

WE World Economics

WB World Bank

IMF International Monetary Fund

• Najważniejsi partnerzy handlowi

Największy udział w wymianie handlowej Albanii mają kraje UE (głównie Włochy i Grecja) oraz Turcja i Chiny. Według danych za pierwsze siedem miesięcy 2025 r. handel z krajami UE stanowił 56,7% całej wymiany handlowej. W okresie styczeń – lipiec 2025 r. eksport do krajów UE stanowi 67,3% ogółu eksportu, a import z krajów UE stanowi 51,8% ogółu importu.

Według danych za 2025 r., głównymi partnerami handlowymi pod względem eksportu z Albanii są Włochy (45%), Grecja (13%), Kosowo (8%), następnie Niemcy (7%) i USA (6%). W zakresie importu najważniejszymi partnerami są Włochy (30%), Chiny (10,9%), Turcja (10,8%), Niemcy (7%), Grecja (6,5%).  Albański urząd statystyczny INSTAT podał, że w 2025 r. wartość importu z Chin wzrosła o 21,6% r/r. Spadł natomiast import z państw UE i Turcji, tradycyjnie najbliższych partnerów handlowych. W porównaniu z sytuacją sprzed pandemii, import z Chin wzrósł prawie dwukrotnie, z 59,7 mld ALL w 2019 roku do 118,8 mld ALL w 2025 roku. Chiny ustępują jedynie Włochom, skąd Albania importuje towary wartości nieco ponad 2 mld euro.

Podstawowe produkty i usługi importowe i eksportowe

Usługi stanowiły w 2025 r. przynajmniej 52,4% PKB Albanii (w tym turystyka 26,1%), przemysł – 25,4% oraz rolnictwo – 22,1%. Eksport usług jest wzmacniany przez rozwój sektora turystycznego. Albania od kilku lat jest popularnym celem podróży dla cudzoziemców, zachęcając do zwiększenia wejścia walut obcych na rynek poprzez świadczenie usług turystycznych. Według danych Eurostatu Albania jest klasyfikowana wśród pięciu krajów w Europie o najniższym udziale eksportu towarów w PKB, podczas gdy znajduje się w grupie sześciu krajów, w których eksport usług ma wysoki udział w % PKB.

W 2024 roku Albania eksportowała głównie tekstylia i obuwie, minerały, paliwa i energię elektryczną, materiały budowlane i metalowe, artykuły spożywcze, napoje, wyroby tytoniowe, maszyny, urządzenia i części zamienne.

W imporcie dominowały maszyny i pojazdy, urządzenia i części zamienne, artykuły spożywcze, napoje, wyroby tytoniowe, materiały budowlane i metalowe, produkty chemiczne oraz leki i wyroby z tworzyw sztucznych.

Główne usługi eksportowane: podróże (68%), transport (12%), usługi komputerowe i informatyczne, usługi kulturalne i rekreacyjne, ubezpieczeniowe, finansowe.

Główne usługi importowane: podróże (74%), transport (13%), usługi ubezpieczeniowe (2,5%), usługi komputerowe i informatyczne.

• Główni inwestorzy

Według danych Banku Albanii bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ) w 2024 r. osiągnęły rekordowe 1,58 mld EUR, notując wzrost o 5,6% w porównaniu z rokiem poprzednim. W drugim kwartale 2025 r. osiągnęły 398 mln euro. Dane dla pierwszej połowy roku wynoszą 759 mln euro (notując 1% wzrostu w porównaniu z tym samym okresem w 2024 r. W pierwszych dziewięciu miesiącach roku 2025, wartość BIZ wyniosła 1,2 mld EUR (4,4% więcej niż w ubiegłym roku).

Największy udział w BIZ bez zmian ma sektor nieruchomości (34%), następnie finansowy (17%),  sektor węglowodorów (11%).

W II kwartale 2025 r. największymi inwestorami były Włochy (44 mln EUR), Turcja (39 mln EUR), Kosowo (38 mln EUR), USA (27 mln EUR).

W 2024 r. bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ) osiągnęły 1,71 miliarda USD, co stanowi wzrost o 5,75% w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku. Największym inwestorem były Niderlandy (16,9%), Szwajcaria (15,9%), Kanada (12,6%), Włochy (10,9%) oraz Turcja (7,7%). W drugim kwartale 2024 r. 25% BIZ skoncentrowano w nieruchomościach, 14% w sektorze pośrednictwa finansowego, 13% w sektorze węglowodorów i 4% w sektorze komunikacji. Według szacunków, w regionach przybrzeżnych na południu Albanii nabywcy zagraniczni lub nierezydenci dokonują około 70% transakcji zakupu.

Najważniejszym inwestorem z Niderlandów w Albanii był dotychczas Shell.

