W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.

Informator ekonomiczny

Informacje ogólne

Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, język urzędowy

Położenie geograficzne: Państwo położone w południowo-wschodniej Europie. Obejmuje południową część Półwyspu Bałkańskiego oraz 114 wysp na Morzu Egejskim i Jońskim, z których największe (pod względem ludności) to Kreta, Eubea (Evia), Rodos, Korfu, Lesbos, Chios i Zakinthos. 

Ludność: w 2019 r. ludność Grecji liczyła 10.816.286 osoby (dane szacunkowe), w tym 5.513.063 kobiet i 5.303.223 mężczyzn

Obszar: 132.049 km2, 80% powierzchni Grecji zajmują obszary górskie i wyżynne. Najwyższym punktem Grecji jest Góra Olimp 2.904 m.
Największym jeziorem jest Trichonis 96,228 km2, a najdłuższą rzeką - Aliakmon 297 km.

Długość granicy państwowej: 1.228 km: z Bułgarią 494 km, z Albanią 282 km, z Macedonią Północną 246 km, z Turcją 206 km. Długość granicy morskiej: 13.676 km

Stolica: Ateny/Αθήνα

Język urzędowy: język nowogrecki.

Warunki klimatyczne

Przeważająca część Grecji pozostaje pod wpływem oddziaływania klimatu śródziemnomorskiego o gorących i suchych latach oraz łagodnych, deszczowych zimach, różniącego się nieznacznie w poszczególnych regionach. Na północy zimy są ostrzejsze, temperatury osiągają wartości ujemne. W styczniu do połowy lutego temperatura na południu kraju np. na Krecie, przez kilka dni może dochodzić do 20 C. Okres ten od starożytności nazywany jest dniami zimorodka, tzw. Alkionides meres. Na wschodzie klimat jest bardziej suchy. Okres bezdeszczowy w lecie trwa około 5 miesięcy. Zachodnie wybrzeża nad Morzem Jońskim znajdują się w strefie oddziaływania klimatu o cechach atlantyckich. Najcieplejszy okres to koniec lipca i początek sierpnia, gdzie najwyższe średnie temperatury wahają się w granicach 30-35 C. W porze ciepłej, w okolicach Morza Egejskiego wieją północne wiatry etezyjskie tzw. meltemia.  

Główne bogactwa naturalne

Na terenie Grecji występują różnorodne złoża surowców mineralnych m.in.: węgiel brunatny, marmur oraz kruszywa i skały wykorzystywane w budownictwie (kamień wapienny, piasek, grys, gips, kaolin, pucolany, skalenie sodowe, kruszywo budowlano-drogowe), rudy niklu (greckie lateryty), boksyty, magnezyt, siarczki cynku i ołowiu, huntyt-hydromagnezyt, bentonit, perlit, pumeks. Potwierdzono występowanie ropy naftowej i gazu ziemnego (Morze Jońskie i płn.-wsch. basen Morza Śródziemnego) oraz złota (Półwysep Chalcydycki).

System walutowy, kurs i wymiana

Walutą obowiązującą w Grecji jest euro (EUR). Poprzednia waluta drachma została wycofana z obiegu 28 lutego 2002 r. Kurs wymiany ustalono na 1 EUR = 340,75 GRD.

Religia

Konstytucja uznaje religię greckiego autokefalicznego kościoła prawosławnego za "uprzywilejowaną", gwarantując jednocześnie wolność dla innych wyznań. W rządzie jest powołany minister ds. edukacji i wyznań. Religia jest przedmiotem obowiązkowym w szkołach.

Wyznawcy greckiego kościoła prawosławnego stanowią 97,6% ludności, muzułmanie - 1,3%, katolicy - 0,4%, protestanci - 0,1%, inne religie - 0,6%. W katolickiej parafii Serca Chrystusa Zbawiciela w Atenach nabożeństwa są odprawiane są także w języku polskim przez przebywających w Grecji braci zakonnych z Towarzystwa Jezusowego. 

Wykaz dni świątecznych i wolnych od pracy

Święta narodowe to:

  • 25 marca - Dzień Niepodległości, rocznica wybuchu powstania przeciw władzy tureckiej w 1821 roku
  • 28 października – Dzień „OCHI” („Nie") – rocznica odrzucenia włoskiego ultimatum w 1940 roku.

Pozostałe dni świąteczne wolne od pracy:

1 stycznia

Nowy Rok

6 stycznia

Epifania (Błogosławieństwo Morza i Krzyża)

święto ruchome (41 dni przed Wielkanocą)

Poniedziałek Wielkopostny, tzw. czysty poniedziałek

święto ruchome

Wielkanoc

1 maja

Święto Pracy

święto ruchome (50 dni po Wielkanocy)

Poniedziałek po Zielonych Świątkach

15 sierpnia

Święto Wniebowzięcia NMP

25-26 grudnia

Boże Narodzenie

Infrastruktura transportowa

Lotniska: w Grecji obecnie funkcjonuje 45 portów lotniczych, podzielonych na III kategorie: Międzynarodowe Porty Lotnicze (15 – Ateny, Saloniki, Rodos, Heraklion, Chania – Kreta, Korfu, Kos, Aleksandrupolis, Mitilini – Lesbos, Limnos, Kefalonia, Zakinthos, Samos, Kawala, Kalamata), Krajowe Porty Lotnicze (26 – w pobliżu największych miast, zarówno w Grecji kontynentalnej, jak i na wyspach) oraz Lokalne Porty Lotnicze (4).

Największym międzynarodowym portem lotniczym w Grecji jest ateński Eleftherios Venizelos
Loty krajowe obsługiwane są przez Olympic Air, Aegean Airlines, Sky Express, Astra Airlines, Ellinair, Ryanair, Volotea, Wizzair

Porty: w Grecji funkcjonuje 12 morskich portów głównych: w Pireusie, Salonikach, Aleksandrupolis, Volos, Igumenitsy, Lawrio, Rafinie, Patrze, Elefsinie, Heraklionie, Kawali i na Korfu oraz ok. 1250 portów i przystani lokalnych – publicznych i prywatnych.

Sieci drogowe: długość dróg w Grecji liczy 116.986 km, przy czym 2.138 km to autostrady.

Główne autostrady:

Opłata za przejazd autostradami w Grecji pobierana jest w punktach poboru opłat, w zależności od typu pojazdu.

Ograniczenia prędkości: 130 km/h autostrada, 110 km/h droga ekspresowa, 90 km/h poza obszarem zabudowanym, 50 km/h obszar zabudowany.

Sieci kolejowe: długość czynnych linii kolejowych w Grecji wynosi 2.552 km, w tym 70% o standardowej szerokości toru kolejowego (1.435 mm). Zarządcą linii kolejowych jest Organizacja Kolei Greckich, a głównym przewoźnikiem pasażerskim i towarowym TRAINOSE, spółka należąca do grupy Ferrovie dello Stato Italiane Group (FSI). TRAINOSE przewozi 15,6 mln pasażerów i 1,1, mln ton ładunków rocznie.

Kolej wąskotorowa: kolejka turystyczna w Pelion oraz kolej zębata Diakopto-Kalavryta.

Metro w Atenach – jedyny w Grecji system kolei podziemnej, składający się z trzech linii i 61 stacji. Dziennie metro w Atenach obsługuje 614 tys. pasażerów. Systemem kolei podziemnej w Atenach zarządza spółka Attiko Metro.

Tramwaj w Atenach składa się z 3 linii i 45 stacji. Eksploatacją sieci tramwajowej oraz świadczeniem usług przewozowych zajmuje się Miejska Komunikacja Szynowa

Przejścia graniczne: Grecja posiada ok. 29 lotniczych (z czego 4 działają wyłącznie w okresie letnim) oraz 54 morskich przejść granicznych. Ponadto funkcjonują przejścia graniczne położone na granicy państwowej między Grecją ,a Albanią (Kakavia, Cristalopighi, Sagiada, Mertzani), Macedonią Północną (Niki, Evzoni, Doirani oraz kolejowe w Idomeni), Bułgarią (Promachonas, w tym kolejowe, Exohi, Ormenio Evros i kolejowe w Dikea Evros) oraz Turcją (Kastanies i Kipi).

