W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.

Grecja

Stosunki dyplomatyczne między Polską a Grecją zostały nawiązane 13 marca 1919 roku.

Współpraca polityczna

Dwustronne relacje dyplomatyczne sięgają czasów, gdy Polacy i Grecy żyli w wielkich, wielonarodowych państwach - polsko-litewskiej Rzeczypospolitej Obojga Narodów i Cesarstwie Bizantyńskim. Po długim okresie bez Polski i Grecji na mapie, odrodzone polskie i greckie państwa nawiązały stosunki dyplomatyczne - 13 marca 1919 r. Królestwo Grecji oficjalnie uznało Rzeczpospolitą Polską. Dwa miesiące później listy uwierzytelniające w Atenach złożył pierwszy wysłannik rządu I. J. Paderewskiego - August Zaleski, jeden z najwybitniejszych dyplomatów II RP. W październiku 1922 r. do Warszawy przybył pierwszy grecki przedstawiciel dyplomatyczny w randze chargé d’affaires - Konstantinos Vatikiotis. Na przełomie 1930 i 1931 r. miała miejsce pierwsza oficjalna wizyta greckiego premiera El. Venizelosa w Warszawie, która symbolicznie otworzyła nowy etap wzajemnych relacji. Marszałek J. Piłsudski nieoficjalnie odwiedził Ateny 10 kwietnia 1932 r. w drodze powrotnej z prywatnej podróży do Egiptu. 

Przed II wojną światową Polska i Grecja zawarły podstawowe umowy o współpracy w dziedzinie gospodarczej, prawnej i naukowo-technicznej. W czasie II w.ś. kontakty emigracyjnych rządów obu krajów pozostawały aktywne. Wspólna walka z okupantem i sojusz z Wielką Brytanią połączyły polskich i greckich dyplomatów w koordynacji działań ruchu oporu.

Po wojnie nasze kraje znalazły się w przeciwnych obozach politycznych i mimo trwania tradycyjnych przyjaznych więzi między narodami, stosunki dyplomatyczne uległy ochłodzeniu. Przyjazne stosunki społeczne po 1949 r. umocniło przyjęcie przez Polskę kilkunastu tysięcy uchodźców greckich uciekających przed wojną domową w swoim kraju. 

Upadek rządów junty „czarnych pułkowników” i zmiana władzy w Atenach w 1974 r. były istotnym impulsem dla rozwoju stosunków polsko-greckich. Nastąpiła pierwsza znacząca fala repatriacji uchodźców z wojny domowej, w tym dzieci, z których przeszło 10 tys. urodziło się i otrzymało wykształcenie w Polsce. Ten ludzki kapitał znacznie przyczynił się do rozwoju kontaktów społecznych, gospodarczych i kulturalnych między dwoma krajami. Równocześnie ustanowiono regularny dialog polityczny między MSZ Polski i Grecji.

Zryw robotników i stoczniowców w Polsce oraz powstanie „Solidarności” wzbudziły w Grecji entuzjazm, a w ruchu uczestniczyli też liczni Grecy zamieszkali w Polsce. Dialog polityczny między państwami był kontynuowany. W czerwcu 1981 r. z wizytą w Warszawie był minister spraw zagranicznych K. Mitsotakis, który wyraził poparcie dla przemian politycznych i społecznych. Europejski ruch „Solidarności z Solidarnością” znalazł licznych zwolenników również w Grecji: w Atenach powstał jego komitet pod przewodnictwem prezesa Europejskiego Stowarzyszenia Dziennikarzy Ath. Papandropoulosa, który pomagał pierwszym polskim imigrantom z okresu stanu wojennego. Stosunek greckiej sceny politycznej do wydarzeń w Polsce był jednak zróżnicowany. Utrzymujący dobre kontakty z ZSRR rząd A. Papandreou zachował dobre relacje z wojskowymi władzami w Polsce. A. Papandreou był pierwszym przywódcą kraju EWG, który odwiedził Polskę po wprowadzeniu stanu wojennego (październik 1984 r.). W listopadzie 1987 r. z wizytą w Atenach przebywał gen. W. Jaruzelski.

