GovTech Polska

Koncepcja Smart Village, rozwijana równolegle do znanej w miastach idei Smart City, opiera się na wykorzystaniu nowych technologii, innowacji społecznych i lokalnego potencjału do poprawy jakości życia na terenach wiejskich.
To podejście zakłada, że wieś może być miejscem nowoczesnym, w pełni cyfrowym i lepiej skomunikowanym, a jednocześnie zachowującym swój charakter i tradycję. Smart Village odpowiada na konkretne wyzwania: depopulację, wykluczenie cyfrowe, ograniczony dostęp do usług publicznych, trudności przedsiębiorców czy brak infrastruktury sprzyjającej rozwojowi lokalnych społeczności.

W Polsce wiele elementów inteligentnej wsi już działa - należą do nich m.in. e-usługi administracyjne, telemedycyna, lokalne systemy monitoringu środowiskowego, narzędzia oparte na danych, a także inicjatywy edukacyjne i społeczne wzmacniające aktywność obywatelską. Smart Village pokazuje, że innowacje mogą wspierać mieszkańców niezależnie od wielkości gminy, liczby mieszkańców czy lokalizacji geograficznej.

W warsztatach wzięło udział ponad 100 osób z całej Polski, reprezentujących szerokie grono interesariuszy obszarów wiejskich.
Byli to przede wszystkim przedstawiciele gmin wiejskich – radni, urzędnicy odpowiedzialni za rozwój lokalny, cyfryzację i polityki publiczne, sołtysi i liderzy społeczności lokalnych, lokalni przedsiębiorcy, prowadzący m.in. firmy usługowe, handlowe czy rolne, organizacje społeczne i pozarządowe, działające na rzecz aktywności mieszkańców, edukacji, innowacji i rozwoju obszarów wiejskich,

W wydarzeniu uczestniczyły nie tylko samorządy, ale również organizacje i instytucje od lat zaangażowane w rozwój obszarów wiejskich – m.in. instytuty badawcze, uczelnie, organizacje rolnicze i jednostki doradcze. Wśród najważniejszych przykładów znalazły się: Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN, Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, Sieć Badawcza Łukasiewicz, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich oraz przedstawiciele instytucji publicznych zaangażowanych w polityki rozwojowe. Ich obecność umożliwiła spojrzenie na Smart Village z perspektywy badań, praktyki administracyjnej i lokalnych doświadczeń.

Tak zróżnicowana grupa pozwoliła spojrzeć na temat z wielu perspektyw – administracyjnej, społecznej, biznesowej i eksperckiej. To właśnie ta wielość doświadczeń była wartością, dzięki której udało się pracować nad realnymi potrzebami mieszkańców i problemami, z jakimi mierzą się polskie gminy wiejskie.
 

Warsztaty otworzył Dyrektor Generalny Ministerstwa Cyfryzacji, Bartosz Dominiak, podkreślając znaczenie współpracy samorządów, instytucji publicznych, organizacji społecznych i sektora biznesu w projektowaniu przyszłości obszarów wiejskich.

Centralnym punktem wydarzenia były intensywne, kilkugodzinne warsztaty prowadzone w metodologii Design Thinking.
To podejście, stosowane powszechnie w najbardziej innowacyjnych organizacjach, pozwala projektować rozwiązania w oparciu o potrzeby użytkowników i głębokie zrozumienie ich perspektywy. Warsztaty poprowadzili doświadczeni eksperci, którzy krok po kroku przeprowadzili uczestników przez kolejne etapy procesu twórczego.

Tematem przewodnim było budowanie zaufania do władz lokalnych – jedno z najważniejszych i najbardziej złożonych wyzwań na obszarach wiejskich. Wybór tego zagadnienia nie był przypadkowy: relacje między mieszkańcami a samorządem w dużej mierze determinują skuteczność działań gminy, poziom partycypacji społecznej oraz gotowość lokalnych społeczności do wdrażania nowych rozwiązań.
Podczas pracy warsztatowej uczestnicy analizowali potrzeby i doświadczenia mieszkańców obszarów wiejskich, korzystając m.in. z materiałów dotyczących realnych użytkowników. Na tej podstawie diagnozowali kluczowe bariery, a następnie projektowali koncepcje rozwiązań, które mogłyby poprawić komunikację, dostęp do informacji, przejrzystość procesów, wsparcie przedsiębiorców czy jakość usług publicznych.
Każdy zespół tworzył własny zestaw propozycji, a następnie konsultował je z innymi grupami i dopracowywał w formie prototypów. Warsztatowa formuła sprzyjała kreatywności, ale również pragmatyzmowi – projekty, które powstawały, były oparte na realiach funkcjonowania samorządów i potrzebach konkretnych mieszkańców.
Efektem pracy zespołów było wypracowanie wielu różnorodnych, praktycznych pomysłów, które mogą stanowić inspirację dla gmin poszukujących nowych sposobów wspierania mieszkańców i budowania ich zaufania do władz lokalnych.

Integralną częścią wydarzenia była również przestrzeń networkingowa, w której uczestnicy mogli wymieniać się doświadczeniami, dobrymi praktykami i inspiracjami. Rozmowy toczyły się zarówno między samorządowcami, jak i przedstawicielami instytucji badawczych, organizacji branżowych oraz ekspertami pracującymi nad rozwojem obszarów wiejskich.

Dzięki temu wydarzenie stało się nie tylko okazją do zdobycia nowych kompetencji, ale także do budowania relacji, które mogą przerodzić się w przyszłe partnerstwa i wspólne projekty.

Warsztaty Design Thinking Smart Village 2025 pokazały, jak dużą wartość ma współpraca między mieszkańcami, samorządami, biznesem i organizacjami społecznymi. Uczestnicy przeszli przez pełen proces projektowania usług i rozwiązań, mierząc się z realnym problemem i proponując konkretne kierunki zmian.

Wydarzenie zorganizowane przez GovTech Polska w Ministerstwie Cyfryzacji było kolejnym krokiem w stronę wspierania inteligentnego, odpowiedzialnego i zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich w Polsce.