Obowiązek wizowy

Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej/Euro¬pejskiego Obszaru Gospodarczego. Dokumentem podróży upraw-niającym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezależnie od jego celu) na terytorium Republiki Greckiej do 90 dni jest paszport bądź dowód osobisty. Przed wyjazdem należy się upewnić, czy dokument jest w wystarczająco dobrym stanie technicznym i pozwala na stwierdzenie tożsamości.

System administracyjny

Ustrój polityczny

Grecja jest republiką parlamentarną z urzędem prezydenta, jako głową państwa. Prezydent republiki wybierany jest przez parlament na pięcioletnią kadencję. Obecnie urząd prezydenta sprawuje Katerina N. Sakellaropoulou, zaprzysiężona na pierwszą kadencję w dniu 13 marca 2020 r.

Grecja jest państwem demokracji wielopartyjnej. Ostatnie wybory parlamentarne, które wygrała (zdobywając 158 mandatów w 300-osobowym parlamencie) Nowa Demokracja (ND), odbyły się w dniu 7 lipca 2019 r. W obecnej kadencji w skład parlamentu (obok ND) wchodzą następujące ugrupowania polityczne: Koalicja Radykalnej Lewicy (SYRIZA) – 86 mandatów, Ruch Zmian (KIN.AL) – 22 mandatów, Komunistyczna Partia Grecji (KKE) – 15 mandatów, Greckie Rozwiązanie (ELINIKI LISI) – 10 mandatów, MeRa25 –  mandatów.

Od 1 stycznia 2011 r. obowiązuje nowy podział administracyjny kraju, tzw. program „Kallikrates”, dzielący Grecję na 7 zarządów obwodowych (nowe jednostki administracyjne), 13 regionów (zastąpiły dotychczasowe prefektury) i 325 gmin. Przedstawicielami centralnej władzy wykonawczej w terenie są sekretarze generalni, mianowani przez rząd, stojący na czele zarządów obwodowych. Władze samorządu regionalnego (regionów i gmin) są wybierane na pięcioletnią kadencję (wcześniej czteroletnią) w wyborach lokalnych, przeprowadzanych jednocześnie z wyborami do Parlamentu Europejskiego.

Autonomiczną częścią państwa greckiego jest Góra Athos (Autonomiczna Republika Góry Athos), która zachowuje suwerenność i jest zarządzana zgodnie z własnym ustrojem (art. 105 Konstytucji RG). Góra Athos, zamieszkiwana wyłącznie przez prawosławnych mnichów, podlega bezpośredniej jurysdykcji kościelnej Patriarchatu Ekumenicznego w Konstantynopolu (Stambule).

Władza ustawodawcza

Władza ustawodawcza należy do jednoizbowego parlamentu (Izby Deputowanych), wybieranego przez wszystkich obywateli (którzy ukończyli , najpóźniej w dniu wyborów, 18 lat) w wyborach powszechnych, bezpośrednich, równych, tajnych i proporcjonalnych. W Grecji istnieje obowiązek wyborczy.

Parlament liczy 300 deputowanych ( kadencja trwa cztery lata). W niektórych przypadkach (przewidzianych w konstytucji) dozwolone jest przedterminowe rozwiązanie parlamentu i przeprowadzenie wcześniejszych wyborów. Do parlamentu wchodzą przedstawiciele partii i koalicji politycznych, które przekroczyły próg wyborczy, wynoszący 3%. Do podstawowych kompetencji parlamentu należy m.in.: inicjatywa ustawodawcza, uchwalanie ustaw, sprawowanie kontroli parlamentarnej nad rządem oraz udzielanie mu wotum zaufania, a także nowelizacja konstytucji i wybór prezydenta.

Ustawy poddawane pod głosowanie w parlamencie są zwykle składane w postaci projektów przez odpowiednie ministerstwa. Prawo do składania projektów ustaw przysługuje również parlamentarzystom. Projekt ustawy przekazywany jest pod obrady właściwych komisji parlamentarnych, a następnie przedkładany pod głosowanie na posiedzeniu plenarnym parlamentu. Przyjęty tekst ustawy przesyłany jest prezydentowi w celu wydania i opublikowania w Gazecie Rządowej. Niezbędne (dla realizacji ustaw) ustalenia dodatkowe i uzupełniające (akty wykonawcze) wydawane są przez rząd lub prezydenta (bez uczestnictwa parlamentu), w formie dekretów prezydenckich. Do ich wydania konieczne jest stosowne pełnomocnictwo, zawarte w treści ustawy, na której bazują. W przypadkach dotyczących niektórych zagadnień szczegółowych lub spraw o charakterze regionalnym, w oparciu o stosowne pełnomocnictwa, mogą być wydawane akty w formie rozporządzenia ministra. Nabierają one mocy prawnej z dniem opublikowania w Gazecie Rządowej. Dla aktów prawnych wydawanych przez prezydenta potrzeba uprzedniej zgody rządu, który tym samym ponosi odpowiedzialność za działania prezydenta w tej sferze.

Władza wykonawcza

Władza wykonawcza należy do prezydenta i rządu, który składa się z premiera i ministrów, mianowanych przez głowę państwa.

Prezydent RG pełni rolę arbitra w funkcjonowaniu instytucji republiki. Prezydent ma prawo do: wypowiedzenia wojny, zawierania umów w czasie pokoju, sojuszów oraz reprezentuje państwo w organizacjach międzynarodowych; na wniosek rządu i zwykłej większości parlamentarnej jest zobowiązany do ratyfikowania umów międzynarodowych i traktatów. Posiada ograniczone kompetencje legislacyjne – żaden akt prezydenta nie może obowiązywać i nie może być wykonywany bez kontrasygnaty właściwego ministra, który przez podpisanie aktu bierze za niego odpowiedzialność.

Rząd składa się z premiera i rady ministrów. Głowa państwa powołuje na premiera przewodniczącego tej partii, która wprowadziła do parlamentu największą liczbę deputowanych. Na wniosek premiera powoływani są przez prezydenta również ministrowie i wiceministrowie. Szef rządu jest najsilniejszą osobą w greckim systemie parlamentarnym. Rząd wytycza i prowadzi politykę państwa.
W dniu 9 lipca 2019 r. zaprzysiężony został rząd Nowej Demokracji. Na jego czele stanął premier Kyriakos Mitsotakis.

Struktura administracji gospodarczej

W tworzeniu środowiska biznesowego, stymulacji przedsiębiorczości i rozwoju gospodarczego kraju szczególną rolę pełnią: Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Rozwoju i Inwestycji, Ministerstwo Turystyki,  Ministerstwo Środowiska i Energii, Ministerstwo Infrastruktury i Transportu, Ministerstwo Żeglugi Morskiej i Wysp, Ministerstwo Rozwoju Rolnictwa i Żywności, Ministerstwo Cyfryzacji. Ministerstwa nadzorują pracę szeregu agencji i urzędów centralnych. Najważniejsze z nich to: Agencja Inwestycji Zagranicznych i Promocji Eksportu (Enterprise Greece), Grecka Organizacja Standaryzacji (ELOT), Organizacja Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych (ECIO), Grecka Organizacja Turystyczna (EOT), Grecka Izba Techniczna (TEE).

W Grecji działa łącznie 59 krajowych i regionalnych związków samorządu gospodarczego. Swoim członkom ułatwiają funkcjonowanie w gospodarce m.in. poprzez prace organizacyjne i aktywną działalność informacyjno-edukacyjną. Niektóre z nich uzyskały również bardzo silną pozycję opiniotwórczą i polityczną.
 

