Najem Społeczny

Wyzwania i szanse rozwoju 

Społeczne agencje najmu (SAN) to jeden z najmłodszych instrumentów polskiej polityki mieszkaniowej. Pięć lat ich funkcjonowania to okres intensywnego testowania rozwiązań, poszukiwania modeli działania i dostosowywania narzędzia do lokalnych uwarunkowań gmin. Jako innowacja społeczna SAN nadal wymagają stopniowego oswajania – zarówno przez instytucje wdrażające, jak i przez społeczności, do których są adresowane. 

Jedno narzędzie - 14 agencji – wiele wariantów 

Od momentu wprowadzenia zmian w ustawie o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa do końca 2025 roku w Polsce powstało 14 społecznych agencji najmu. Wspomniane zmiany usankcjonowały SAN dając im wspólną podstawę prawną - mimo jednolitych zapisów, SAN w praktyce przyjęły bardzo zróżnicowane formy działania:

• wspierają osoby w luce czynszowej;

• pomagają osobom zagrożonym kryzysem bezdomności;

• stanowią odpowiedź na kryzys migracyjny.

Co więcej, agencje są prowadzone przez różne podmioty: organizacje pozarządowe, spółdzielnie socjalne oraz spółki miejskie, a ich zasoby mieszkaniowe pochodzą z różnych źródeł. 

Elastyczność – zaleta i wyzwanie 

Elastyczność SAN to jedna z ich największych zalet, ale jednocześnie istotne wyzwanie. Każdy model działania rozwija się inaczej, mierzy się z innymi wyzwaniami i wymaga odmiennych rozwiązań prawnych, organizacyjnych i finansowych. W efekcie wszystkie dotychczas działające SAN można uznać za pionierskie inicjatywy, które przecierały szlaki dla kolejnych wdrożeń. 

Dlaczego powstał raport? 

Upowszechnianie społecznych agencji najmu w Polsce to główne zadanie Ośrodka Rozwoju Najmu Społecznego. Aby skutecznie je realizować, konieczne jest dobre poznanie: 

• dotychczasowych modeli SAN, 

• barier ich rozwoju, 

• czynników wpływających na skalę i efektywność działania. 

Raport „Społeczne agencje najmu w Polsce – wyzwania i szanse rozwoju” powstał właśnie po to, aby zebrać i uporządkować doświadczenia pierwszych lat funkcjonowania SAN oraz ułatwić rozwój kolejnych inicjatyw. 

Dla kogo jest raport? 

Raport kierujemy do: 

• decydentów i decydentek samorządowych, 

• instytucji publicznych, 

• operatorów społecznych agencji najmu, 

• obecnych i przyszłych partnerów rynkowych. 

Co znajdziesz w środku? 

Zespół Instytutu Rozwoju Miast i Regionów przeanalizował zarówno wymiar operacyjny SAN (skala, zasób, organizacja, finansowanie, codzienne funkcjonowanie), uwarunkowania systemowe i komunikacyjne, które decydują o miejscu SAN w polityce mieszkaniowej oraz możliwe kierunki dalszego rozwoju (symulacje minimalnej efektywnej skali działania)

---

POBIERZ SWOJĄ KOPIĘ RAPORTU: SPOŁECZNE AGENCJE NAJMU W POLSCE: WYZWANIA I SZANSE ROZWOJU

---

Dziękujemy wszystkim osobom zaangażowanym w tworzenie i prowadzenie społecznych agencji najmu, które podzieliły się swoim doświadczeniem i wiedzą. Mamy nadzieję, że raport stanie się punktem odniesienia dla kolejnych działań.

---

 Jeśli masz uwagi do treści raportu lub potrzebujesz dodatkowych informacji, zespół ORNS pozostaje do Twojej dyspozycji - napisz do nas: ORNS@irmir.pl