• Główne kierunki inwestycji zagranicznych

Dzięki liberalnemu prawodawstwu, w którym krajowi i zagraniczni inwestorzy mają takie same prawa i obowiązki, rząd albański przywiązuje dużą wagę do sektorów o wysokim potencjale rozwoju i stabilnym wzroście, takich jak energia odnawialna, przemysł wydobywczy, turystyka, przemysł wytwórczy, rolnictwo, transport, logistyka, a także sektor technologii informacyjnych i komunikacyjnych.

Przodującymi sektorami z największym udziałem kapitału zagranicznego jest sektor elektro-energetyczny, przemysł wydobywczy, usługi finansowe, telekomunikacja i transport, technologie informacyjne, produkcja, nieruchomości.

Albania przystąpiła do WTO w 2000 r. i stosuje zasady WTO dotyczące licencjonowania importu.

W 2006 r. Albania podpisała z UE Układ o stabilizacji i stowarzyszeniu (SAA). Umowa, która została ratyfikowana w 2009 r., zliberalizowała stosunki handlowe między UE a Albanią pod względem ceł i ograniczeń pozataryfowych na towary rolne i przemysłowe. Ponadto między Unią Europejską a Bałkanami Zachodnimi i Turcją obowiązuje system diagonalnej kumulacji pochodzenia.

W 2023 r. Bank Światowy podpisał nowe pięcioletnie ramy partnerstwa krajowego dla Albanii na lata 2023–2027, a także cztery nowe operacje. Nowa strategia będzie koncentrować się na trzech kluczowych wyzwaniach: większej liczbie i lepszych miejscach pracy, silniejszym i lepszym wykorzystaniu kapitału ludzkiego oraz zwiększonej odporności na klęski żywiołowe i inne wstrząsy, z których wszystkie będą przecinane wysiłkami na rzecz wykorzystania cyfryzacji i zwiększenia integracji. Nowe ramy partnerstwa krajowego mają orientacyjną kopertę finansową w wysokości 900 mln dolarów.

Albania jest członkiem Międzynarodowego Funduszu Walutowego od 1991 r.

Albania przyłączyła się do Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBRD) w 1991 r. W tym czasie Bank skupił się na wspieraniu transformacji w sektorach takich jak energetyka (w tym odnawialne źródła energii i dystrybucja energii), finanse, transport, korporacje, zasoby naturalne i agrobiznes. W ciągu ostatnich 30 lat Bank wdrożył ponad 130 projektów i zrealizował inwestycje o wartości prawie 2 mld euro.

Europejski Bank Inwestycyjny (EIB) jest aktywny w Albanii od 1995 r. Do najważniejszych działań należy wspieranie kluczowej infrastruktury transportowej w celu poprawy integracji międzyregionalnej i łączności z Europą. Jednym z przykładów jest budowa obwodnicy autostradowej dla miasta Wlora. W 2019 r. podpisana została pierwsza pożyczka na rozwój obszarów miejskich dla stolicy kraju w ramach Inicjatywy na rzecz odporności gospodarczej. EIB wspiera również inwestycje Albańskiego Funduszu Rozwoju (ADF) na rzecz zrównoważonego rozwoju turystyki w północnej Albanii i na wybrzeżu Adriatyku. W ramach Ram Inwestycyjnych Bałkanów Zachodnich (WBIF) zapewniane jest finansowanie i pomoc techniczna dla sektorów energetyki, środowiska, socjalnego, transportowego i infrastruktury cyfrowej, w tym projektów infrastruktury szerokopasmowej w Albanii i infrastruktury ochrony przeciwpowodziowej rzeki Mati.

Albania jest członkiem wielostronnej Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu (CEFTA), wraz z Macedonią Północną, Czarnogórą, Kosowem, Mołdawią, Serbią oraz Bośnią i Hercegowiną.

W 2009 r. Albania podpisała umowę o wolnym handlu z Europejskim Stowarzyszeniem Wolnego Handlu (EFTA). Umowy z Liechtensteinem i Szwajcarią weszły w życie w 2010 r., a umowy z Islandią i Norwegią weszły w życie w 2011 r.

Dwustronny Traktat Inwestycyjny USA-Albania, który wszedł w życie w 1998 r., zapewnia inwestorom z USA traktowanie narodowe i traktowanie zgodnie z zasadą największego uprzywilejowania. Albania i Stany Zjednoczone podpisały Memorandum o Współpracy Gospodarczej w październiku 2020 r. w celu zwiększenia handlu i inwestycji między tymi dwoma krajami.

Albania ma również podpisaną umowę o wolnym handlu z Turcją, która została podpisana w 2006 r. i weszła w życie w 2008 r.

Umowę o wolnym handlu z Wielką Brytanią podpisano w 2021 r.