Sądownictwo gospodarcze

W sprawach gospodarczych konflikty rozstrzygają sądy cywilne i administracyjne. Sądy cywilne rozpatrują spory pomiędzy osobami fizycznymi (np. umowy kupna-sprzedaży, spory rodzinne, sprawy wynajmu itp.). Do sądów cywilnych należą: sądy rozjemcze (orzekające w sporach dotyczących niewielkich kwot pieniężnych), sądy rejonowe i sądy apelacyjne.

Najwyższą instancją sądową w sprawach cywilnych i karnych jest Sąd Najwyższy (Areopag), nadzorujący sądy pod kątem właściwej interpretacji i stosowania przepisów prawnych. Do kompetencji zwykłych sądów należy także kontrola konstytucyjna, która nie jest powierzona odrębnemu sądowi czy trybunałowi.

Sądy administracyjne orzekają w sporach pomiędzy obywatelem a administracją (np.: sprawy podatkowe, spory z firmami ubezpieczeniowymi itp.). Sądy te dzielą się na rejonowe i apelacyjne. W sprawach administracyjnych najwyższym sądem jest Rada Stanu.
Trzecim najwyższym organem sądowym jest Trybunał Obrachunkowy, zajmujący się kontrolą wydatków publicznych i odpowiedzialnością finansową wojskowych i funkcjonariuszy publicznych. Szczegółowe omówienie systemu prawnego w Grecji w języku polskim znajduje się na stronie internetowej Komisji Europejskiej.

Gospodarka

Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

W 2019 r. greckie PKB roslo, pomimo spowolnienia gospodarki światowej. Urząd statystyczny EL.STAT zrewidował w górę wstępne szacunki za I i II kwartał 2019 r., odpowiednio o 0,3 pkt. proc. do 1,4% i o 0,9 pkt. proc. do 2,8%, przyspieszając tempo wzrostu za I półrocze do 2,2%. W takich okolicznościach, biorąc pod uwagę także to, że dynamika PKB w III kwartale 2019 r. wyniosła 2,3%, tempo wzrostu gospodarczego w całym 2019 r. ma szansę osiągnąć 2%, tj. poziom przyjęty w ustawie budżetowej. Motorem wzrostu w 2019 r. pozostawały: turystyka, sektor morski i eksport. Branża turystyczna poprawiła rekordowy wynik z 2018 r., w 2019 r. - wpływy z turystyki wzrosły 18,1 mld euro, przy wzroście turystyki przyjazdowej do 34 mln turystów. Decydujący wpływ na grecką turystykę mają przyjazdy turystów z PCz UE. Dobre wyniki osiągnęła także druga najważniejsza gałąź greckiej gospodarki – sektor żeglugi morskiej. W 2019 r. wpływy z żeglugi morskiej wzrosły do 17,3 mld euro. Eksport towarów w 2019 r. wzrósł o 0,8% do 33,3 mld euro, przy wzroście o 2,34% do 54 mld euro wolumenu importu. Głównym odbiorcą greckich towarów są: IT, DE, CY. Poprawa salda usług przełożyła się na wzmocnienie równowagi zewnętrznej GR w 2019 r.: deficyt na rachunku bieżącym na koniec ub. r. był o połowę niższy niż  przed rokiem i wyniósł 2,6 mld euro. Powodem przyśpieszenia na rynku nieruchomości była popularność „złotej wizy”. Od jej wprowadzenia w czerwcu 2013 r. z ułatwień w zakresie pozwoleń na pobyt dla obywateli krajów trzecich nabywających w GR nieruchomości na kwotę powyżej 250 tys. euro skorzystało 6.044 osób (do końca listopada 2019 r.). W tym 2.008 w samym 2019 r. Najwięcej „złotych wiz” wydano obywatelom ChRL.

Z danych bazy resortu pracy „Ergani” wynika, że w 2019 r. na rynku pracy przybyło 78.391 nowych miejsc pracy, liczba nowych podmiotów gospodarczych wzrosła o 7.899. Średnia płaca w sektorze prywatnym wyniosła 1.046,2 euro. Wg El.Stat stopa bezrobocia na koniec III kw. 2019 r. spadła do 16,4% wobec 18,3% przed rokiem i 16,9% kwartał wcześniej.

W marcu 2019 r. greckie banki wyzerowały uzależnienie od płynności awaryjnej (Emergency Liquidity Assistance – ELA), której wartość w 2015 r. wyniosła 68,9 mld euro. Banki systemowe ograniczyły wartość portfela kredytów zagrożonych na koniec września 2019 r. o 10,6 mld euro do 71,2 mld euro (42% udzielonych kredytów ogółem) w porównaniu z poziomem na koniec grudnia 2018 r. i o 36 mld euro od marca 2016 r., kiedy to osiągnęły najwyższy poziom. Wdrażany rządowy program „Herkules” ma na celu redukcję kredytów zagrożonych o 36 mld euro, tak aby w 2021 r. ich udział w relacji do portfela kredytowego ogółem spadł do poziomu poniżej 20%. Wartość depozytów w greckich bankach wzrosła na koniec października o 6,4% (r/r) do 139,69 mld euro. Zaufanie do gospodarki greckiej i sektora bankowego zostało wzmocnione po całkowitym zniesieniu od 1 września 2019 r. capital controls (wprowadzonych w lipcu 2015 r.). Poprawę nastrojów inwestorów potwierdzają wyniki ateńskiej giełdy papierów wartościowych (ATHEX). Zyski na poziomie 49% w  2019 r. były jednymi z najwyższych na świecie. Wyniki ATHEX za ub. r. były najlepsze od 20 lat.

Głównymi priorytetami gospodarczymi rządu na 2020 r. pozostają działania skierowane na przyśpieszenie tempa wzrostu gospodarki, ograniczenie fiskalizmu, wzmocnienie inwestycji i dostępnych dochodów gospodarstw domowych oraz zapewnienie środków ochronnych dla najuboższych przy równoczesnym zapewnieniu osiągnięcia celu budżetowej nadwyżki pierwotnej, tj. 3,5% PKB.

W przyjętej ustawie budżetowej na 2020 r. zaplanowano: uzyskanie dochodów na poziomie 54,71 mld euro, przy wydatkach 57,16 mld euro, co generować będzie deficyt budżetowy na poziomie 1,2% PKB. Poziom długu publicznego w relacji do PKB obniży się o 6,7 pkt. proc. do 178,0% (do 351,160 mld euro).

Na koniec września 2019 r. zobowiązania GR z tyt. kredytów otrzymanych z mechanizmów wsparcia wynosiły łącznie 251,703 mld euro, z czego 8,433 mld euro wobec MFW. Scenariusz makroekonomiczny, na którym oparto projekt budżetu, zakłada w 2020 r. w relacji do 2019 r.: przyśpieszenie tempa wzrostu PKB do 2,8%; nieznaczny wzrost inflacji średniorocznej o 0,7%, wobec 0,6%; spadek stopy bezrobocia do 14,0% z 15,9%; wzrost konsumpcji prywatnej o 1,8% wobec 0,6%; wyhamowanie dynamiki konsumpcji publicznej do 0,6% wobec 1,6%; wzrost nakładów brutto na środki trwałe o 13,4% wobec wzrostu na poziomie 8,8%; wzrost eksportu towarów i usług o 5,1% wobec 4,9% oraz importu – o 6,2% wobec 4,1%.

Pandemia COVID-19 oznacza poważny wstrząs dla gospodarki greckiej. Według szacunków Komisji Europejskiej, w opublikowanej prognozie z wiosny 2020 r. w zrewidowanej w lipcu prognozie wiosennej 2020 r., PKB Grecji skurczy się w 2020 r. o 9,0%, a w 2021 r. wzrośnie o 6,0%.  Przewiduje się, że stopa bezrobocia wzrośnie z 17,3% w 2019 r. do 19,9% w 2020 r., po czym w 2021 r. obniży się do 16,8%. Wskaźnik cen towarów i usług spadnie w 2020 r. o 0,6% (deflacja)  i wzrośnie o 0,5% w 2021 r. W ocenie KE deficyt budżetowy w 2020 r. wzrośnie do 6,4% PKB, po czym w 2021 r. prognozuje jego spadek do 2,1%.  Wskaźnik zadłużenia publicznego w relacji do PKB ma wzrosnąć z 176,4% w 2019 r. do około 196,4% w 2020 r., a następnie w 2021 r. ma nastąpić jego spadek do 182,6%.