Współpraca polityczna w okresie III RP

Przemiany polityczne w Polsce po 1989 r. spowodowały znaczne otwarcie w relacjach politycznych i gospodarczych z Grecją. Poparcie Grecji dla polskiej transformacji wyraził w Warszawie w maju 1991 r. minister spraw zagranicznych A. Samaras  podczas rozmów z premierem T. Mazowieckim i ministrem spraw zagranicznych K. Skubiszewskim. Był to okres intensywnego wzrostu niektórych gałęzi greckiej gospodarki m.in. budownictwa, w którym ważną rolę odegrali liczni polscy imigranci. W latach 90. niektóre statystyki wskazywały, że liczba polskich pracowników w Grecji dochodziła do 100 tys. osób. W tym czasie poważnym wyzwaniem polskiej dyplomacji było uregulowanie prawne pobytu, pracy i edukacji polskich obywateli w Grecji. Po długich negocjacjach 21 listopada 1994 r. w Warszawie podpisano umowę o zniesieniu wiz krótkoterminowych. Ważnym wyzwaniem tego okresu były działania dyplomatyczne zmierzające do uzyskania poparcia dla akcesji Polski do NATO i Unii Europejskiej ze strony państw członkowskich tych ugrupowań. Oficjalny wniosek o przyjęcie do UE Polska złożyła w Atenach 18 grudnia 1993 r., w czasie greckiego przewodnictwa Radzie UE. Grecja udzieliła zdecydowanego poparcia dla akcesji Polski do obu organizacji. Podczas kolejnej prezydencji Grecji w Radzie UE w kwietniu 2003 r. w Atenach podpisano Traktat Akcesyjny, na mocy którego Polska i 9 innych państw zostały przyjęte do europejskiej wspólnoty.  Bogaty jest kalendarz wizyt dwustronnych, z wizytami prezydenta K. Papouliasa w Polsce w lipcu 2013 r. i prezydenta A. Dudy w Atenach w 2017 r.  W 2019 r. obchodzimy stulecie relacji dyplomatycznych, na którego program składa się cykl organizowanych w obu krajach wydarzeń o charakterze kulturalnym, naukowym i gospodarczym. 

Współpraca ekonomiczna

Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej
Wiodące znaczenie dla dwustronnej współpracy gospodarczej mają regulacje zawarte w Traktacie Akcesyjnym Polski do UE. Mniejszą rolę w tym zakresie mają porozumienia dwustronne, a do ważniejszych polsko-greckich umów należą m.in.: Umowa między Rządem PRL a Rządem Republiki Grecji o współpracy gospodarczej, przemysłowej, naukowej i technicznej z 1980 r.,  Umowa między Rządem PRL a Rządem Republiki Greckiej ws. unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku z 1987 r., Traktat o Przyjaźni i Współpracy między RP a Republiką Grecką z 1996 r. oraz Umowa między rządem RP a rządem Republiki Greckiej o współpracy w dziedzinie turystyki z 2011 r. Wykaz aktów prawnych dotyczących polsko-greckich stosunków gospodarczych jest dostępny na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych w zakładce „Internetowa Baza Traktatowa”.

Wymiana handlowa
Polsko-greckie obroty handlowe w 2018 r. wzrosły o 400% w porównaniu z 2004 r., w którym jego wartość wyniosła 336,8 mln eur. W 2018 r. wolumen obrotów dwustronnych wzrósł o 3,3% do 1364 mln eur, przy wzroście wartości polskiego eksportu do Grecji o 1% do 866 mln eur oraz importu o 7,6% do 498 mln eur. W obrotach towarowych Polski daje to Grecji 32. miejsce pod względem eksportu i 45. miejsce pod względem importu, przy czym udział w eksporcie to 0,39% i w imporcie to 0,22%. Tradycyjnie dodatnie saldo w wys. 368 mln eur zapewniło Grecji 21. pozycję na polskiej liście 30 krajów z dodatnim saldem handlowym. Wśród polskich towarów eksportowanych do Grecji dominują: maszyny i urządzenia elektroniczne oraz cyfrowe wraz z częściami, maszyny i urządzenia mechaniczne, produkty tytoniowe, pojazdy, AGD, części i akcesoria do liczników energii elektrycznej, mięso, produkty mleczarskie, a także zabawki. Z Grecji importujemy: leki i produkty farmaceutyczne, owoce, produkty chemiczne, wyroby z aluminium, żeliwa i stali oraz tworzywa sztuczne.

Współpraca inwestycyjna
Wg danych NBP za 2017 r. wartość polskich BIZ w Grecji wyniosła 12,6 mln eur, a  greckich BIZ w Polsce – 36 mln eur. Na greckim rynku podtrzymuje obecność m.in. Polski Rejestr Statków oraz Solaris Bus & Coach. W zestawieniach Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych największych inwestorów zagranicznych w Polsce za 2017 r. znalazło się 20 podmiotów z Grecji m.in. z sektora spożywczego: Coca-Cola Hellenic Bottling Company, Chipita; wyrobów kosmetycznych: Sarantis oraz sektora budowlanego: Alpha Grissin, J&P Avax. 