W zakresie umów dwustronnych z państwami trzecimi Albania ma 40 obowiązujących dwustronnych umów inwestycyjnych, z czego 22 z państwami członkowskimi UE. Kraj ma obowiązujących 5 umów o wolnym handlu (z UE (SAA), CEFTA, EFTA, z Turcją i z Wielką Brytanią). W czerwcu 2024 r. weszła w życie dwustronna umowa o współpracy gospodarczej między Albanią a Azerbejdżanem.

• Dwustronne relacje handlowe i inwestycyjne

Podstawą prawną współpracy gospodarczej między Polską a Albanią jest umowa międzyrządowa o współpracy gospodarczej zawarta w 2007 r. Na jej mocy działa Polsko-Albańska Komisja ds. Współpracy Gospodarczej.

Współpraca w ramach Wspólnej Komisji Polsko-Albańskiej do spraw Współpracy Gospodarczej:

• I posiedzenie w dniach 4-5 grudnia 2008 r. odbyło się w Tiranie. Podczas posiedzenia został podpisany Protokół, wg którego zadanie koordynowania współpracy gospodarczej ze strony polskiej przypadło Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, a ze strony albańskiej – ówcześnie agencji Albinvest.
• II posiedzenie w dniach 25-26 listopada 2009 r. odbyło się w Warszawie, podczas którego podsumowano realizację postanowień protokołu z I posiedzenia Wspólnej Komisji oraz dokonano oceny dwustronnej współpracy gospodarczej.
• III posiedzenie odbyło się w dniach 25-26 listopada w 2010 r. w Tiranie uzupełniła obecność 21 polskich przedsiębiorców na Międzynarodowych Targach KLIK EXPO (25-30 listopada) w Tiranie. Podczas otwarcia targów stoisko wizytował Premier Albanii Sali Berisha.
• IV posiedzenie odbyło się 19-20 maja 2011 r. w Warszawie, podczas której strona albańska przedstawiła m.in. warunki dla inwestycji w Albanii oraz poinformowała o zakresie działalności odpowiedzialnej za te kwestie Albanian Investment Development Agency (AIDA). Strony dokonały przeglądu możliwości dalszej współpracy w dziedzinach transportu, telekomunikacji, wymiany informacji finansowej, produkcji rolnej, turystyki, handlu oraz energetyki.
• V posiedzenie odbyło się 15 lipca 2014 r. w Tiranie z udziałem Andrzeja Dychy, Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Gospodarki. Strony omówiły możliwości wzmocnienia współpracy w dziedzinie handlu, produkcji rolnej, turystyki, handlu, kultury, transportu oraz energetyki.
• VI posiedzenie odbyło się 30 maja 2017 r. w Warszawie z udziałem Tadeusza Kościńskiego, Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Rozwoju i Adeli Karapici, wiceminister ds. Rozwoju Gospodarczego, Turystyki, Handlu i Przedsiębiorczości.

Najważniejsze wydarzenia na rzecz rozwoju dwustronnej współpracy gospodarczej w 2025 r.:

• Specjalna sesja poświęcona polskim rozwiązaniom technologicznym dla przemysłu wydobywczego zorganizowana przez Ambasadę RP w Tiranie ze wsparciem Regionalnego Centrum Innowacji EIT Raw Materials, będąca częścią dwudniowego wydarzenia Albanian Raw Materials Community Dialogue w Albanii (maj 2025, Tirana);
• Polskie stoisko informacyjno-promocyjne na targach Energy, Construction and Green Economy (październik 2025, Tirana).

Podpisane zostały najważniejsze umowy między Polską a Albanią, umożliwiające współpracę gospodarczą i wymianę handlową:

• Porozumienie o współpracy pomiędzy Polską Izbą Turystyki i Zrzeszeniem Biur Podróży Albanii, podpisane 23 lutego 2009 r.
• Umowa między Rządem RP a Radą Ministrów Republiki Albanii o współpracy gospodarczej, podpisana 4 czerwca 2007r.;
  • Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Albanii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisana 5 marca 1993r.;
  • Umowa między Rządem RP i Rządem Republiki Albanii w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji, podpisana 5 marca 1993r.;
  • Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Albanii o współpracy w transporcie morskim, podpisana 16 grudnia 1992r.;
  • Umowa między Rządem PRL a Rządem Ludowej Socjalistycznej Republiki Albanii o międzynarodowych przewozach drogowych, podpisana 18 stycznia 1990r.;
  • Porozumienie w formie wymiany not o zmianie art.17 Umowy między Rządem PRL a Rządem Republiki Albanii o międzynarodowych przewozach drogowych sporządzonej w Tiranie dnia 18 stycznia 1990r. Data podpisania porozumienia1 lipca 2003r.;
  • Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Albanii o współpracy w dziedzinie turystyki, podpisana 28 października 1994r.;
  • Umowa między MRiGŻ a Ministerstwem Rolnictwa Republiki Albańskiej o współpracy gospodarczej i naukowo-technicznej w dziedzinie rolnictwa i gospodarki żywnościowej, podpisana 30 września 1994r.
  •  Umowa między Rządem PRL a Rządem Ludowej Republiki Albanii o komunikacji lotniczej, podpisana 8 lipca 1957r.