Główne sektory gospodarki

Sektor żeglugowy jest jednym z głównych źródeł przychodów dla greckiej gospodarki, sięgających w 2019 r. 17,3 mld EUR (16,6 mld euro w 2018 r.) i stanowi główne źródło finansowania chronicznego deficytu handlowego.

Wg danych za 2018 r. własnością armatorów greckich było 4.936 jednostek (powyżej 1000 GT) o łącznej nośności 389,69 mln DWT (o 6,63% więcej niż przez rokiem), co stanowi 53% nośności floty UE (17,7% - DE, 7% - IT) i 20,9% floty światowej. Daje to Grecji (o udziale w populacji światowej na poziomie 0,15%) pierwsze miejsce na świecie. W latach 2007-2018 greccy armatorzy podwoili możliwości przewozowe kontrolowanej przez nich floty. Pod ich kontrolą pozostaje (pod względem DWT) 32% światowej floty tankowców, 23,1% - roporudomasowców (OBO), 15,4% - gazowców LNG/LPG i 15,2% chemikaliowców. Stan ilościowy greckiej floty handlowej pod grecką banderą (o tonażu powyżej 1000 GT) na koniec 2018 roku wyniósł 720 jednostek. W ujęciu tonażowym oznacza to 39,6 mln GT. Grecka bandera, pod względem ogólnej nośności statków (DWT), zajmuje ósmą pozycję na świecie i drugą w UE (po MT).

W 2018 r. greccy armatorzy złożyli zamówienia na budowę 223 nowych statków (tonaż jedn. powyżej 1000 GT) o łącznej nośności 25 mln DWT. Ogólnie na świecie złożono w tym czasie 2.578 zamówień na nowe jednostki o nośności 189,8 mln DWT. Greckie zamówienia dotyczyły wyspecjalizowanych jednostek – głównie tankowców i gazowców (139 jednostek, z czego 51 - LNG/LPG). Najwięcej statków dla armatorów greckich budowanych jest w stoczniach w Korei Płd. (60%), Chinach (29%) i Japonii (11%). Chińskie stocznie sukcesywnie zwiększają swoje udziały w greckim portfelu zamówień (aktualnie realizują transakcje na budowę 56 statków o wartości 2,3 mld USD, przy czym połowa z zamówień dotyczy masowców). W ciągu ostatnich 15 lat greccy armatorzy zamówili w Chinach 1000 statków na łączną wartość 64 mld EUR. W Korei Płd. i Japonii greccy armatorzy budują z kolei gazowce i tankowce.

W 2018 r. średni wiek floty pod kontrolą greckich armatorów wynosił 11,7 lat, a floty pod grecką banderą 14,3 lat, przy średnim wieku floty światowej na poziomie 15,2 lat. Grecja znajduje się na tzw. białej liście STCW (Standards of Training, Certification and Watchkeeping International Convention for Seafarers) IMO International Maritime Organization, a bandera grecka na tzw. białej liście Paris Memorandum of Understanding (Paris MoU), jak również Tokyo Memorandum of Undersatunding (Tokyo MoU). Grecka flota handlowa należy do najbezpieczniejszych na świecie (0,43% floty miała styczność z wypadkiem morskim).

Wartość greckiej floty handlowej - wg portalu Vesselvalue.com początkiem 2019 r. oszacowana została na 105,2 mld USD i była najwyższa na świecie, wyprzedzając flotę japońską (94,7 mld USD) i chińską (90,9 mld USD). Wartość greckiej floty wzrosła w porównaniu z 2018 r. o 5 mld USD, głównie za sprawą zakupów gazowców LNG, dzięki czemu Grecja posiada największą flotę gazowców LNG na świecie, wartą 18,4 mld USD. Na liście TOP-5 wiodących armatorów greckich znajdują się następujące nazwiska:  John Angelicoussis (Maran) – właściciel 138 statków wartych 9,4 mld USD, George Economou (TMS) – 126 statków wartych 5,6 mld USD, George Procopiou (Dynacom) – 116 statków wartych 5,5 mld USD, Peter Livanos (GasLog) – 56 statków wartych 3,8 mld euro i Nikolaos Martinos (Minerva) – 92 statki warte 3,14 mld USD.

Grecka flota handlowa obsługuje 22,5% handlu USA i 20,3% - europejskiego, ale największą aktywność wykazuje na rynkach azjatyckich – 31,8%. W 2018 r. 35% statków greckich przynajmniej raz cumowało w chińskich portach.

Ekspozycja greckich banków na kredyty dla finansowania działalności armatorów greckich na koniec września 2019 r. wyniosła 8 mld EUR, wzrastając o 2,1% w porównaniu z rokiem poprzednim. Stanowi to ósmą część portfela kredytów greckich armatorów.

Armatorzy greccy umocnili swoją pozycję w 2019 r. realizując inwestycje na kwotę 8,4 mld USD, z czego 5,3 mld USD w budowę nowych statków i 3,1 mld USD – statków używanych. Greccy armatorzy utrzymali pierwszeństwo światowe pod tym względem. Wg agencji Allied Shipbroking w 2019 r. nabyli oni łącznie 234 statków używanych za 3,2 mld USD, wyprzedzając na tym polu Chiny (212 statków za 2,3 mld USD).

Sektor turystyczny Grecji, która jest jednym ze światowych centrów turystyki przyjazdowej, stanowi dla gospodarki drugie (po żegludze) najważniejsze źródło dochodów. Grecja zajmuje 15. pozycję na świecie pod względem przybywających turystów i 19. pod względem przychodów z turystyki. W rankingu konkurencyjności turystycznej zajmuje 31. pozycję. Turystyka oddziałuje na ogólną koniunkturę gospodarczą, wpływając (bezpośrednio i pośrednio) na wytwarzanie ok. 17,3% PKB. W sektorze turystycznym znajduje zatrudnienie 699 tys. osób, czyli 17,3% zatrudnionych ogółem. Baza noclegowa liczy 9 851 obiektów hotelowych, posiadających łącznie 792 304 miejsc. Decydujący wpływ na grecką turystykę mają przyjazdy turystów z PCz UE (64,9% udziałów w greckim rynku turystycznym w 2019 r.). Najwięcej przyjazdów odnotowuje się w okresie lipiec-wrzesień (56%), przy czym szczyt sezonu turystycznego przypada na sierpień (21% przyjazdów ogółem).

W 2019 r. liczba przyjazdów turystów zagranicznych do Grecji wyniosła 34 mln i była o 2,8% wyższa aniżeli rok wcześniej. Przyjazdy turystów z UE-28 wzrosły o 3,1% do 22 mln osób, w tym turystów z PCz strefy euro było 11,1 mln, ale o 3,2% mniej niż rok wcześniej. W 2019 r. turystyka przyjazdowa z DE wzrosła o 8,1% do 4 mln osób, z GB – o 18,9% do 3,5 mln osób, a z FR – o 1,2% do 1,5 mln osób. Turystyka przyjazdowa z krajów trzecich wzrosła w 2019 r. o 6,5% do 9,3 mln osób, przy czym przyjazdy turystów rosyjskich wzrosły o 12,1% do 0,5 mln osób, a przyjazdy z USA – o 7,4% do 1,2 mln osób. W 2019 r. przyjazdy drogą powietrzną odnotowały wzrost o 1,6% i o 9,0% przyjazdy drogowe.