Polska Agencja Inwestycji i Handlu, Zagraniczne Biuro Handlowe w Atenach
Grecko-polska Izba Przemysłu i Inwestycji

Współpraca kulturalna

Współpraca kulturalna zawsze była ważnym elementem relacji dwustronnych między Polską i Grecją. Jako kolebka cywilizacji europejskiej Grecja od dawna stanowiła źródło inspiracji dla polskich twórców, czego przykładem mogą być greckie impresje polskich pisarzy i podróżników z XIX w. Najbardziej znanym utworem tego typu jest poemat „Podróż do Ziemi Świętej z Neapolu” J. Słowackiego. Z kolei H. Sienkiewicz opisywał swoje wrażenia po zwiedzaniu zabytków starożytnej Grecji w czasie swojej podróży w 1886 r., a w XX w. Z. Herbert doceniał walory współczesnej Grecji i jej kulinaria. Z zasobów tych korzysta także kultura i sztuka współczesna. Także Grecy wykazują duże zainteresowanie polską kulturą i sztuką, doceniając jej wkład w światowe dziedzictwo kulturowe. Szczególnym uznaniem cieszy się w Grecji współczesne polskie kino i teatr, czego wyrazem jest częsta obecność polskich produkcji filmowych i teatralnych na greckich scenach i ekranach oraz sukcesy, jakie polscy twórcy odnoszą na międzynarodowych festiwalach i imprezach (festiwale filmowe w Atenach i Salonikach, Festiwal Ateny-Epidavros i in.). Również polscy muzycy są w Grecji doceniani i lubiani. Poza oczywistą sławą, jaką cieszy się twórczość F. Chopina, bardzo cenieni są też współcześni muzycy, a koncerty K. Pendereckiego, Z. Preisnera, jak i recital L. Możdżera w ramach obchodów 100-lecia nawiązania stosunków dyplomatycznych (marzec 2019 r.) gromadzą liczną publiczność i zbierają bardzo dobre recenzje. Działania placówki w zakresie dyplomacji publicznej i kulturalnej wynikają z priorytetów polskiej polityki zagranicznej. W porozumieniu i we współpracy z greckimi partnerami Ambasada RP w Atenach inicjuje i wspiera wybrane wydarzenia artystyczne i kulturalne, wizyty oraz konferencje.  

 

Współpraca naukowa

Kwestie formalno-prawne
Nowa Umowa między rządem RP a rządem RG o współpracy w dziedzinie kultury, edukacji, sportu, młodzieży i środków masowego przekazu została podpisana w Warszawie 8 lipca 2013 r., którą strona polska ratyfikowała w marcu 2014 r. Oczekiwana jest ratyfikacja przez stronę grecką. Do czasu jej ratyfikacji i wejścia w życie obowiązuje poprzednia umowa z 1976 r.  Strona polska prowadzi intensywne działania mające na celu powołanie Polskiego Instytutu Archeologicznego w Atenach. Poza prowadzeniem badań archeologicznych na terenie Grecji, jego celem będzie też promocja polskiej nauki i dziedzictwa kulturowego.

Wymiana stypendialna
W ramach obowiązującej umowy Polska i Grecja wzajemnie oferują stypendia dla studentów i pracowników naukowych oraz miejsca na letnich kursach języka i kultury. Programy stypendialne dla obcokrajowców, w tym dla polskich obywateli zamierzających studiować w Grecji oferują ponadto: Fundacja Aleksandra S. Onassisa - dla nauczycieli akademickich lub doktorantów, w dziedzinach nauk humanistycznych, sztuk pięknych, nauk społecznych i ekonomicznych; Fundacja Stypendiów Państwowych - na roczne kursy języka greckiego oraz grecki kościół prawosławny - na studia teologiczne.

Wymiana w ramach programu Erasmus+
Z raportu Komisji Europejskiej dot. realizacji programu Erasmus+ w Grecji wynika, że Polska znalazła się na 3. po Hiszpanii i Francji miejscu pod względem liczby greckich studentów wyjeżdżających w ramach tego programu. Świadczy to o atrakcyjności polskiej oferty edukacyjnej, jak i zainteresowaniu naszym krajem. Najliczniejszą grupę greckich studentów przyjeżdżających do Polski stanowią słuchacze kierunków humanistycznych i ekonomicznych. Podobne kierunki studiów reprezentują studenci z Polski decydujący się na przyjazd do Grecji.  Ambasada RP w Atenach wspólnie z Narodową Agencją Wymiany Akademickiej w marcu 2019 r. zorganizowała Dni Nauki Polskiej w Grecji, a ich celem było wzmocnienie zainteresowania greckich studentów podejmowaniem nauki w Polsce oraz zintensyfikowanie współpracy przy realizacji projektów badawczych.     

Dyplomy polskich uczelni wyższych są uznawane w Grecji. Procedury nostryfikacyjne prowadzi specjalny urząd DOATAP. Obecnie większość spraw z DOATAP załatwia się drogą elektroniczną. W  przypadku niektórych dyplomów konieczne jest zdanie dodatkowych egzaminów, dotyczących fachowej terminologii.  
Uznawaniem greckich dyplomów w Polsce zajmuje się agencja rządowa NAWA.

Uznawalność kształcenia

Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej
Hellenic National Academic Recognition Information Center
Ministerstwo Edukacji Publicznej i Spraw Religijnych
State Scholarships Foundation
Study in Greece

Instytucje polskie działające na terenie kraju

Zespół Szkół im. Z. Mineyki przy Ambasadzie RP w Atenach
Zagraniczne Biuro Handlowe w Atenach
Placówka Polskiego Rejestru Statków w Pireusie