Polska w Finlandii

Wybór tego obrazu miał szczególny wymiar symboliczny, ponieważ wydarzenie wpisuje się w obchody przypadającej w 2026 roku 100. rocznicy urodzin Andrzeja Wajdy, twórcy, który na trwałe zapisał się zarówno w historii polskiej, jak i światowej kinematografii.

Licznie zgromadzonych gości powitał Chargé d’Affaires a.i. Ambasady RP w Helsinkach Piotr Furmaniak, podkreślając znaczenie polskiego kina jako ważnego elementu dialogu kulturalnego między Polską a Finlandią. W swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na długą tradycję Tygodni Filmu Polskiego, które od roku 1962 przybliżają fińskiej publiczności najciekawsze osiągnięcia polskiej sztuki filmowej. Podkreślił również, że polskie kino od lat stanowi ważny element budowania wzajemnego zrozumienia między Polską i Finlandią, a filmy prezentowane podczas Tygodni Filmu Polskiego pozwalają fińskim widzom lepiej poznawać historię, współczesność oraz społeczne wyzwania Polski. Wskazał ponadto na rolę wieloletniej współpracy Ambasady RP, Związku Towarzystw Finlandia–Polska oraz fińskich partnerów kulturalnych, dzięki której wydarzenie zajmuje stałe miejsce w kalendarzu kulturalnym Finlandii.

Następnie głos zabrał Esko Peura, przewodniczący Związku Towarzystw Finlandia–Polska, wieloletniego partnera wydarzenia. Podkreślił on rolę współpracy organizacji polskich i fińskich w budowaniu wzajemnego zrozumienia oraz znaczenie kina jako wyjątkowego narzędzia poznawania historii, kultury i współczesności obu narodów.

Kolejnym mówcą był Jarno Hänninen, dyrektor artystyczny Tygodni Filmu Polskiego, który przedstawił tegoroczny program przeglądu. Zwrócił uwagę na jego różnorodność, obejmującą zarówno klasykę polskiego kina, jak i najnowsze produkcje nagradzane na festiwalach filmowych. Podkreślił, że program ukazuje bogactwo tematyczne współczesnej polskiej kinematografii oraz jej zdolność do podejmowania uniwersalnych tematów ważnych dla widzów niezależnie od kraju pochodzenia.

Szczególnym momentem wieczoru było wystąpienie Juhy Rosmy, znanego fińskiego historyka filmu i autora wydanej w tym roku książki „Andrzej Wajda”. Rosma podzielił się osobistymi wspomnieniami związanymi z twórczością reżysera oraz spotkaniami, które na przestrzeni lat pozwoliły mu lepiej poznać zarówno samego artystę, jak i jego dorobek. W refleksyjnej opowieści przypomniał, jak wielki wpływ filmy Wajdy wywarły na europejskie kino oraz na kolejne pokolenia widzów i twórców. Jego wystąpienie stało się pięknym hołdem dla reżysera, którego dzieła pozostają aktualne i inspirujące również dziś.

„Ziemia obiecana” – arcydzieło polskiego kina

Pokazany podczas inauguracji film „Ziemia obiecana” (1974) należy do najwybitniejszych osiągnięć Andrzeja Wajdy. Adaptacja powieści Władysława Reymonta przedstawia historię trzech przyjaciół próbujących zdobyć majątek w szybko rozwijającej się przemysłowej Łodzi końca XIX wieku. Film jest nie tylko fascynującym obrazem kapitalizmu i przemysłowej modernizacji, ale także przejmującą opowieścią o cenie sukcesu, utracie ideałów i moralnych kompromisach.

Doskonałe kreacje Daniela Olbrychskiego, Wojciecha Pszoniaka i Andrzeja Seweryna, monumentalne zdjęcia oraz niezwykła dynamika narracji sprawiają, że „Ziemia obiecana” do dziś pozostaje jednym z najważniejszych dzieł polskiej kinematografii i jednym z najbardziej cenionych filmów w dorobku Wajdy.

Program Tygodni Filmu Polskiego w Helsinkach

Po uroczystym otwarciu publiczność w Helsinkach będzie mogła zobaczyć kolejne produkcje prezentujące różne oblicza współczesnego i klasycznego kina polskiego.

6 października pokazany zostanie film „Ministranci” w reżyserii Piotra Domalewskiego, laureat Grand Prix Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. To tragikomiczna historia grupy młodych ministrantów, którzy postanawiają na własną rękę walczyć z niesprawiedliwością.

7 października odbędzie się pokaz programu „Najlepsze ze Studia Munka”, obejmującego trzy cenione filmy krótkometrażowe: „Moja siostra” Mariusza Rusińskiego, „Piękna łąka kwietna” Emi Buchwald oraz „Victoria” Karoliny Porcari. Wspólnie tworzą one wielowymiarowy obraz współczesnych ludzkich doświadczeń i relacji.

8 października helsińska publiczność zobaczy najnowszy film Wojciecha Smarzowskiego „Dom dobry”, poruszający i bezkompromisowy obraz przemocy domowej oraz mechanizmów kontroli w bliskich relacjach.

Polski film w całej Finlandii

Tygodnie Filmu Polskiego nie ograniczają się wyłącznie do Helsinek. Tegoroczny program dotrze także do wielu innych miast Finlandii, umożliwiając szerokiej publiczności kontakt z polską kulturą filmową.

„Ziemia obiecana” zostanie zaprezentowana również w Oulu, Turku, Tampere, Jyväskylä, Espoo oraz Teuvie. „Ministranci” pojawią się m.in. w Turku, Tampere, Joensuu, Hämeenlinnie i Tammisaari. Program „Najlepsze ze Studia Munka” będzie prezentowany także w Oulu, Hämeenlinnie i Espoo, natomiast „Dom dobry” trafi do Turku, Lahti, Tampere, Joensuu, Tammisaari i Espoo.

Poza Helsinkami publiczność będzie mogła również zobaczyć wyjątkowy dokument „Pociągi” w reżyserii Macieja Drygasa. Film zbudowany wyłącznie z materiałów archiwalnych tworzy poruszający obraz XX-wiecznej Europy i stawia aktualne pytania o postęp, pamięć oraz los człowieka w obliczu wielkich historycznych przemian.

Tygodnie Filmu Polskiego po raz kolejny potwierdzają, że polska kinematografia cieszy się w Finlandii niesłabnącym zainteresowaniem. Wydarzenie stanowi nie tylko święto filmu, lecz także ważną przestrzeń spotkania kultur, dialogu i wspólnego odkrywania historii opowiadanych przez wybitnych polskich twórców.