Największa popularnością w 2019 r. cieszyło się sześć regonów, które przyciągnęły 86,6% odwiedzających ogółem, z czego: Cyklady i Dodekanez (6,9 mln), region Macedonii Centralnej (6,8 mln), Ateny i okolice (5,9 mln), Kreta (5,3 mln), Macedonia Wsch. i Tracja (3,8 mln) oraz Wyspy Jońskie (3 mln).

Z bilansu turystycznego Banku Centralnego Grecji wynika, że w 2019 r. wpływy z turystyki wzrosły o 13% do 18,2 mld euro głównie za sprawą wzrostu przeciętnych wydatków turystów podczas pobytu w Grecji o 9,9% do 534,6 euro. W 2019 r. wzrosły wydatki zarówno turystów z UE-28 – o 11,7% do 12,3 mld euro, co stanowiło 67,6% wydatków ogółem, jak i krajów trzecich – o 15,9% do 5,4 mld euro. Wydatki turystów z GB i FR wzrosły odpowiednio o 32,4% do 2,6 mld euro i o 14,2% do 1 mld euro. Spadły natomiast wpływy turystyczne z DE - o 0,1% do 2,9 mld euro. Wydatki turystów z USA wzrosły o 14,3% do 1,2 mld euro. Wzrost o 27,2% do 0,4 mld euro odnotowały wydatki turystów rosyjskich.

Ogólna liczba wykupionych noclegów w hotelach w Grecji wzrosła w 2019 r. o 2,5% do 236,5 mln, na co przełożył się głównie wzrost o 10,4% noclegów turystów z krajów trzecich, gdyż noclegi turystów z PCz UE były o 0,7% niższe niż przed rokiem. 

W 2019 r. do greckich portów zawinęło 3.914 wycieczkowców (2018: 3.214), z 5,6 mln pasażerami na pokładach (2018: 4,7 mln), którzy zatrzymali się śr. w dwóch greckich portach podczas pobytu w GR.  W 2019 r. turyści wycieczkowców wydali w GR 0,5 mld euro, tj. o 14,3% więcej niż przed rokiem, z czego najwięcej w porcie w Pireusie (42,9%), następnie na Korfu i na Santorini.

Tabela najważniejszych wskaźników makroekonomicznych

Wyszczególnienie

2018

2019

2020

2021

PKB (w mld euro)

184,7

187,4

-

-

PKB na jednego mieszkańca (w euro)

18.150

17.780

-

-

Tempo wzrostu PKB (w %)

1,9

1,9

-0,9

6,0

Relacja nadwyżki finansów publicznych do PKB (w %)

1.0

1,5

-6,4

-2,1

Relacja całkowitego długu publicznego do PKB (w %)

181,2

176,4

196,4

182,6

Stopa inflacji (indeks cen konsumpcyjnych CPI) (w %)

0,8

0,5

-0,6

0,5

Stopa bezrobocia (w %)

19,3

17,3

19,9

16,8

Wartość obrotów handlu zagranicznego (w mld euro)

133,9

-

-

-

Wartość eksportu towarów i usług (w mld euro)

66,7

4,8*

-21,4*

17,9*

Wartość importu towarów i usług (w mld euro)

67,2

2,5*

-18,0*

15,8*

Relacja deficytu na rachunku obrotów bieżących bilansu płatniczego do PKB (w %)

-1,1

-0,3

0,1

-1,2

Wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich w GR (w USD)

33,637

-

-

-

Wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich GR za granicą (w USD)

19,114

-

-

-

Źródło: KE, El.Stat, Eurostat, UNCTAD 

 * dynamika (w%)

Handel zagraniczny

W 2019 r. wolumen greckiego eksportu wzrósł o 0,8% do 33,4 mld euro. W tym samym czasie import towarów wzrósł o 2,3% do 54,0 mld euro. Grecką wymianę towarową charakteryzuje strukturalny deficyt w handlu zagranicznym, który w 2019 r. pogłębił się o 4,9% do 20,6 mld euro. Na rynki PCz UE trafia 55,5% greckiego eksportu, skąd sprowadza 51,8% importu ogółem. Głównymi partnerami w eksporcie Grecji są: IT, DE, CY, TR, BG, USA, GB, FR, ES.

Eksport towarowy Grecji w 2019 r.

Obszary gospodarcze

Eksport

(w mln euro)

Dynamika

(%)

Udział

(% )

2019

2018

 

2019

2018

Ogółem

33.356,4

33.088,2

0,8

100,0

100,0

OECD

18.555,1

17.426,0

6,5

55,6

52,7

UE-28

18.499,1

17.309,7

6,9

55,5

52,3

Strefa euro

13.180,4

12.313,4

7,0

39,5

37,2

G7

9.936,2

9.426,9

5,4

29,8

28,5

Ameryka Płn.

1.628,8

1.693,6

-3,8

4,9

5,1

BRICS

1.402,4

1.469,6

-4,6

4,2

4,4

MENA

4.717,3

5.366,3

-12,1

14,1

16,2

OPEC

1.841,9

1.845,0

-0,2

5,5

5,6

Kraje Zatoki Perskiej

1.115,5

1.152,7

-3,2

3,3

3,5

Region Czarnomorski

5.658,8

5.515,7

2,6

17,0

16,7

EUG

247,7

270,4

-8,4

0,7

0,8

Afryka Płn.

1.816,6

2.183,8

-16,8

5,4

6,6

Afryka Subsaharyjska

308,9

239,1

29,2

0,9

0,7

MERCOSUR

211,1

196,1

7,7

0,6

0,6

Zaopatrzenie statków

0,6

0,6

6,4

0,0

0,0

 

Import towarowy Grecji w 2019 r.

Obszary gospodarcze

Import

(w mln euro)

Dynamika

(%)

Udział

(%)

2019

2018

 

2019

2018

Ogółem

54.007,3

52.773,9

2,3

100,0

100,0

OECD

29.827,4

28.255,7

5,6

55,2

53,5

UE-28

27.964,1

27.115,1

3,1

51,8

51,4

Strefa euro

21.468,2

20.470,9

4,9

39,8

38,8

G7

15.149,3

14.184,0

6,8

28,1

26,9

Ameryka Płn.

1.351,5

812,0

66,4

2,5

1,5

BRICS

8.737,2

8.179,5

6,8

16,2

15,5

MENA

7.819,7

9.352,5

-16,4

14,5

17,7

OPEC

6.792,0

8.121,0

-16,4

12,6

15,4

Kraje Zatoki Perskiej

1.013,0

1.178,1

-14,0

1,9

2,2

Region Czarnomorski

9.304,8

9.222,3

0,9

17,2

17,5

EUG

5.692,2

5.782,1

-1,6

10,5

11,0

Afryka Płn.

1.909,9

1.802,3

6,0

3,5

3,4

Afryka Subsaharyjska

481,3

300,7

60,0

0,9

0,6

MERCOSUR

527,8

509,9

3,5

1,0

1,0

Zaopatrzenie statków

0,5

0,3

-

0,0

0,0

 

Eksport towarowy Grecji w 2019 r. wg nomenklatury SITC

Produkt

Wartość

(w mln euro)

Dynamika

(%)

Udział

(%)

2019

2018

2019

2018

Produkty rolne

5.858,4

5.950,1

-1,5

17,6

18,0

Żywność i zwierzęta żywe

4.712,3

4.539,4

3,8

14,1

13,7

Napoje i tytoń

736,6

713,2

3,3

2,2

2,2

Oleje, tłuszcze zwierzęce i roślinne

409,4

697,5

-41,3

1,2

2,1

Surowce

1.466,6

1.361,8

7,7

4,4

4,1

Surowce niejadalne z wyjątkiem paliw

1.466,6

1.361,8

7,7

4,4

4,1

Paliwa

10.673,4

11.484,6

-7,1

32,0

34,7

Paliwa mineralne

10.673,4

11.484,6

-7,1

32,0

34,7

Wyroby przemysłowe

14.830,4

13.738,6

7,9

44,5

41,5

Chemikalia i wyroby pokrewne

4.049,2

3.446,9

17,5

12,1

10,4

Towary przemysłowe sklasyfikowane głównie wg surowca

4.943,5

5.176,3

-4,5

14,8

15,6

Maszyny, urządzenia i sprzęt transportowy

3.095,8

2.860,3

8,2

9,3

8,6

Różne wyroby przemysłowe

2.741,8

2.255,0

21,6

8,2

6,8

Pozostałe

527,6

553,2

-4,6

1,6

1,7

Towary i transakcje niesklasyfikowane

527,6

553,2

-4,6

1,6

1,7

Łącznie

33.356,4

33.088,2

0,8

100,0

100,0

 