Wymiana handlowa między Albanią a Polską w mln EUR

                                                                                       Źródło: GUS (mln EUR)

Według struktury za 2023 r., najważniejszymi pozycjami w eksporcie z Polski do Albanii są:

• tytoń i przetworzone namiastki tytoniu (24%)
• kotły, maszyny i urządzenia mechaniczne i ich części (14,5%)
• różne wyroby przemysłowe (4.8%)
• odzież i wyroby odzieżowe, niedziane (4,4%)
• maszyny i urządzenia elektryczne i ich części (4%)

W imporcie z Albanii do Polski:

• żeliwo i stal (30%) – wzrost odnotowano dopiero w 2022 r., wcześniej był to znikomy udział (1,2% w 2020 r.)
• obuwie, getry itp. (26%) – w ostatnich dwóch latach straciły na znaczeniu; w latach 2019-2021 odpowiadały za prawie 50% całkowitego polskiego importu z Albanii.

Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

Według danych NBP na koniec 2021 wartość polskich inwestycji w Albanii wyniosła 0,2 mln EUR. Według danych Ministerstwa Rozwoju i Technologii w ostatnich latach nastąpił odpływ polskiego kapitału inwestycyjnego z Albanii. W 2022 r. polskie firmy wycofały z Albanii kapitał w wysokości 0,6 mln euro, podczas gdy w 2021 było to 0,1 mln euro. Natomiast według danych Banku Albanii, w 2023 r. poziom bezpośrednich inwestycji zagranicznych Polski w Albanii wyniósł 55 mln euro, co oznacza wzrost o 66,6% w porównaniu z rokiem 2022 r.

     Źródło: Bank Albanii (mln euro)

• Relacje z UE, Baza traktatowa (między Albanią a Polską i UE)

W czerwcu 2006 r. Albania podpisała Układ o Stabilizacji i Stowarzyszeniu z Unią Europejską, który wszedł w życie 01.04.2009 r.. W grudniu 2006 r. weszło w życie Interim Agreement, które dotyczy spraw handlu. Ta umowa umożliwia preferencyjny dostęp towarom pochodzącym z tych krajów do rynków obu stron.

W 2007 r. Albania podpisała z UE porozumienie w obszarze finansowania związane z Instrumentem Pomocy Przedakcesyjnej (Instrument for Pre-Accession Assistance - IPA). Na lata 2014-2020 w ramach programu IPA II Albania otrzymała 639,5 mln euro. W ramach programu IPA III 2021-2027 Albania otrzymała 64,9 mln euro w 2021 r., 82,5 mln euro w 2022 r. oraz 67,35 mln euro w 2024 r.

Albania rozpoczęła negocjacje akcesyjne z UE w czerwcu 2022 r. Proces screeningu zakończył się w 2023 r. 15 października 2024 r. Albania otworzyła pierwszy klaster negocjacji akcesyjnych (kwestie podstawowe), w tym następujące obszary i rozdziały negocjacyjne: Funkcjonowanie instytucji demokratycznych; Reforma administracji publicznej; Rozdział 23 – Sądownictwo i prawa podstawowe; Rozdział 24 – Sprawiedliwość, wolność i bezpieczeństwo; Kryteria ekonomiczne; Rozdział 5 – Zamówienia publiczne; Rozdział 18 – Statystyka; i Rozdział 32 – Kontrola finansowa. UE ustaliła również tymczasowe kryteria, zarówno na poziomie horyzontalnym dla klastra, jak i dla rozdziałów 23 i 24 (rozdziały dotyczące praworządności), które musiałyby zostać spełnione, zanim można byłoby podjąć kolejne kroki w procesie negocjacyjnym tego klastra. Ponadto UE ustaliła kryteria tymczasowego zamknięcia rozdziałów 5, 18 i 32. Do końca listopada 2025 r. Albania otworzyła wszystkie sześć klastrów, w tym dwa (Rynek wewnętrzny oraz Konkurencyjność i wzrost sprzyjający włączeniu społecznemu) podczas polskiej prezydencji w Radzie UE. Do tej pory nie zamknęła żadnego. Rząd Albanii konsekwentnie stawia sobie za cel pełne członkostwo do roku 2030.