Import towarowy Grecji w 2019 r. wg nomenklatury SITC

Produkt

Wartość

(w mln euro)

Dynamika

(%)

Udział

(%)

2019

2018

2019

2018

Produkty rolne

6.729,5

6.486,3

3,7

12,5

12,3

Żywność i zwierzęta żywe

5.853,4

5.575,8

5,0

10,8

10,6

Napoje i tytoń

654,9

656,7

-0,3

1,2

1,2

Oleje, tłuszcze zwierzęce i roślinne

221,2

253,8

-12,8

0,4

0,5

Surowce

1.344,7

1.331,2

1,0

2,5

2,5

Surowce niejadalne z wyjątkiem paliw

1.344,7

1.331,2

1,0

2,5

2,5

Paliwa

14.932,9

15.963,1

-6,5

27,6

30,2

Paliwa mineralne

14.932,9

15.963,1

-6,5

27,6

30,2

Wyroby przemysłowe

30.730,2

28.941,8

6,2

56,9

54,8

Chemikalia i wyroby pokrewne

8.398,7

7.802,8

7,6

15,6

14,8

Towary przemysłowe sklasyfikowane głównie wg surowca

6.013,1

6.255,3

-3,9

11,1

11,9

Maszyny, urządzenia i sprzęt transportowy

10.045,8

9.359,4

7,3

18,6

17,7

Różne wyroby przemysłowe

6.272,5

5.524,3

13,5

11,6

10,5

Pozostałe

270,0

51,4

425,5

0,5

0,1

Towary i transakcje niesklasyfikowane

270,0

51,4

425,5

0,5

0,1

Łącznie

54.007,3

52.773,9

2,3

100,0

100,0

Źródło: Panhelleński Związek Eksportu

Inwestycje zagraniczne

Wg UNCTAD, w 2018 r. Grecja zanotowała wzrost napływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) do kwoty 4,257 mld USD z 3,611 mld USD rok wcześniej. Skumulowane greckie inwestycje za granicą wyniosły w 2018 r. 19.114 mld USD. Skumulowana wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Grecji osiągnęła w 2018 r. wartość 33,6 mld USD. Wg danych Banku Centralnego Grecji wartość napłyającyhc BIZ w 2019 r. wzrosła o 23,0% do 4,137 mld euro i była najwyższa od 2006 r. Większość BIZ pochodzi z krajów europejskich – Niemiec i Francji. Wysoką pozycję wśród głównych inwestorów zajmują również: Cypr, Szwajcaria, Chiny, Holandia, Kanada, Luksemburg, USA i Hiszpania. Zostały one ulokowane głównie w greckim sektorze usług (70%).

Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze gospodarczym

Grecja jest członkiem WTO od 1995 roku. Polityka handlowa Grecji (w tym i wobec krajów WTO) realizowana jest w obrębie struktur europejskich w ramach uzgodnień mandatu negocjacyjnego dla KE.

Grecja uczestniczy w pracach komitetów i grup roboczych OECD (członkostwo od 1961 roku), więc jej polityka gospodarcza podlega ocenie ekspertów tej organizacji. Administracja grecka podpisała w 2008 roku dwustronne porozumienie o współpracy z OECD w trzynastu obszarach polityki społecznej i administracyjnej, a są to: wzmocnienie efektywności administracji, poprawa transparentności i wiarygodności postępowań regulacyjnych, polepszenie jakości usług na rzecz społeczeństwa i biznesu, wsparcie rozwoju kapitału ludzkiego, reformy administracyjne i e-administracja. W ramach tego porozumienia OECD przygotowało dla Grecji piętnaście szczegółowych opracowań (raportów), odnoszących się do trzynastu obszarów współpracy (zakładanie przedsiębiorstw, bezpieczeństwo żywności, subsydiowanie rolnictwa, ubezpieczenia społeczne, ochrona zdrowia). Obecnie Grecja korzysta z nabytego od OECD tzw. Tool Kit dla sektora turystyki, produkcji żywności, materiałów budowlanych i handlu detalicznego, co powinno poprawić efektywność gospodarowania w tych obszarach.
Grecja jest członkiem IMO (International Maritime Organization) od 1958 roku i jest wybierana do grupy A członków tej organizacji. Na lata 2020-2021 w grupie tej, oprócz Grecji znajdują się: Chiny, Włochy, Japonia, Norwegia, Panama, Korea Płd. Rosja, Wielka Brytania i USA.

W latach 2004-2011 funkcję Sekretarza Generalnego IMO pełnił Efthimios Mitropoulos.

Grecja należy do BSEC (Black Sea Economic Co-operation) – organizacji gospodarczej o profilu ekonomicznym, która grupuje kraje regionu Morza Czarnego. Dla Grecji region czarnomorski pozostaje istotny ze względu na powiązania historyczne i kulturowe. Sekretarzem Generalnym BSEC z siedzibą w Stambule od 1 lipca 2015 r. do 30 czerwca 2021 r. jest amb. Michail V. Christidis. Główna instytucja finansowa organizacji – Trade and Development Bank – ma siedzibę w Salonikach, natomiast w Atenach ulokowano „think tank” organizacji – Centrum Studiów Morza Czarnego (ICBSS). W 2008 r. utworzony został (finansowany wyłącznie przez Grecję) Fundusz Rozwoju (BSEC-Hellenic Development Fund), którego cel stanowi ułatwianie realizacji projektów (zgodnych z grecką polityką rozwojową) w ramach regionalnej współpracy rozwojowej. W drugiej połowie 2019 r. Grecja sprawowała przewodnictwo w organizacji BSEC, koncentrując się na reformie organizacji.

Stosunki gospodarcze z Unią Europejską

W ramach swojej pozycji geostrategicznej Grecja stara się odgrywać rolę wiodącego partnera europejskiego, aktywnego szczególnie w regionie Bałkanów i Europy Południowo-Wschodniej.
Będąc członkiem UE od 1 stycznia 1981 r., Grecja w pełni stosuje się do reguł wspólnej polityki handlowej wobec krajów trzecich oraz zasad wymiany wewnątrzunijnej.

W obrotach Wspólnoty ze światem (extra-EU28) w 2019 r. na Grecję przypadało 0,7% unijnego eksportu i 1,3% importu, natomiast w zakresie handlu wewnątrzunijnego (intra-EU28) – 0,6% eksportu i 0,9% importu Grecji.

PCz Unii Europejskiej dominują w strukturze geograficznej handlu zagranicznego Grecji, zarówno w eksporcie jak i imporcie.

W 2019 r. na kraje UE przypadało 55,5% greckiego eksportu oraz 51,8% greckiego importu.

Dwustronna współpraca gospodarcza

Gospodarcze umowy dwustronne

Ze względu na członkostwo Polski i Grecji w UE, wzajemny obrót gospodarczy regulowany jest ramami prawnymi i instytucjonalnymi Jednolitego Rynku, przy mniejszej roli porozumień dwustronnych.

Do ważniejszych dwustronnych umów polsko-greckich, mających wpływ na współpracę gospodarczą i wymianę handlową, należą m.in.:

Tytuł umowy

Data podpisania

Data wejścia

w życie

Umowa pomiędzy Rządem PRL a Królewskim Rządem Greckim o regularnym handlowym transporcie lotniczym

1963-12-21

1964-11-24

Porozumienie między Rządem PRL a Rządem Republiki Grecji w sprawie żeglugi handlowej

1975-04-25

1976-05-14

Umowa między Rządem PRL a Rządem Republiki Greckiej o międzynarodowych przewozach drogowych

1977-08-30

1979-01-17

Umowa między Rządem PRL a Rządem Republiki Grecji o współpracy gospodarczej, przemysłowej, naukowej i technicznej

1980-12-18

1984-08-02

Umowa między Rządem PRL a Rządem Republiki Greckiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku

1987-11-20

1991-09-28

Umowa między RP a Republiką Grecji w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji

1992-10-14

1995-02-20

Traktat o Przyjaźni i Współpracy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Grecką

1996-06-12

1998-07-03

Umowa między rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Republiki Greckiej o współpracy w dziedzinie turystyki

2011-10-06

2013-02-05

Wykaz tekstów aktów prawnych z zakresu polsko-greckich stosunków gospodarczych można znaleźć w Internetowej Bazie Traktatowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych http://traktaty.msz.gov.pl/.

Dwustronna wymiana handlowa

Wstępne dane statystyczne z systemu Insigos wskazują, że w okresie styczeń-październik 2019 r. nastąpił wzrost ogólnej wartości wymiany handlowej Polski z Grecją o 2% do wartości 1.192,5 mln euro. Zapisy statystyczne wskazują przy tym na ok. 9% wzrost eksportu do Grecji do wartości 813,9 mln euro (743,2 mln euro w 2018 r.) przy spadku importu z Grecji - o 11% do wartości 378,6,7 mln euro. Największą pod względem udziału w eksporcie Polski do Grecji grupę towarową stanowią tradycyjnie już wyroby przemysłu elektromaszynowego, których wartość wyniosła 299,8 mln euro, co stanowiło 36,8% wolumenu eksportu. Na kolejnych pozycjach znajdują się art. rolno-spożywcze (222 mln euro – 27,3%) i wyroby przemysłu chemicznego (122,4 mln euro – 15%). W 2019 r. w grupach tych nie odnotowano większych fluktuacji. Największy spadek odnotowano w grupie wyrobów przemysłu lekkiego – o 17% do 32,3 mln euro. W imporcie z GR największe spadki odnotowano w grupie wyrobów przemysłu elektromaszynowego – o 60% do 15,2 mln euro.

Wzajemne inwestycje

Oba kraje znajdują się na odległych miejscach w swoich zestawieniach bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Polska nie została uwzględniona na listach opublikowanych przez Bank of Greece w ostatnich latach. Z kolei według danych NBP w 2017 r. wartość polskich BIZ w Grecji wyniosła 12,6 mln euro, natomiast greckich w Polsce – 36 mln euro. Na Liście Największych Inwestorów Zagranicznych w Polsce, opublikowanej przez Polską Agencję Inwestycji i Handlu za rok 2017, zostało ujętych 20 greckich przedsiębiorstw, w tym z sektora artykułów spożywczych – Coca-Cola Hellenic Bottling Company, Chipita; kosmetycznych – Sarantis Group czy budowlanym – Stelma SA, Alpha Grissin International Holdings Limited. Wg danych GUS za 2018 r. na polskim rynku funkcjonowało 10 podmiotów kontrolowanych przez kapitał grecki, zatrudniających łącznie 2.264 pracowników.

 Obecność na greckim rynku podtrzymują:

  • Polski Rejestr Statków z Gdańska (PRS), który od 1996 r. utrzymuje w Pireusie swoje biuro przedstawicielskie. W kwietniu 2019 r. została podpisana umowa między Ministerstwem Żeglugi Morskiej i Polityki Wysp RG a Polskim Rejestrem Statków S.A., która upoważnia polskie towarzystwo klasyfikacyjne do wykonywania w imieniu rządu greckiego, usług certyfikacji konwencyjnej statków pływających pod banderą grecką oraz biur armatorów greckich.
  • Solaris Bus & Coach z Bolechowa, który po zakończeniu dostaw 320 szt. autobusów dla aglomeracji ateńskiej, założył w 2010 r. biuro do obsługi posprzedażowej klienta i serwisowania sprzedanych autobusów. W listopadzie 2017 r. spółka Solaris Bus & Coach podpisała MoU z państwowym koncernem elektroenergetycznym PPC na okres trzech lat w dziedzinie elektromobilności w transporcie publicznym.
  • Rainbow Tours S.A., który w 2019 r. otworzył na Zakinthos nowy, pięciogwiazdkowy hotel White Olive Laganas.

Polscy eksporterzy towarowi i przedsiębiorstwa handlowo-usługowe (m.in. szereg polskich stoczni remontowych) zwykle wspierają swoją obecność na greckim rynku korzystając z usług lokalnych agentów i przedstawicieli. Na terenie Grecji działają też liczne podmioty gospodarcze, zakładane i prowadzone przez obywateli RP głównie w turystyce oraz do obsługi tutejszej diaspory.

Współpraca regionalna

Współpraca regionalna realizowana jest gównie na podstawie umów o współpracy i partnerstwie zawieranych przez polskie i greckie miasta i gminy np. Bydgoszcz-Patras, Rybnik-Larissa, Rzeszów-Lamia, Połaniec-Vonitsa, Gołdap-Ano Syros.

W marcu 2015 r. województwo lubuskie i Kreta podpisali pierwszą umowę partnerską pomiędzy regionami Polski i Grecji. Zgodnie z treścią umowy między województwem lubuskim a Kretą regiony będą prowadziły wspólne działania w dziedzinach gospodarki i inwestycji, turystyki, kultury, nauki i oświaty oraz sportu i współpracy młodzieży.

Potencjał współpracy między regionami greckimi i polskimi pozostaje wciąż niezagospodarowany, a podpisywane umowy na poziomie instytucjonalnym nie zawsze są realizowane, głównie ze względu na zmianę priorytetów, bądź zawieszanie programów współpracy międzynarodowej przez nowo wybierane władze.

Współpraca samorządów gospodarczych

Rozwój polsko-greckiej współpracy gospodarczej wspierany jest przez przedsięwzięcia polskich i greckich samorządów gospodarczych, tj. Polsko-Greckiej Izby Przemysłowo-Handlowej z siedzibą w Warszawie i Grecko-Polskiej Izby Handlu i Inwestycji z siedzibą w Salonikach, stanowiące płaszczyznę nawiązywania kontaktów biznesowych. 

W marcu 2019 r. doszło do oficjalnego podpisania porozumienia o współpracy pomiędzy Izbą Techniczną Grecji (TCG), a Federacją Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych Naczelną Organizacją Techniczną (FSNT-NOT). W podpisanym Porozumieniu obie strony deklarują wolę współpracy na rzecz promowania i implementowania w praktyce osiągnięć nauki i technologii, których celem jest zwiększenie efektywności operacyjnej obu instytucji oraz wzrost ich oddziaływania na środowiska inżynierskie w kraju pochodzenia i na rynkach zagranicznych.

Dostęp do rynku

Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

Wejście Polski do UE z dniem 1 maja 2004 roku zlikwidowało wszystkie bariery taryfowe i pozataryfowe w towarowej wymianie handlowej również z Grecją. Eksport polskich towarów na rynek grecki nie napotyka na żadne formalne, czy nieformalne bariery, a sporadyczne problemy polskich przedsiębiorców wynikają raczej z rozbudowanych procedur administracyjnych i nie mają charakteru dyskryminującego.

​​​Organizacją uprawnioną do opracowywania norm jest Grecka Organizacja Standaryzacji - ELOT, która jest również odpowiedzialna za dopuszczanie do obrotu towarów - w przypadkach spornych - z innych krajów członkowskich UE. ELOT posiada własne laboratoria techniczne lub korzysta ze współpracujących specjalistycznych laboratoriów. Generalnie, w Grecji stosowane są jako obowiązujące European Standards (wg CEN - European Committee for Standardization lub CENELEC - European Committee for Electrotechnical Standardization). Obok norm europejskich Grecja posiada też własne normy (Hellenic Standards). Zgodnie z grecką ustawą nr 372/76, stosowanie przez greckie firmy norm narodowych (Hellenic Standards) jest dobrowolne, tak jak w większości krajów UE, jednakże niektóre normy stają się obligatoryjne, mocą ustawodawstwa wewnętrznego lub unijnego.

Dostęp do rynku pracy

Pełne otwarcie rynku pracy dla obywatelu Polskich nastąpiło z dniem 1 maja 2006 r. Nie spowodowało ono wzmożonego napływu imigrantów zarobkowych z Polski do Grecji. W tamtym okresie moża było zauważyć obok tradycyjnych sektorów zatrudnienia, niewymagających wysokich kwalifikacji wzrost zainteresowania ze strony greckich pracodawców także polskimi specjalistami.
Sprawami związanymi z rynkiem pracy zajmuje się Grecka Organizacja Zatrudnienia - OAED, spełniająca rolę polskich urzędów pracy. Ponadto na rynku działają prywatne agencje pośrednictwa pracy, które winny okazywać się odpowiednią licencją wydawaną przez Ministerstwo Pracy.
Warunkiem wystarczającym do podjęcia pracy lub działalności gospodarczej w Grecji jest legalizacja pobytu poprzez uzyskanie karty stałego pobytu dla obywatela Unii Europejskiej. W tym celu należy w ciągu 8 dni od przyjazdu w kompetentnym urzędzie d/s cudzoziemców, a jeżeli taki nie istnieje, na posterunku policji właściwym dla swego miejsca zamieszkania (wydziały ds. obywateli UE), złożyć stosowny wniosek.

Przedsiębiorstwo zagraniczne, delegujące pracowników do pracy w Grecji, zobowiązane jest do przestrzegania warunków zatrudnienia istniejących w miejscu świadczenia usług, takich jak: obowiązek wypłaty pracownikom oddelegowanym minimalnej pensji (również w tym sektorze), zapewnienie maksymalnych okresów pracy i minimalnych okresów odpoczynku, warunków BHP, minimalnych wymiarów płatnych urlopów rocznych. Warunki zatrudnienia wynikają zarówno z przepisów krajowych, jak i umów zbiorowych lub orzeczeń arbitrażowych istniejących w Grecji.
Możliwe jest również świadczenie usług (np. podwykonawstwa) bez rejestracji działalności gospodarczej w ramach tzw. transgranicznego świadczenia usług. Wg prawa greckiego, osobom świadczącym usługi przyznawane jest pozwolenie na pobyt, które jest ważne przez okres równy okresowi świadczenia usług. Jeżeli czas świadczenia usług jest równy lub krótszy od trzech miesięcy, pozwolenie na pobyt nie jest przyznawane, ale przyjezdny pozostaje w Grecji legitymując się dokumentem, na podstawie którego wjechał. Zainteresowany powinien w ciągu 8 dni od przyjazdu zgłosić swą obecność w kompetentnym urzędzie d/s cudzoziemców, a jeżeli taki nie istnieje, na posterunku policji właściwym dla swego miejsca zamieszkania.

Nabywanie i wynajem nieruchomości

Obywatel UE może zakupić i wynająć nieruchomość w Grecji bez specjalnych formalności. Zagraniczny nabywca nieruchomości musi posiadać grecki numer podatkowy (AFM), który nadawany jest przez lokalny urząd podatkowy.

System zamówień publicznych

W zakresie zamówień publicznych legislacja grecka jest zharmonizowana z europejską. W 2011 r. utworzony został Niezależny Urząd Zamówień Publicznych i Centralny Elektroniczny Rejestr Zamówień Publicznych. Informacje na temat wszystkich zamówień publicznych powyżej 1000 EUR umieszczane są na platformie http://www.eprocurement.gov.gr/.  

Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej
Grecja ma system ochrony praw własności zharmonizowany z prawem europejskim. Jest także członkiem międzynarodowych konwencji i umów m.in.: Konwencji Paryskiej o ochronie własności przemysłowej. Instytucją kompetentną w sprawach ochrony własności przemysłowej i intelektualnej jest, powstała w 1988 r., Organizacja Własności Przemysłowej (OBI) – Industrial Property Organisation. OBI działa także jako krajowy punkt dla zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych w trybie Układu o współpracy patentowej (PCT) oraz dla zgłoszeń wynalazków w trybie Konwencji o udzielaniu patentów europejskich.

Różnice kulturowe w kontaktach biznesowych

Dominującymi w Grecji kulturami negocjacyjnymi są:

  • kultura ekspresyjna,
  • kultura polichroniczna,
  • kultura nieceremonialna.

Językiem biznesu pozostaje język angielski.

  • Ważne aspekty komunikacji niewerbalnej:
  • „nie” (ochi) komunikuje się wychyleniem głowy do góry i podniesieniem brwi,
  • „tak” (ne) to pojedynczy ruch głową w dół,
  • tradycyjny uścisk dłoni jest powitaniem stosowanym podczas przywitania, zwyczaj całowania kobiet w rękę nie jest praktykowany,
  • gestem uznawanym za obraźliwy jest szerokie rozpostarcie dłoni w kierunku rozmówcy.
Przydatne kontakty i linki

Administracja:

Rząd RG http://government.gov.gr/

Gabinet Premiera http://www.primeminister.gr/,

Ministerstwo Spraw Zagranicznych http://www.mfa.gr/

Ministerstwo Finansów http://www.minfin.gr/ 

Ministerstwo Rozwoju i Inwestycji http://www.mindev.gov.gr/

Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej https://services.businessportal.gr/

Ministerstwo Turystyki http://www.mintour.gov.gr/; http://www.visitgreece.gr

Ministerstwo Środowiska i Energii http://www.ypeka.gr/

Ministerstwo Infrastruktury i Transportu http://www.yme.gr/

Ministerstwo ds. Żeglugi Morskiej i Wysp https://www.ynanp.gr/

Ministerstwo Obrony Narodowej http://www.mod.mil.gr/

Ministerstwo Rozwoju Rolnictwa i Żywności http://www.minagric.gr/

Ministerstwo Pracy i Spraw Społecznych http://www.ypakp.gr/

Ministerstwo Kultury i Sportu https://www.culture.gr/

Ministerstwo Cyfryzacji https://mindigital.gr/

Grecki Bank Narodowy http://www.bankofgreece.gr/

Krajowa Agencja ds. Zatrudnienia OAED http://www.oaed.gr/

Grecki Urząd Statystyczny El.STAT http://www.statistics.gr/

Rządowy portal administracji publicznej http://www.ermis.gov.gr/

Samorządy gospodarcze

Związek Izb Greckich http://www.uhc.gr/

Ateńska Izba Przemysłowo-Handlowa http://www.acci.gr/

Grecka Izba Techniczna http://www.tee.gr/

Grecka Izba Morska http://www.nee.gr/

Grecka Izba Hotelowa http://www.grhotels.gr/

Federacja Przemysłu http://www.sev.org.gr/

Panhelleński Związek Eksporterów http://www.pse.gr/

Panhelleńska Konfederacja Spółdzielni Rolniczych http://www.paseges.gr/

Związek Armatorów Greckich https://www.ugs.gr/

Media o profilu gospodarczym:

Agencja Informacyjna https://www.amna.gr/

Kathimerini  http://www.kathimerini.gr/

To Vima  http://www.tovima.gr/

Naftemporiki http://www.naftemporiki.gr/

Think tanki gospodarcze:

Centrum Planowania i Badań Ekonomicznych http://www.kepe.gr/

Fundacja Badań Ekonomicznych i Przemysłowych http://www.iobe.gr/


Data aktualizacji: 04.2020